فوتو:astanatv.kz
بيىلعى جىل قالاي ٶتتٸ, 2025 جىلعا قانداي جوسپارلار با? ULT.KZ تٸلشٸسٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتتارىنان جىلدى قالاي قورىتىندىلاپ جاتقانىن بٸلدٸ.دەپۋتات ابزال قۇسپان ەلدە بولعان قايعىلى جاعدايلار بيىلعى جىلدىڭ وڭاي ٶتپەگەنٸن كٶرسەتٸپ وتىرعانىن ايتسا, مەجٸلٸسمەن ايداربەك قوجانازاروۆ «قوعامدا ەشقانداي مۇقتاج ادام بولماعان كەزدە عانا ٶزٸمە كٶڭٸلٸم تولادى» دەپ وتىر. ال دەپۋتات دەۋلەت مۇقاەۆ جىل سايىن جاڭا جىل قارساڭىندا كەم دەگەندە 50 ارمانىن جازاتىن كٶرٸنەدٸ. بيىل دەپۋتات ارماندارىنىڭ 90 پايىزىن ورىنداپتى.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان:
- «ٶكٸنٸشكە قاراي قازٸردٸڭ ٶزٸندە تالعاردا بولىپ جاتقان وقيعانى الىپ قارايىق, دەل بٷگٸنگٸ بولعان ۇشاق اپاتى سيياقتى قايعىلى جاعدايلار بار 2024 جىلدىڭ اۋىر ٶتكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
ال جەكە باسىمدا بٸرقاتار ٸسكە اسقان شارالارىم دا بار. مىسالى ٷشٸن پارلامەنت تاريحىنداعى ەڭ ٷلكەن زاڭ جوباسى - قىلمىستىق, قىلمىتسىق پروتسەسسۋالدىق جەنە قىلمىستىق اتقارۋ كودەكستەرٸ جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشٸسٸمٸن. وسى جۇمىستى اياقتاپ قالدىم. بٸراق بٷگٸنگٸ پلەنارلىق وتىرىسقا ٷلگەرتە المادىم. ەندٸ قاڭتار ايىندا شىعارامىن دەپ وتىرمىن. وندا قاراپايىم تەرگەۋشٸلەر, بٸرٸنشٸ ساتىداعى سۋديالاردىڭ جۇمىسىن كەدٸمگٸدەي جەڭٸلدەتەتٸن زاڭ جوباسى بولادى. قىلمىستىق زاڭناما دەگەندٸ كٶپ ادام تٷسٸنە بەرمەيدٸ, ەر بٸر باسقان قادامىڭىز ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىعىمەن شەكتەلەدٸ. سول سەبەپتٸ دە وسى ٷلكەن زاڭ جوباسىن اياقتاعالى جاتىرمىن. بيىل نەگٸزٸنەن سول زاڭ جوباسىمەن اينالىستىم.
جالپى قازاقستان ەسٸرەسە سىرتقى ساياساتتا ٷلكەن جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزدٸ دەپ ەسەپتەيمٸن. ەلەمدە بولىپ جاتقان قانشاما ىستىق نٷكتەلەرگە قاراماستان مەملدەكەت باسشىسىنىڭ كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸ, وسى سالاداعى تەجٸريبەسٸنٸڭ ارقاسىندا ٶتە ىڭعايسىز گەوگرافييالىق جاعدايدا ورنالاسساق تا بٸزدٸ بۇل اينالىپ ٶتۋدە. مۇنى ەلدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ تۇرعىسىنان ٷلكەن جەتٸستٸك دەپ سانايمىن. بولاشاقتا دا تىنىشتىعىمىز ساقتالسا دەپ تٸلەيمٸن».
Ult.kz تٸلشٸسٸ:
- «2025 جىل قالاي بولادى? ۋكراينادا سوعىس ەلٸ جالعاسىپ جاتىر, اقش پرەزيدەنتٸ بولىپ دونالد ترامپ كەلٸپ جاتىر, باسقا دا ٸرٸ ساياسي وقيعالار ەلٸمٸزگە قالاي ەسەر ەتپەك?»
ابزال قۇسپان:
- «اشىعىن ايتۋ كەرەك 2025 جىل بٸزگە ٷلكەن قيىندىقتارمەن كەلەدٸ دەپ ەسەپتەيمٸن. ونىڭ باستى سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ ٶزٸڭٸز ايتقانداي ترامپتىڭ سايلاۋدا جەڭٸسكە جەتۋٸ جەنە ونىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنداعى مۇنايدىڭ باعاسىن 40 دوللارعا دەيٸن تٷسٸرەمٸن دەگەن مەلٸمدەمەسٸ. بۇنداي جاعدايدا قازاقستان ەكونوميكاسىنا بۇل ٶتە كەرٸ ەسەر ەتەتٸن بولادى. بيىلعى 2024-تەن دە بەلبەۋٸمٸزدٸ قاتتىراق تارتۋىمىزعا تۋرا كەلەدٸ. بۇل بٸزدٸڭ ەكونوميكالىق-ەلەۋمەتتٸك جاعدايىمىزعا تەرٸس ەسەر ەتەدٸ دەپ ويلايمىن. بٸراق, كٸم بٸلگەن, ٷكٸمەت اياق استىنان جاقسى-جاقسى شەشٸمدەر قابىلداپ, كٸرٸس كٸرگٸزۋدٸڭ جاڭا جولدارىن تاۋىپ, سول جەمٸسٸن بەرماسا قيىنداۋ بولاتىن سيياقتى.
