قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا ۆيتسە-مينيسترٸ ازامات اسقارۇلى قازاقستاننىڭ «Doing Business» رەيتينگٸندەگٸ, سونداي-اق, جاھاندىق لوگيستيكالىق تيٸمدٸلٸك رەيتينگٸندەگٸ (LPI) پوزيتسيياسىن جاقسارتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شاراللار تۋرالى باياندادى.
قر ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸ «Doing Business» رەيتينگٸندە «حالىقارالىق ساۋدا» يندەكسٸ بويىنشا جاۋاپتى بولىپ تابىلادى.
دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ «Doing Business» رەيتينگٸندە «حالىقارالىق ساۋدا» ينديكاتورى بويىنشا قازاقستان ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 123 ورىننان 21 پوزيتسيياعا كٶتەرٸلە وتىرىپ, 102 ورىندا تۇر.
پوزيتسييانى جاقسارتۋعا ەلەكتروندىق كەدەندٸك دەكلاراتسييالاۋدى ەنگٸزۋ, كەدەندٸك رەسٸمدەۋ ٷشٸن الىم مٶلشەرلەمەسٸن تٶمەندەتۋ جەنە كەدەندٸك باقىلاۋدى رەسٸمدەۋ كەزەڭٸنەن كەدەننەن كەيٸنگٸ باقىلاۋعا كٶشٸرۋ شارالارى ەسەر ەتتٸ.
سونىمەن قاتار, كٶرسەتكٸشتەردٸڭ ودان ەرٸ جاقسارۋىنا قابىلدانعان بٸرقاتار شارالار ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن, بٸراق ولار ەلٸ ەسكەرٸلمەگەن:
-
دەكلاراتسييا ٷشٸن كەدەندٸك الىمدار مٶلشەرلەمەلەرٸن (دەكلاراتسييانىڭ نەگٸزگٸ پاراعى ٷشٸن 19 000 تەڭگەدەن جەنە قوسىمشا پاراق ٷشٸن 7 000 تەڭگەدەن 20 000 تەڭگەگە دەيٸن) تٶمەندەتۋ (2018 جىلعى قاراشا).
-
ەلەكتروندىق ٷكٸمەتتٸڭ تٶلەم شليۋزٸ ارقىلى كەدەندٸك تٶلەمدەر مەن سالىقتاردى تٶلەۋ مٷمكٸندٸگٸن ەنگٸزۋ (ۋاقىتى 1-3 جۇمىس كٷنٸنەن 5-7 مينۋتقا دەيٸن قىسقاردى).
-
ەكسپورتتىق-يمپورتتىق وپەراتسييالار بويىنشا بٸرىڭعاي تەرەزەنٸ (2019 جىلعى 27 ناۋرىز) ٸسكە قوسۋ. جۇمىستى 2019 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. بٷگٸندە «بٸرىڭعاي تەرەزە» كومپونەنتتەرٸن تەستٸلەۋ جٷرگٸزٸلۋدە.
ۆيتسە-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, بيزنەس ورتانى جاقسارتۋ بويىنشا زاڭنامالىق تٷزەتۋلەردٸڭ سەگٸزٸنشٸ پاكەتٸن قالىپتاستىرۋ شەڭبەرٸندە دەرەكتەردٸ قورعاۋ, مەملەكەتتٸك مەكەمەلەر اراسىندا دەرەكتەر الماسۋعا جەنە جەتكٸزۋگە ٶكٸلەتتٸكتەر, سەيكەستەندٸرۋ, اۋتەنتيفيكاتسييا جەنە اۆتوريزاتسييالاۋ, دەرەكتەر ساپاسى مەسەلەلەرٸ, ەلەكتروندىق قۇجاتتار, ەلەكتروندىق مۇراعاتتاۋ, زيياتكەرلٸك مەنشٸك قۇقىعى جەنە دەرەكتەر بازاسىنا مەنشٸك قۇقىعى جەنە باسقالار بويىنشا ۇسىنىستار ەنگٸزٸلدٸ. ولاردى شەشۋ ٷشٸن 10-نان استام زاڭداردى ٶزگەرتۋ قاجەت.
قازان ايىندا ٶتكٸزٸلگەن رەفورمالاردى تالقىلاۋ جەنە ولاردى ٸسكە اسىرىلعان شارالارعا ەسەپكە الۋ ٷشٸن ۆاشينگتون قالاسىنداعى دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ ساراپشىلارىمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزۋ جوسپارلانعان.
دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ «ساۋدا جەنە كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋى» رەيتينگٸندە قازاقستان 71-ورىندا تۇر.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتالعان رەيتينگتەگٸ ۇستانىمىن جاقسارتۋ شەڭبەرٸندە ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸ يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلٸگٸمەن بٸرلەسٸپ, ەل ٸشٸندە ساۋدانى دامىتۋدى جەنە سىرتقى نارىقتارعا شىعۋ مٷمكٸندٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان كٶپ فورماتتى ساۋدا-بٶلۋ ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس جٷرگٸزۋدە.
