اقش-تىڭ 42-پرەزيدەنتٸ بيلل كلينتون ەكٸمشٸلٸگٸ تۇسىندا مەملەكەتتٸك حاتشى بولعان مادلەن ولبرايت 85 جاسىندا دٷنيەدەن وزدى. بۇل جٶنٸندە 23 ناۋرىزدا مارقۇمنىڭ وتباسى حابارلادى, دەپ جازادى ازاتتىق.
مادلەن ولبرايت 1937 جىلى 15 مامىردا پراگادا چەحوسلوۆاكييانىڭ بەلگرادتاعى ەلشٸلٸگٸندە قىزمەت ٸستەگەن يوزەف كوربەل وتباسىندا دٷنيەگە كەلگەن. 1939 جىلى چەحوسلوۆاكييا جاۋلاپ الىنعاننان كەيٸن وتباسى لوندونعا كٶشكەن.
سوعىس اياقتالعاننان كەيٸن كوربەل وتباسىمەن بٸرگە چەحوسلوۆاكيياعا ورالعان. الايدا بيلٸككە كوممۋنيستەر كەلگەننەن كەيٸن اقش-قا قونىس اۋدارعان. 1957 جىلى مادلەن ولبرايت امەريكا ازاماتتىعىن الدى. ەكٸ جىلدان سوڭ ۋەللسليدەگٸ ەيەلدەر كوللەدجٸنٸڭ باكالاۆر دەرەجەسٸنە يە بولدى.
1997 جىلى ولبرايت اقش مەملەكەتتٸك حاتشىسى قىزمەتٸنە تاعايىندالعان العاشقى ەيەل اتاندى.
1992 جىلى ول بيلل كلينتوننىڭ كەڭەسشٸسٸ بولعان. كلينتون پرەزيدەنت بولىپ تاعايىندالعاننان كەيٸن اقش-تىڭ بۇۇ-داعى تۇراقتى ٶكٸلٸ بولدى.
ولبرايت ناتو-نى ۇلعايتۋدى قولداپ, 1999 جىلى ەسكەري وداقتىڭ يۋگوسلاۆيياداعى جاعدايعا ارالاسۋىن قۇپتادى. بالقانداعى "وداق كٷشٸ" ەسكەري وپەراتسيياسى سونىڭ بٸر نەتيجەسٸ بولدى. جارىلىستان بٸرنەشە مىڭ ادام قازا بولدى.
ورىس تٸلٸندە جازاتىن ينتەرنەت قولدانۋشىلار اراسىندا "سٸبٸر بايلىعىنىڭ بٸر عانا ەلگە تيەسٸلٸ بولۋى ەدٸلەتسٸزدٸك" دەگەن سٶزدٸڭ ولبرايتقا تيەسٸلٸ ەكەنٸ جيٸ ايتىلادى. بٸراق بۇرىنعى مەملەكەتتٸك حاتشىنىڭ ٶزٸ 2015 جىلى مۇنى جوققا شىعارعان. New York Times باسىلىمىنىڭ جازۋىنشا, ولبرايتتىڭ مۇنى ايتقانىنا دەلەل جوق. سوعان قاراماستان كرەمل مۇنى جيٸ پايدالانادى. 2021 جىلى مامىردا رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين "ولبرايت ايتتى" دەيتٸن ويدان شىعارىلعان "قاناتتى سٶزگە" سٷيەنگەن.
رەسەيدٸڭ ۋكرايناعا باسىپ كٸرۋٸنە بٸر كٷن قالعاندا New York Times بۇرىنعى مەملەكەتتٸك حاتشىنىڭ "كرەمل كٶرشٸ مەملەكەتكە باسىپ كٸرسە, مەسكەۋ تاريحي قاتەلٸككە ۇرىنادى" دەگەن سٶزٸن باستى.
