تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ مەلٸمەتتەرٸن جارييالاپ, 2022-2027 جىلدار ارالىعىندا ەلٸمٸزدە «كيبەرقالقان-2» تسيفرلىق ەكوجٷيەسٸن دامىتۋ تۇجىرىمداماسى جٷزەگە اسىرىلاتىنىن مەلٸمدەدٸ, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
بەلگٸلٸ بولعانىنداي, ەكوجٷيەنٸ دامىتۋعا مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن قارجى بٶلٸنەدٸ. باسقا قارجىلاندىرۋ كٶزدەرٸ قاراستىرىلماعان.
قر تسدياٶم مەلٸمەتٸنشە, كيبەرقاۋٸپتەردٸڭ لاندشافتىنىڭ ٶزگەرۋٸنە بايلانىستى اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸككە نەعۇرلىم كەشەندٸ كٶزقاراستى قابىلداۋ, بيزنەس-قوعامداستىقپەن ديالوگ قۇرۋ قاجەت. بۇدان باسقا, اكت سالاسىندا بٸرىڭعاي تەحنيكالىق ساياساتتى ەزٸرلەۋ جوسپارلانۋدا, ونىڭ شەڭبەرٸندە كەسٸپورىندار مەن ۇيىمدار قاۋٸپسٸزدٸك دەڭگەيلەرٸ بويىنشا انىقتالۋى مٷمكٸن.
سونداي-اق مامانداردى دايارلاۋعا ارنالعان «كيبەرپوليگون» اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق ٷيلەستٸرۋ ورتالىعىن رەزەرۆتٸك قۇرۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلادى.
ورتالىقتاندىرىلعان راديوجيٸلٸك مونيتورينگٸ بٶلٸمشەسٸن, ازاماتتىق جەنە مەملەكەتتٸك ماقساتتاعى راديوەلەكتروندىق جابدىقتى جەنە راديوجيٸلٸكتەردٸ تاعايىنداۋدى ەسەپكە الۋدىڭ ورتالىقتاندىرىلعان اقپاراتتىق جٷيەسٸن, راديوجيٸلٸك سپەكترٸن باقىلاۋدى قۇرۋ ارقىلى بٷكٸل رەسپۋبليكا بويىنشا راديومونيتورينگ ٶزگەرتٸلەتٸن بولادى.
سونىمەن قاتار, ەلٸمٸزدە اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ ەكونوميكالىق جٷيەسٸن باعالاۋدىڭ جاڭا ەدٸستەمەسٸ پايدا بولادى. بارلىق وسى شارالاردى قارجىلاندىرۋدىڭ قاجەتتٸ كٶلەمٸ ەلٸ دە قالىپتاسۋدا.
«ال, «تسيفرلاندىرۋ, عىلىم جەنە يننوۆاتسييا ارقىلى تەحنولوگييالىق سەرپٸلٸس» ۇلتتىق جوباسى بويىنشا 2021-2025 جىلدارعا تسيفرلىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋدىڭ قاجەتتٸ كٶلەمٸ 2,2 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى. ونىڭ ٸشٸندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن – 1,4 تريلليون تەڭگە, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن – 8,2 ميلليارد تەڭگە. 2022 جىلى ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 214,9 ملرد تەڭگە بولادى دەپ كٷتٸلۋدە», – دەپ حابارلايدى قر تسدياٶم باسپاسٶز قىزيمەتٸ.
سونىمەن قاتار, قر تسدياٶم مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, 2017-2022 جىلدارى كيبەرقالقاندى قۇرۋعا 28,8 ملرد تەڭگە جۇمسالعان.
باسقارمادا وسى ۋاقىت ٸشٸندە بٸرقاتار جوبالار جٷزەگە اسىرىلعانىن تٷسٸندٸردٸ. سونىڭ ٸشٸندە كومپيۋتەرلٸك ينتسيدەنتتەر نەتيجەسٸندە ۇيىمعا كەلتٸرٸلگەن مٷلٸكتٸك زالالدى, سونداي-اق دەرەكتەردٸڭ سىرتقا شىعۋى سالدارىنان جەكە تۇلعاعا كەلتٸرٸلگەن مورالدىق زالالدى ٶتەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن «كيبەرساقتاندىرۋ» ۇعىمى زاڭدا پايدا بولدى. اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ قۇرىلىپ, IT سالاسىندا كەسٸبي ستاندارتتار پايدا بولدى.
«بىلتىر سەنٸمدٸ باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ جەنە ەلەكتروندى ٶنەركەسٸپ ٶنٸمدەرٸ تٸزٸلٸمٸنەن 7,9 ملرد تەڭگەنٸڭ ٶنٸمٸ ساتىپ الىندى. 2022 جىلعى 11 شٸلدەدەگٸ جاعداي بويىنشا تٸزٸلٸمگە 65 وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ 205 اكت ٶنٸمٸ ەنگٸزٸلدٸ. سونىمەن قاتار, اقپاراتتاندىرۋ وبەكتٸلەرٸندەگٸ اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قوعامدىق (كەسٸبي) باقىلاۋ مەحانيزمٸ بولىپ تابىلاتىن BugBounty وسالدىقتارىن انىقتاۋعا ارنالعان جەكە پلاتفورمانىڭ «ۇشقىشى» ٸسكە قوسىلدى. وندا 1,1 مىڭنان استام تەۋەلسٸز ساراپشى تٸركەلگەن, ولاردان وسالدىقتار تۋرالى حابارلامالارى بار 1,2 مىڭنان استام ەسەپ الىنعان. ولاردىڭ كەيبٸرەۋلەرٸ سىني باعىتتا», – دەپ حابارلايدى قر تسدياٶم باسپاسٶز قىزيمەتٸ.
وسى ورايدا ايتا كەتەيٸك, قازاقستاندىق تاراپ قىرعىزستان مەن ٶزبەكستاننىڭ ۇلتتىق رەتتەۋشٸلەرٸمەن BugBounty باعدارلاماسىن ەنگٸزۋ بويىنشا مەموراندۋمدارعا قول قويدى.
ەستەرٸڭٸزگە سالساق, تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ LS مەلٸمەتتەرٸن جارييالاپ, 2022-2027 جىلدار ارالىعىندا ەلٸمٸزدە «كيبەرقالقان-2» تسيفرلىق ەكوجٷيەسٸن دامىتۋ تۇجىرىمداماسى جٷزەگە اسىرىلاتىنىن مەلٸمدەگەن بولاتىن. دەل وسى كيبەرقالقاندى قۇرۋعا 2017-2022 جىلدارى 28,8 ملرد تەڭگە جۇمسالسا, «تسيفرلاندىرۋ, عىلىم جەنە يننوۆاتسييا ارقىلى تەحنولوگييالىق سەرپٸلٸس» ۇلتتىق جوباسى بويىنشا 2021-2025 جىلدارعا تسيفرلىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋدىڭ قاجەتتٸ كٶلەمٸ 2,2 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى.