ەل ٸشٸندە جٷيە ٶركەنيەتتٸ ساۋدا ٷشٸن جاعداي جاساۋعا, حالىقتىڭ جەتكٸلٸكتٸ ساۋدا ينفراقۇرىلىمىمەن جەنە تاۋارلاردىڭ ٷلكەن اسسورتيمەنتٸمەن قامتاماسىز ەتٸلۋٸن ارتتىرۋعا, حالىق تۇتىناتىن تاۋارلارعا باعانى تٶمەندەتۋ ٷشٸن نارىقتا بەسەكەلەستٸكتٸ كٷشەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەكسپورتتى دامىتۋ شەڭبەرٸندە جٷيە تاۋارلاردى ٶزارا جەتكٸزۋدٸ, ولاردىڭ قازاقستان ارقىلى ترانزيتٸن قامتاماسىز ەتەدٸ, سونداي-اق باسقا ەلدەرگە ەكسپورتتاۋ ٷشٸن بٸزدٸڭ كٶرشٸلەرٸمٸزبەن بٸرلەسٸپ ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ بٸرىڭعاي پۋلىن قۇرۋ ٷشٸن نەگٸز بولادى.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ ساۋدا-تاراتۋ جٷيەسٸن قۇرۋ ٷشٸن 2019 جىلى اياقتاۋ مەرزٸمٸمەن قاراعاندى, پاۆلودار, سولتٷستٸك قازاقستان, جامبىل, باتىس قازاقستان وبلىستارىندا 5 كٶتەرمە-تاراتۋ ورتالىعىن سالۋ جٷزەگە اسىرىلۋدا. 2020 جىلى 3 ٶڭٸردە – الماتى, اقتٶبە جەنە سەمەي قالالارىندا جالپى كٶلەمٸ 96 مىڭ شارشى مەتر قۇرايتىن تاراتۋ ورتالىقتارىن سالۋ جوسپارلانۋدا.
2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلٸمٸزدە 26 كٶلٸك-لوگيستيكالىق ورتالىقتارى قولدانىستا, 2022 جىلعا دەيٸن قوسىمشا جالپى الاڭى 1 067 065 شارشى مەتر قۇرايتىن 14 كٶلٸك-لوگيستيكالىق ورتالىق سالۋ جوسپارلانۋدا.
«بٸزدٸڭ مينيسترلٸكتٸڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ - كٶلٸكتٸك-لوگيستيكالىق جەنە ساۋدا ينفراقۇرىلىمدارىن بٸرٸكتٸرۋ. وسىنداي ينفراقۇرىلىمدىق وبەكتٸلەرٸنٸڭ سانى جەنە ساپاسى ۇلعايۋىنا قاراي ساۋدا شىعىندارىن قىسقارتۋ ەسەرٸ كٷشەيتٸلەتٸن بولادى. باعالاردىڭ تٶمەندەۋٸ تۇتىنۋشى ٷشٸن تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ», — دەدٸ ا. اسكارۇلى.
سونىمەن قاتار ۆيتسە-مينيستر LPI رەيتينگٸنٸڭ فوكۋسى ٷنەمٸ ٶزگەرٸپ وتىراتىنىن اتاپ ٶتتٸ. 2007 جىلى رەيتينگ تەك جارييالانعان كەزدە, ول, بٸرٸنشٸ كەزەكتە, ساۋدانى وڭايلاتۋعا جەنە شەكاراداعى كەدەرگٸلەردٸ جويۋعا باعىتتالعان. بٷگٸندە رەيتينگ ٸشكٸ لوگيستيكا فاكتورلارىمەن: جەتكٸزۋ تٸزبەگٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعى, داعدىلار مەن وقىتۋ, قورشاعان ورتاعا ەسەرٸ ٶزارا بايلانىستى.
LPI رەيتينگٸسٸندە ەلدٸڭ ۇستانىمىن جاقسارتۋ ماقساتىندا مەملەكەتتٸك-جەكەشەلٸك ەرٸپتەستٸك جوباسى شەڭبەرٸندە قر ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸ جٷكتەردٸ قاداعالاۋ مٷمكٸندٸگٸنٸڭ كٶرسەتكٸشٸ بويىنشا استانا-1 اقپاراتتىق جٷيەسٸندە يمپورتتىق-ەكسپورتتىق وپەراتسييالار جٷيەسٸن ەلدٸڭ كٶلٸك-لوگيستيكالىق جٷيەسٸمەن ىقپالداستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ەلەكتروندىق جٷيەنٸ ەنگٸزۋ مەسەلەلەرٸن پىسىقتاۋدا.
«بٸز رەيتينگتەگٸ پوزيتسييالاردىڭ جاقسارۋىن تەك شەتەلدٸك ينۆەستورلاردى تارتۋ ٷشٸن عانا قاداعالامايمىز. بٸزدٸڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸمٸز – جولداردى جاقسارتۋ, تاۋارلاردى ساقتاۋدىڭ جاڭعىرتىلعان ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋ, حالىق پەن كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ شەكارادان تەز جەنە ىڭعايلى ٶتۋٸ ارقىلى حالىقتىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ», — دەپ تٷيٸندەدٸ ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا ۆيتسە-مينيسترٸ ا. اسقارۇلى.
