ارىس قالاسىنا جاقىن جەردە ابىز انا دەپ اتالىپ كەتكەن كٶرٸپكەل ەيەل شىڭعىسحاننىڭ قابٸرٸن قازىپ جاتىر. ول شىڭعىسحاننىڭ وسى جەردە جاتقانىنا سەنٸمدٸ. مۇنداي بولجامدى وعان تاريحشىلار نەمەسە عالىمدار ەمەس, ارعى دٷنيەدە جٷرگەن شىڭعىسحاننىڭ ٶزٸ ايان بەرٸپ ايتىپتى. بۇل تۋرالى «ٶزگە پٸكٸر» گازەتٸ حابارلادى.
«ابىز انا» دەپ اتالىپ كەتكەن گٷلجانار قالىبايقىزى التىنبەك وڭتٷستٸكتٸڭ, دەلٸرەگٸ ورداباسى اۋدانىنىڭ تۋماسى ەكەن. جۇبايى, سمان بٶگەنبايۇلى ٶتەگەن دە ورداباسىلىق. ەكەۋٸ سوڭعى ون جىلدا الماتى قالاسىندا ساۋدامەن اينالىسقان.
- بٸز 2000 جىلى ٷيلەندٸك. ونىڭ الدىندا ابىز انا جيٸ-جيٸ قىسىلىپ, اۋىرىپ جٷرگەن ەكەن. سودان بەس جىلداي تەۋٸپشٸلٸككە بەت بۇرىپ, ازىن-اۋلاق ادام قارادى. 2005 جىلى الماتىعا كەتٸپ قالدىق. سول جاقتا ون جىل تۇردىق. وندا دا اندا-ساندا ادام قاراۋمەن اينالىستى. ولاي ەتپەسە ٶزٸ قىسىلىپ قالا بەرەتٸن. 2014 جىلدان باستاپ اۋرۋى ٷدەي تٷستٸ. ٶزٸنٸڭ ايتۋىنشا, ارۋاقتى بابالارى مازالايدى ەكەن. سولاردىڭ ايان بەرۋٸمەن تٷپ بابالارىنان قالعان قۇران كٸتاپتى تاپتىرتىپ, قۇرباندىققا بٸر مال شالدىق. سوسىن بارىپ, بابالارىنىڭ ايان بەرۋٸمەن شىڭعىس حانمەن كەزدەستٸرگەن. شىڭعىس بابا ايان ارقىلى ابىز اناعا ٶز ٶمٸربايانىن ايتادى ەكەن, ونى ماعان جەتكٸزەدٸ, مەن قاعازعا تٷسٸرٸپ جٷردٸم. وندا شىڭعىس حاننىڭ قاي جەردە تۋىلعانى, قاي جەردە, قانشا جاستا قايتىس بولعانى, كٸم بولعانى تٷگەل باياندالادى. ول بٸر كٸتاپقا جٷك بولدى, - دەپتٸ تٸلشٸمەن تٸلدەسكەن ابىز انانىڭ جۇبايى سمان ٶتەگەن.
- 2014 جىلدىڭ قاراشا ايىندا شىڭعىس بابا «جولعا دايىندالىڭدار, ارىسقا قاراي باراسىڭدار» دەپتٸ. ەكەۋمٸز ارىسقا قاراي شىقتىق. شىڭعىس بابانىڭ جول كٶرسەتۋٸمەن ارىسقا كٸرە بەرٸس كٶپٸردەن وڭعا بۇرىلىپ, سونداعى اشىق جەردەگٸ جالعىز اعاشتىڭ تٷبٸنە بارىپ, بەلگٸ قويىپ, الماتىعا كەرٸ قايتتىق. 2015 جىلدىڭ اقپان ايىندا قايتادان ارىسقا جولعا شىعىپ, ەكٸنشٸ رەت بەلگٸ قويىپ كەتتٸك. سول جىلدىڭ سەۋٸر ايىندا شىڭعىس حاننىڭ قابٸرٸ جاتقان جەردٸ قازۋعا كٸرٸستٸك. العاشىندا كٶلدەنەڭٸنەن جەنە تٸگٸنەن 2 مەتردەن, تٶمەنگە قاراي تاعى 2 مەتر قازساق بولعان شىعار دەپ ويلاعانمىن. بٸراق, ولاي بولمادى. كٶلەمٸ 4-تە 8 مەتر ەتٸپ بەلگٸ سالدىق تا, قازۋدى باستادىق. جانىما 4-5 جٸگٸتتٸ ەرتٸپ, بٸر اپتادا 3,5 مەترلٸك شۇڭقىر قازدىق. ابىز انا بٸراز قازعان سوڭ جىلاننىڭ قاتتى ىسقىرىعى ەستٸلٸپ, «ح16» دەگەن جازۋ كٶرٸنەدٸ دەگەن ەدٸ. ايتقانى اينىماي كەلدٸ. جىلاننىڭ ىسقىرىعى ەستٸلگەننەن كەيٸن بٸرازعا دەيٸن قازۋ جۇمىستارىن توقتاتۋعا تۋرا كەلدٸ. ەندٸ بٸزگە سارىتٶبە دەگەن تٶبەشٸكتٸ تابۋ كەرەك بولدى. تاپتىق. سٶيتسەك, جان-جاعى دٶڭگەلەكتەنٸپ شۇڭقىرلانعان تٶبەشٸكتە شىڭعىس حاندى حان سايلاعان ۇستازدارىنىڭ بٸرٸ – مايقى بي جاتىر ەكەن. وسىنى تاپقاننان كەيٸن قازۋدى ەرٸ قاراي جالعاستىردىق, - دەيدٸ سمان ٶتەگەن.
