اتا-بابامىز ىقىلىم زاماننان اڭساعان قاسيەتتٸ تەۋەلسٸزدٸككە قول جەتكٸزگەنٸمٸزگە شيرەك عاسىر تولدى. 25 جىل ٸشٸندە ۇلت رۋحانيياتىنىڭ نەگٸزٸ بولعان اتا دٸنٸمٸز دە جاڭعىرىپ, جاندانا تٷستٸ. دارحان كٶڭٸلدٸ, جايساڭ مٸنەزدٸ قازاق تالاي زاماننان بەرٸ تاعدىر تەلكەگٸنە ۇشىراعان ۇلتتارعا قۇشاعىن ايقارا اشىپ, ەش جاتسىنباستان باۋىرىنا باستى. نەتيجەسٸندە حالقىنىڭ ەدەۋٸر باسىم كٶپشٸلٸگٸ مۇسىلمانداردان قۇرالعان كٶپ ۇلتتى, كٶپ دٸندٸ, زايىرلى مەملەكەت –قازاقستان بٸرلٸگٸ مەن ىنتىماعى كٶپكە ٷلگٸ بولارداي بەيبٸت ەلگە اينالدى. دەسە دە, قازاقتىڭ ٶزٸنە عانا تەن باعا جەتپەس ۇلتتىق بولمىسى ٶزگەلەردەن دارالانىپ تۇراتىندىعى انىق. ونىڭ ٸشٸندە حالقىمىزدىڭ تاريحي دەستٷرٸنە ساي مەدەنيەتٸ مەن ۇلتتىق كيٸمدەرٸنٸڭ بولعانىن اتاپ ايتقان ابزال.
دٸن – قاراڭعىلىقتىڭ قۇرساۋىندا قالۋشىلىق, – دەپ ۇرانداعان كەشەگٸ كەڭەستٸك كەزەڭٸنٸڭ ٶزٸ ۇلتىمىزدىڭ دٸنٸ مەن دەستٷرٸنە تٸسٸن باتىرا العان جوق. دٸن مەملەكەتتەن بٶلەك بولعانمەن, قوعامنان بٶلٸنبەيدٸ. سوندىقتان, ەلەمدٸك قاۋىمداستىققا تانىمال زايىرلى مەملەكەت دٸني سەنٸم بوستاندىعىنا كەپٸلدٸك بەرٸپ, ەل ازاماتتارىنىڭ سەنٸمٸ مەن قالاۋىنا وراي دٸندٸ ۇستانۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ. قازاقستان حالقىنىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ يسلام دٸنٸن ۇستاناتىندىقتان, حانافي مازحابىنىڭ ماتۋريدي مەكتەبٸن باسشىلىققا الاتىن مٷفتييات ارقىلى مەشٸتتەر بٸر ورتالىقتان باسقارىلىپ, حالىقتىڭ رۋحاني سۇرانىسىنا وراي ٷگٸت-ناسيحات جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ وتىر.
سوڭعى كەزدەرٸ ەلدٸگٸمٸزگە سىنا قاعىپ, قازاق قوعامىنىڭ رۋحاني تٸرەگٸن ەلسٸرەتۋ ٷشٸن تٷرلٸ دٸني ەكسترەميستٸك ۇيىمداردىڭ تاراپىنان قازاقى تابيعاتىمىزدى, سالت-دەستٷرٸمٸز بەن مەدەنيەتٸمٸزدٸ, قالا بەردٸ جاراسىمدى سەن-سالتاناتىمەن باعالى ۇلتتىق كيٸمدەرٸمٸزدٸ مانسۇقتايتىن سان تٷرلٸ يدەولوگييالىق شابۋىلدار جاسالۋدا.
عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا سەلكەۋ تٷسٸرٸپ, ەۋ باستاعى بولمىسى مەن ٷكٸمٸ بۇرمالانىپ, ٸشكٸ مازمۇننان گٶرٸ سىرتقى پٸشٸنگە باسىمدىق بەرەتٸن, سونىمەن قاتار قوعامدا ٷلكەن پٸكٸر تالاس تۋدىرىپ جٷرگەن حيجاب مەسەلەسٸ بەلەڭ الىپ وتىر. ارامىزعا دەندەپ كٸرٸپ بارا جاتقان بۇل تەندەنتسييانىڭ ارعى جاعىندا بەلگٸلٸ بٸر مٷددەلٸ توپتاردىڭ جىمىسقى ساياساتى مەن ارام پيعىلىنىڭ جاتپاعانىنا كٸم كەپٸل?..
يە, مۇندا تۇرعان نە بار? اشىق-شاشىق جٷرگەنشە, بۇل ەلدەقايدا جاقسىراق, شاريعات ٷكٸمٸ,ت.س.س. زاڭدى تالاستار تۋىنداۋى ورىندى. قازاقتىڭ ۇلت بولىپ ۇيىسىپ, مەملەكەت رەتٸندە قالىپتاسۋىنا يسلام دٸنٸنٸڭ ىقپالى ۇشان-تەڭٸز بولعانى سٶزسٸز. يسلام قازاقتىڭ ۇلتتىق دٷنيەتانىمى, مەدەنيەتٸ, سالت-دەستٷرٸمەن استارلاسىپ, اجىراماس بٶلٸگٸنە اينالدى.