ٶزٸم كەلەر جىلى نەگٸزٸنەن قىلمىستىق زاڭناماعا جەنە قىلمىستىق ٸستەرگە قاتىستى مەسەلەلەر كٶتەرەمٸن. 2024 جىلى بايقاساڭىزدار قازاق قوعامىن كٶبٸرەك الاڭداتقان مەسەلە قىلمىستىق ٸستەرگە قاتىستى بولدى. قۇقىققورعاۋ ورگاندارىنىڭ ەرەكەتتەرٸ نەمەسە كەرٸسٸنشە ەرەكەتسٸزدٸگٸنە بايلانىستى تۋىنداپ جاتىر. سوندىقتان مەن دە وسى باعىتتان تايمايتىن بولامىن. 2024 جىلى ەڭ كٶپ دەپۋتاتتىق ساۋال باس پروكۋروردىڭ اتىنا جولدادىم. 2025-تە دە وسى باعىتتا جۇمىسىمدى جالعاستىراتىن بولامىن».
دەپۋتات دەۋلەت مۇقاەۆ:
- «مەن بلوگىمدا دا ايتامىن, ارمان-ماقساتتاردى جازۋ كەرەك. ول موتيۆاتسييا بەرەدٸ. بەرٸمٸز پەندەمٸز, شارشايمىز. سول كەزدە ارمان-ماقساتتارىڭ جازىلعان پاراققا قاراپ, العا ۇمتىلۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
بيىلعى جۇمىستاعى نەتيجەلەرٸمٸزگە كەلەر بولساق, بٸزدە جۇمىس توبىندا بولعان وتباسىلىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى زاڭنىڭ كٷشٸنە ەنۋٸ قازٸرگٸ كەزدە وڭ نەتيجەسٸن بەرٸپ جاتىر. ودان بٶلەك لۋدومانيياعا قارسى زاڭ, سونىڭ ٸشٸندە بايقاساڭىزدار جارناما مەن بيلبورد, بارلىعى قازٸر توقتادى. ودان كەيٸن ەر قازاقستان ازاماتى e-gov mobile ارقىلى ٶزٸنە 10 جىلعا دەيٸن شەك قويا الادى. ودان كەيٸن ۆەيب ساۋداسىنىڭ توقتاعانىن دا اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا بولادى. سوسىن, ٷلەسكەرلەردٸڭ قۇقىعىن قورعاۋ بويىنشا دا زاڭنىڭ كٷشەيۋٸنە ٶزٸمدٸك ٷلەسٸمدٸ قوسىپ جاتىرمىن. ال كەلەر جىلعا ەلٸ جوسپار قۇرعان جوقپىن».
مەجٸلٸسمەن ايداربەك قوجانازاروۆ:
- «بٸز مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ بويىنشا ەڭ كٶپ ٶزگەرٸستەر ەنگٸزگەن پارتييامىز. 70 -تەن استام تولىقتىرۋلار مەن ٶزگەرتۋلەر ەنگٸزدٸك. اتاپ كەتسەك, ورتا جەنە كٸشٸ بيزنەستەردٸ قورعاۋ ٷشٸن ساتىپ الۋ جٷيەسٸندە ەكٸ نەمەسە ودان دا كٶپ جەكەمەنشٸك ساتىپالۋشى بولسا, وندا كۆازيمەملەكەتتٸك قاتىسۋشىنى الىپ تاستاۋعا زاڭعا تٷزەتۋ ەنگٸزدٸك. بۇل بٸزدٸڭ بيزنەستە جٷرگەن ازاماتتارعا بيزنەسٸن نىعايتۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
ەڭ مىقتى ٶزگەرٸستەردٸڭ بٸرٸن ايتىپ كەتەيٸن, سامۇرىق-قازىنانىڭ 50 پايىز ديۆيدەندٸن بيۋجەتكە تاپسىرۋ. مۇنداي بۇرىن بولماعان, جەنە بۇنىڭ باستاماشىسى مەنٸڭ ٶزٸم جەنە بٸزدٸڭ پارتييا مەن باسقا پارتييا دەپۋتاتتارى. ەندٸ سامۇرىق-قازىنا ٶز اقشاسىن ٶزٸ قولدانىپ وتىرا بەرمەيدٸ, 50 پايىز ديۆيدەندٸن ٷكٸمەتكە ٶتكٸزەدٸ جەنە ٷكٸمەت ونى قاجەت شىعىندارعا جاراتادى. ودان باسقا سالىق كودەكسٸ بويىنشا بەلسەندٸ جۇمىس ٸستەپ جاتىرمىز, ول ەلٸ كٷنگە دەيٸن تالقىلانۋدا. جٷزدەن استام ۇسىنىستى بٸزدٸڭ پارتييا ۇسىندى. وسى سالىق كودەكسٸنٸڭ ۋاقىتتىن سوزدىرىپ بەرگەن پرەزيدەنتٸمٸزگە راحمەت. ول شىنايى, جاقسى سالىق كودەكسٸن جاساپ شىعارۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل ٸستەلگەن جۇمىستاردىڭ ون پايىزى عانا شىعار. باسقا دا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار كٶپ».
ايتا كەتەيٸك بٷگٸن, 25 جەلتوقساندا پارلامەنتتٸڭ تٶمەنگٸ پالاتاسىنىڭ جىلدىق قورىتىندى وتىرىسى ٶتتٸ.