بٷگٸن كونفەسسيياارالىق جەنە ٶركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جٶنٸندەگٸ ن.نازارباەۆ ورتالىعى الاڭىندا ەڭ بەدەلدٸ عالىمدار, تانىمال حالىقارالىق ساراپتاما ورتالىقتارىنىڭ (think tanks) ساراپشىلارى جاھاندانۋ, دٸن, ديالوگتىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا مازمۇندى پٸكٸرتالاس ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
كونفەرەنتسييا بارىسىندا حالىقارالىق ساراپشىلار تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنداعى, تٷرلٸ كونفەسسييالار اراسىنداعى بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸمنٸڭ تيٸمدٸ مودەلٸن قۇرۋداعى, ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر ليدەرلەرٸنٸڭ سەزٸ اياسىندا ەلەمدەگٸ دٸنارالىق جەنە مەدەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋداعى قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى ن.ە.نازارباەۆتىڭ ايرىقشا رٶلٸ مەن كٶرنەكتٸ ٷلەسٸنە ەرەكشە نازاردى اۋداردى. ولار بٸراۋىزدان قازاقستان حالقىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸمەن قۇتتىقتاپ, ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر اراسىنداعى جاھاندىق ديالوگتى دامىتۋداعى حالىقارالىق باستامالاردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
«قازاقستاننىڭ مەدەنيەت, دٸندەر مەن ٶركەنيەتتەر اراسىنداعى ديالوگ تاريحى عاسىرلاردان باستالادى. ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر كٶشباسشىلارىنىڭ التى سەزٸ وسى ەلدە ٶتٸپ, ديالوگ الاڭىنا اينالعان مەكەن بولىپ قالىپتاسۋى - زاڭدىلىق. بٷگٸنگٸ تاڭدا كونفەسسيياارالىق جەنە ٶركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ, ايماقتىق جەنە جاھاندىق قاۋٸپسٸزدٸك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ - قازاقستاننىڭ جالپى ستراتەگيياسىنىڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸ», - دەدٸ ٶزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مينيسترلەر كابينەتٸ جانىنداعى يسلام ٶركەنيەتٸ ورتالىعىنىڭ حالىقارالىق بٶلٸمٸنٸڭ باستىعى وليما گۋلياموۆا.
ال رەسەي عىلىم اكادەميياسى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرٸ ۆ.نەمچينوۆتىڭ ايتۋىنشا, بٷكٸل ەلەم پاندەمييا زارداپتارىنا قاراماستان, ەلدەر دٸندەر, ۇلتارالىق قاتىناستاردى نىعايتۋعا كٶمەكتەسٸپ, رۋحاني قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋعا ٷلەس قوسۋى كەرەك.
«پاندەمييا بٸزگە ۇلتتىق شەكارا ادامداردىڭ قوزعالىسىنا كەدەرگٸ بولا الاتىندىعىن كٶرسەتتٸ, بٸراق مەدەنيەتتەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ٷشٸن شەكارا جوق», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ۆ.نەمچينوۆ.
«UniaoPlanetaria» كوممەرتسييالىق ەمەس ۇيىمىنىڭ پرەزيدەنتٸ ەدۋاردو ۋيۆەر ٶز سٶزٸندە جاھاندانۋ جاعدايىندا دٸني ەلەمنٸڭ تابىستى دامۋىنىڭ نەگٸزگٸ پرينتسيپتەرٸن ايتىپ, قازاقستاننىڭ تٷرلٸ مەدەنيەتتەر مەن دٸندەردٸ بٸرٸكتٸرٸپ, ٷلكەن ٸستەر اتقارىپ جاتقاندىعىنا نازار اۋدارتتى.