قازٸر دٸن مەن دەستٷر ۇعىمى, ونى ۇستانۋدىڭ اراجٸگٸ الىستاپ كەتكەندەي. قازاقى دٷنيەتانىم – يسلام قۇندىلىقتارىنا ەجەلدەن قايشى بولماعان. ەندەشە, دٸندٸ تاني باستاعان كەيبٸر جاستاردىڭ دەستٷردٸ مويىنداماۋىنىڭ سالدارى قوعامدا قاراما-قايشى پٸكٸرلەر تۋىنداتىپ جٷرگەنٸ قازٸر قۇپييا ەمەس.
قوعامدا مۇسىلمان قىزدارىنىڭ بەينەسٸن بەت-اۋزى تۇمشىلانعان قارا كيٸمدە, قىلىعى ەرسٸ, بويىندا مەيٸرٸم مەن نەزٸكتٸكتەن گٶرٸ «ٶزٸمدٸكٸ جٶن, ٶزگەڭ اداسقانسىڭدى» اڭعارتاتىن كەراناۋلىق پەن شۇبارتٸلدٸ كەرٸتارتپالىق كەيٸپتە كٶرەتٸن كٷيگە جەتتٸك.
قازاقتىڭ دەستٷرلٸ تانىمىندا ەيەل زاتىنىڭ, ونىڭ ٸشٸندە قىز بالانىڭ كيٸمٸ ۋاقىتقا, تابيعات جاعدايىنا, مەكەن-مەزگٸلگە قاراي سان تٷرلەنٸپ, سەن-سالتاناتىمەن, جاراسىمدىلىعىمەن ەرەكشەلەنگەن.
قاشاندا شاريعات ٷكٸمٸن بۇلجىتپاي ورىنداپ, قىز-كەلٸنشەكتەردٸڭ ەتەك-جەڭٸن جاۋىپ, جاس ەرەكشەلٸگٸنە, وتباسىلىق عۇرىپ پەن تۇرمىستاعى دەرەجەسٸنە ساي كيٸنۋٸنە ەش قارسىلىق تانىتپاعان قازاق, كەرٸسٸنشە, شاريعات ٷكٸمٸن دەستٷرلٸ قۇندىلىقتارمەن كٶركەم ٷيلەستٸرە ورىنداعان. مەسەلەن, تالاي اقىن-جىراۋلاردىڭ شىعارمالارىنا ارقاۋ بولعان قازاق قىزىنىڭ «ٷكٸلٸ كەمشات, بٷرمەلٸ كٶيلەك» نەمەسە انالارىمىزدىڭ «اق جاۋلىعى جەلبٸرەپ» دەگەن بەينەسٸنٸڭ ٶزٸ كٶپ سۇراققا جاۋاپ بەرەتٸندەي. قازاقتىڭ ۇلتتىق كيٸمٸ تەك سىرتقا تابيعي ەسەرلەردەن قورعانۋ ماقساتىندا عانا ەمەس, جالپى دٸني دٷنيەتانىمعا, قازاقى ىرىم-تىيىمدارعا ساي بولعان.
وسى رەتتە ەلباسى ن.ە.نازارباەۆ «بٸز دۇرىس باعىتتا كەلە جاتىرمىز, تاريحتى وقىپ-ٷيرەنۋ, ەسٸرەسە وعان جاستاردى تارتۋ – اسا ماڭىزدى. بٸراق مەن پەرەنجٸ كيگەنگە قارسىمىن. ەسٸرەسە, حيجاب پەن پەرەنجەنٸ ستۋدەنتتەر مەن وقىپ جٷرگەن جاستاردىڭ كيٸپ جٷرگەنٸنە قارسىمىن. بٸزدٸڭ ەيەلدەر ەشقاشان ونى كيمەگەن, جٷزدەرٸن جاسىرماعان. ەرينە, بٸز مۇسىلمان دٸنٸنٸڭ بارلىق ٶكٸلدەرٸنە قۇرمەتپەن قارايمىز, بٸراق بٸزدٸڭ ٶز جولىمىز بار, ٶز ۇلتتىق سالت-دەستٷرلەرٸمٸز بار», – دەپ جاستار فورۋىمىندا سٶيلەگەن سٶزٸندە قازاققا تەك اتا-بابا ۇستانعان دٸننٸڭ جولىن جالعاستىرۋ قاجەتتٸگٸن مەڭزەگەن ەدٸ.
ٶزگەگە ٶنەگە بولاتىنداي تاعىلىمعا تۇنعان تاريحىمىز, عيبراتقا تولى دەستٷرٸمٸز, حيكمەتكە باي دٸلٸمٸز تۇرعاندا, سانامىزدى سان تاراپقا تارتقىلاعان ەرتٷرلٸ اعىمداردىڭ جەتەگٸندە جٷرگەنٸمٸز ەلدٸگٸمٸزگە سىن. ەندەشە, عاسىرلار بويى تامىرىنان قول ٷزبەي, قىزىمىزدىڭ بويىنا جاراسىمدى كٶرٸك سىيلاعان ۇلتتىق كيٸمدەردٸ زامان تالابى مەن ۋاقىت سۇرانىسىنا ساي تٷرلەندٸرٸپ كيە بٸلەيٸك دەگٸم كەلەدٸ.
امانتاي راۋشان,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى دٸن ٸستەرٸ جەنە
ازاماتتىق قوعام مينيسترلٸگٸ
دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸ
مەدەنيەتتەر مەن دٸندەردٸڭ حالىقارالىق
ورتالىعىنىڭ بٶلٸمٸنٸڭ جەتەكشٸ ساراپشىسى
ۇلت پورتالى
