«ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتۋدى قولدايتىن بولساق, وندا ول ەكونوميكالىق تۇرعىدان اقتالۋ كەرەك», - دەگەن ازات پەرۋاشەۆ شالعاي اۋىلدارداعى كەسٸپكەرلەرٸن سالىقتان مٷلدەم بوساتقان ٶزبەك ەلٸنٸڭ تەجٸريبەسٸن مىسال ەتتٸ.
«اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى ازات پەرۋاشەۆ مەجٸلٸستە ٶتكەن جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىنىڭ مەسەلەلەرٸنە ارنالعان پارلامەنتتٸك تىڭداۋدا: «ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتۋدى قولدايتىن بولساق, وندا ول ەكونوميكالىق تۇرعىدان اقتالۋ كەرەك», - دەپ مەلٸمدەدٸ.
«ساۋدا اينالىمسىز, قارجىلاي كٸرٸسسٸز, ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتۋ – بۇل ەكونوميكا ەمەس, بۇل سالىق تٶلەنبەيتٸن, قوسىمشا قۇن ٶندٸرمەيتٸن, ناتۋرالدى شارۋاشىلىق. وسىنى ناسيحاتتاۋ - XXI عاسىردا, ياعني تسيفرلاندىرۋ مەن تٶرتٸنشٸ يندۋستريالدى رەۆوليۋتسييا زامانىندا, XIX عاسىرداعى كلاسسيكتەر ٷندٸستان ٷلگٸسٸندە «ٶندٸرٸستٸڭ ازييالىق ەدٸسٸ» دەپ اتاعان قارابايىر (پريميتيۆتٸك) ەكونوميكاعا تارتۋ», - دەدٸ دەپۋتات.
حالىق قالاۋلىسىنىڭ سٶزٸنە سٷيەنسەك, ەلٸمٸزدەگٸ «جۇمىسپەن قامتۋ» ۇعىمىنىڭ ەكونوميكالىق ماعىناسى ارتتا قالعان. مەسەلەن, ادام ٶندٸرگەن ٶنٸمٸن (كٶكٶنٸستٸ, ەت پەن سٷتٸن) ساتاتىن جەرٸ قول جەتٸمدٸ بولسا, ٶزٸن جۇمىسپەن قامتۋ دا, ميكرو-نەسيەلەندٸرۋ دە اقتالادى. ال, تاپقان تابىسى, بازارعا دەيٸنگٸ جولىنا كەتسە, ونداي جۇمىستىڭ ەشقانداي ەكونوميكالىق مەنٸ جوق. ونىڭ ٷستٸنە قازاقستاندا لوگيستيكالىق شىعىندار كەز-كەلگەن شاعىن ٶندٸرٸستٸ جويىپ جٸبەرۋگە قاۋقارلى.
«اق جول» پارلامەنتتٸك فراكتسيياسىنىڭ جەتەكشٸسٸ: «ميكرو-نەسيەلەندٸرۋ – جاڭالىق رەتٸندە بانگلادەشتە پايدا بولدى. ال وندا حالىقتىڭ تىعىزدىعى بٸر شارشى شاقىرىمعا 1142 ادامنان كەلەدٸ. ياعني ولار ٶز ٶنٸمدەرٸن دەل ٷيٸنٸڭ جانىندا تۇرىپ-اق بەيمارال ساتا الادى. ال, بٸزدە حالىقتىڭ تىعىزدىعى – بٸر شاقىرىمعا - 6 ادام, ياعني 190 ەسە از, جەنە ميكرو-نەسيەلەندٸرۋدٸن تيٸمدٸلٸگٸ دە دەل وسىنداي ماردىمسىز.
وسى ورايدا, «بۇل جاعىنان بٸزگە ٶزبەك ەلٸنٸڭ تەجٸريبەسٸ ٷلگٸ بولۋى مٷمكٸن. ولار شالعاي اۋىلدارداعى كەسٸپكەرلەردٸ سالىقتان مٷلدەم بوساتقان», - دەپ اشىق ايتتى.
پەرۋاشەۆتٸڭ پٸكٸرٸنشە, ەگەر ميكرو-نەسيەلەندٸرۋ ٸرٸ قالالاردا ٶزٸن اقتايتىن بولسا, ال قالالىق اگلومەراتسييانىڭ سىرتىندا ول ەكونوميكالىق ەمەس, تەك ەلەۋمەتتٸك قۇرالعا, قايىرىلىمدىققا جاتادى.
بٸزدە قالاي, ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتۋشىلاردىڭ كريتەريٸ بۇلىڭعىر بولعاندىقتان, بۇل توپقا قاراجاتى جوق ادام دا, قولدا بار تابىستارىن ەدەيٸ جاسىراتىن ادامدار دا كٸرۋٸ مٷمكٸن.
«جاعدايى بار, بٸراق «اۋىردىڭ ٷستٸمەن, جەڭٸلدٸڭ استىمەن» جٷرەتٸن «پىسىقتارعا» ادال جۇمىس ٸستەيتٸندەردٸن ارقاسىندا كٷن كٶرۋگە جول بەرمەۋٸمٸز كەرەك», - دەدٸ بۇل مەسەلەگە ٶز الاڭداۋشىلىعىن بٸلدٸرگەن «اق جول» جەتەكشٸسٸ. ولارمەن جۇمىس ٸستەۋ ٷشٸن ەرتٷرلٸ تەسٸل قاجەتتٸگٸنە نازار اۋداردى.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, كەزٸندە كٶلٸك سالىعىنا جەڭٸلدٸكتەردٸ الىپ تاستاۋ كەزٸندە, ەڭ قىمبات دجيپ پەن ليمۋزيندەر جۇمىس ٸستەمەيتٸندەردٸڭ اتىنا جازىلعانى انىقتالعان بولاتىن.