ونىڭ ايتۋىنشا, قابٸرٸنە جاقىنداعان كەزدە ياسين سٷرەسٸن وقۋ كەرەك دەگەن ايان بەرٸلٸپتٸ. ونى وقيتىن ادامدى ەرەڭ تاۋىپتى. ۋكاشا اتانىڭ قۇدىعىنا تٷسكەن باتىربەك دەگەن اقساقال ٶزٸنٸڭ ۇلى ەكەۋٸ ٷش كٷن بويى ەكٸ ساعاتتان ياسين سٷرەسٸن وقىپتى.
- قابٸرگە جاقىنداعان كەزدە قۇم باستالادى دەپ ايتىلعان ەكەن. مٸنە, قازٸر سول قۇمعا كەلٸپ تٸرەلٸپ تۇرمىز. بابانىڭ قابٸرٸ ەكٸ بٶلمەدەن تۇرادى. شىڭعىس حان سونىڭ بٸرٸندە جاتىر. مەن بۇعان سەنٸمدٸمٸن. جاۋىنگەرلٸك ساۋىتتارى قاسىندا, كٸتاپتارى دا ساقتاۋلى. الايدا, قازٸر قازۋ جۇمىستارى توقتاپ تۇر. ٶيتكەنٸ, ەكٸمدٸك پەن ورمان شارۋاشىلىعى رۇقسات بەرمەي وتىر. ەيتپەگەندە ٶتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا-اق بابا قابٸرٸن شىعارىپ قوياتىن ەدٸك, - دەيدٸ ابىز انا بٸزبەن ەڭگٸمەسٸندە.
ابىز انانىڭ ايتۋىنشا, شىڭعىس حاننىڭ قابٸرٸن شىعارعاننان كەيٸن قايتا جەرلەۋ كەرەك ەكەن. جاقىن ماڭداعى اۋىلدار كٶشٸرٸلٸپ, ول جەرگە 12 قاباتتى ەكٸ زەۋلٸم قوناق ٷي, مۋزەي جەنە اسحانا سوعىلادى-مىس. ال, كٷمبەزدٸ كەسەنەنٸ ارابتار تۇرعىزادى ەكەن.
ەرينە, مۇنىڭ بارلىعى بٸز ٷشٸن ەرتەگٸ سەكٸلدٸ ەلەستەيتٸنٸ راس. شىنايى ٶمٸرگە جات دٷنيە. ونىڭ ٷستٸنە, يسلامعا دا كەرەعار. «ٶزگە پٸكٸر» گازەتٸ وسىعان بايلانىستى ارحەولوگتارمەن جەنە يمامدارمەن تٸلدەسٸپ كٶرگەن ەكەن. ارحەولوگتار مەملەكەتتٸڭ رۇقساتىنسىز قازبا جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدٸڭ زاڭعا قايشى ەكەنٸن, ال شىڭعىسحاننىڭ قابٸرٸ ارىستا دەگەن بولجامنىڭ اقىلعا سىيمايتىنىن ايتىپتى. ال يمامدار كٶرپٸپكەلدٸكتٸڭ يسلامعا قايشى ەكەنٸن العا تارتىپتى.
ايتقانداي, دٸن قىزمەتكەرلەرٸ شىڭعىسحاننىڭ مۇسىلمان بولماعانىن, كەرٸسٸنشە ونىڭ يسلام ٶركەنيەتٸن جويىپ جٸبەرۋ قاۋپٸن تۋدىرعانىن اتاپ ٶتٸپتٸ.