«قازاقستان وسى سالاداعى جاڭا كٶشباسشى, ەرتٷرلٸ دٸندەر مەن مەدەنيەتتەر توعىساتىن ورتالىققا, بٸر-بٸرٸن تٷسٸنۋگە جەنە قۇرمەت كٶرسەتۋگە باۋليتىن مەكەن بولۋعا بەتبۇرىس جاسادى. جاھاندانۋ ٷدەرٸستەرٸ بٸزگە ديالوگ ورناتۋعا, مەدەنيەتتەر مەن دٸندەر اراسىندا كٶپٸر قۇرۋعا, ٶزارا تٷسٸنٸستٸك پەن دوستىقتىڭ نەگٸزٸ رەتٸندە قاراستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەمٸن», - دەدٸ «Woolf Institute» ينستيتۋتىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ەستەر-ميريام ۆاگنەر.
شەتەلدٸك جەنە قازاقستاندىق ساراپشىلاردىڭ سٶزدەرٸن قورىتىندىلاي كەلە, كونفەسسيياارالىق جەنە ٶركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جٶنٸندەگٸ ن.نازارباەۆ ورتالىعىنىڭ باسقارما تٶراعاسى التاي ەبيبۋللاەۆ جاھاندىق تۋربۋلەنتتٸك جاعدايىندا ەلەمدە جاڭا سىن-قاتەرلەر مەن قاۋٸپ-قاتەرلەردٸڭ پايدا بولۋى - قازٸرگٸ زامانعى دٸنارالىق جەنە كونفەسسيياارالىق قاتىناستار تەرەڭ قايتا باعالانۋ مەن ترانسفورماتسييادان ٶتٸپ جاتقانىن باسا ايتتى. وسى تۇرعىدا دٸندەر مەن ٶركەنيەتارالىق دامۋ مەسەلەلەرٸن جان-جاقتى زەرتتەۋگە مامانداندىرىلعان عىلىمي-ساراپشىلىق قوعامداستىقتىڭ, ۇلتتىق جەنە حالىقارالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن ورتالىقتارىنىڭ رٶلٸ ارتىپ كەلە جاتقاندىعىن جەتكٸزدٸ.
«دٸنارالىق ديالوگ پەن ٶركەنيەتتەر سەرٸكتەستٸگٸ تەك ۇراندار بولماۋى كەرەك. بٸز ۇلتتىق جەنە جاھاندىق دەڭگەيدە شەشٸم قابىلداۋدا تٷرلٸ مٷددەلەردٸ ٷيلەستٸرۋدٸڭ بارلىق تەسٸلدەرٸن, ادامداردىڭ مورالدىق سەزٸمٸن, ٶمٸر سالتىن, ۇلتتىق جەنە دٸني دەستٷرلەرٸن قۇرمەتتەۋمەن بٸرٸكتٸرەتٸن ەلەمدٸك تەرتٸپتٸ قۇرۋىمىز كەرەك. جاھاندانۋ دەۋٸرٸ كٶرسەتٸپ وتىرعانداي, ديالوگ جەنە تولەرانتتىلىق مەدەنيەتٸ قازٸرگٸ ەلەمنٸڭ باستى قۇندىلىق باعدارى بولادى», - دەدٸ التاي ەبيبۋللاەۆ.
حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسييانىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا قاتىسۋشىلار كونفەسسيياارالىق جەنە ٶركەنيەتارالىق ديالوگ مەسەلەلەرٸن ودان ەرٸ زەرتتەۋ, دٸنارالىق پروبلەمالاردى شەشۋدە ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ تۇراقتى تەتٸكتەرٸن قالىپتاستىرۋ, سونداي-اق ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر ليدەرلەرٸ سەزٸنٸڭ وتىرىستارى جەنە ونىڭ ينستيتۋتتارى شەڭبەرٸندەگٸ ىنتىماقتاستىق بويىنشا تيٸستٸ پراكتيكالىق ۇسىنىستار ەزٸرلەدٸ.
ٸس-شاراعا اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ەرجان نٷكەجانوۆ, ۇلىبريتانييا, ۆاتيكان, برازيلييا, پەكٸستان, رەسەيدەن ەلەمدەگٸ جەتەكشٸ اقىل-وي ورتالىقتارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىسىپ, ٶز پٸكٸرلەرٸن ورتاعا سالدى.
