«ەزٸرەت سۇلتان» مەملەكەتتٸك تاريحي مەدەني قورىق-مۇراجايىنىڭ قورى تاعى دا بٸر تاريحي, اسا قۇندى جەدٸگەرمەن تولىقتى.
ول - بولاتتان جاسالعان قىلىش. قىلىشتىڭ ساقتالۋ جاعدايى ورتاشا. سٷيەكتەن جاسالعان تۇتقا-سابىنىڭ تٶمەنگٸ بٶلٸكتەرٸ سىنعان. جٷزٸ ازداپ توتىققان. جٷزٸنٸڭ بٸر جاعى عانا ٶتكٸرلەنگەن. قىلىشتىڭ جٷزٸندەگٸ كٶپتەگەن كەرتپە ٸزدەرٸ ونىڭ ەسكەري قاقتىعىستاردى باستان كەشٸرگەندٸگٸن كٶرسەتسە كەرەك. دەگەنمەن, قىلىشتىڭ جٷزٸ ەلٸ دە ٶتكٸرلٸگٸن جويماعان. قايقىلانعان پٸشٸندەگٸ قىلىشتاردى قازاقتا جاتاعان قىلىش دەپ تە اتايدى. ونىڭ ٶتكٸرلەنگەن جٷزٸنە قارسى بەتٸنٸڭ جارتى تٷتٸك پٸشٸندٸ بولىپ كەلۋٸ, قىلىشتىڭ ەسكەري ەرەكەتتەردە قارسىلاستى تەك شابۋ ٷشٸن عانا ەمەس, تٷيرەۋ ماقساتىنا دا ارنالعاندىعىن اڭعارتىپ تۇر. جٷزٸ مەن سابىنىڭ تٷيٸسكەن جەرٸ جەزبەن كٶمكەرٸلگەن.
بۇل قىلىشتى بٸرەگەي جەدٸگەرلەر قاتارىنا جاتقىزۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ٶزگەشە بەلگٸسٸ بار. ول - قىلىش سابىنىڭ تٶمەنگٸ بٶلٸگٸندەگٸ 1798 جىلدان 1809 جىلعا دەيٸن قوقان حاندىعىنىڭ حانى بولعان اليم حان نەمەسە بۇحارا ەمٸرلٸگٸنٸڭ سوڭعى بيلەۋشٸسٸ سەيد مٸر مۇحاممەد اليم حاننىڭ اتى جازىلعان جەكە مٶر بەدەرٸنٸڭ تٷسٸرٸلۋٸ بولىپ وتىر. بۇعان دەيٸن حاندار ۇستاعان, تۇتىنعان زاتتار قورىق-مۇراجايدا كەزدەسپەگەن.
حٸح عاسىر مەن حح عاسىردىڭ باسىنداعى قازاق تاريحىنا قاتىستى مەلٸمەت كٶزٸ سانالاتىن مۇنداي جەدٸگەرلەر تاريح اقتاڭداقتارىن ايقىنداۋعا سەپ بولار تىڭ جاڭالىقتارعا قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرۋٸ بەك مٷمكٸن. ونىڭ ٷستٸنە مۇنداي بەلگٸلٸ بٸر تاريحي تۇلعانىڭ ەسٸمٸنٸڭ جەدٸگەر بەتٸندە كەزدەسۋٸ جەدٸگەردٸڭ ەكسپونات تۇرعىسىنداعى قۇندىلىعىن ارتتىرا تٷسەتٸنٸ بەلگٸلٸ.
بولاشاقتا اتالمىش جەدٸگەرگە عالىمدارىمىز تيياناقتى زەرتتەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزبەك, دەپ حابارلايدى "ەزٸرەت سۇلتان" قورىق-مۋزەيٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
