ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرٸن ديزەل وتىنىمەن ٷزدٸكسٸز قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ بويىنشا پرەمەر-مينيستردٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى رومان سكليار باستاعان كوميسسييا جۇمىس ٸستەپ جاتىر. ول ارنايى ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قۇرىلعان. كوميسسييا قۇرامىنا جاۋاپتى مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ۇلتتىق كومپانييالاردىڭ ٶكٸلدەرٸ كٸردٸ, دەپ حابارلايدى primeminister.kz سايتى.
كوميسسييا ەل ٷشٸن ماڭىزدى جانارماي جەتٸسپەۋشٸلٸگٸنە ەسەر ەتكەن فاكتورلاردى انىقتاعان. مەسەلەن, نەگٸزگٸ سەبەپتەردٸڭ بٸرٸ وتىن تۇتىنۋدىڭ ايتارلىقتاي ٶسۋٸ بولىپ وتىر, بٸرٸنشٸ كەزەكتە شەتەلدٸك ترانزيتتٸك كٶلٸك وتىندى كٶپ تۇتىنادى. ەكٸنشٸ سەبەپ – باعانىڭ ايتارلىقتاي ايىرماشىلىعىنا بايلانىستى قازاقستاننان كٶرشٸلەس ەلدەرگە ديزەل وتىنىنىڭ جٸبەرٸلۋٸ.
مىسالى, قازاقستاندا ديزەلدٸڭ بٸر ليترٸ – 230-260 تەڭگە, ال ٶزبەكستان, قىرعىزستان جەنە رەسەيدەگٸ جانارماي بەكەتتەرٸندەگٸ باعا 440 تەڭگەگە دەيٸن جەتەدٸ.
وتاندىق مۇناي بازالارى ديزەل وتىنىن بٶلشەك ساۋدا قۇنىنان جوعارى باعامەن ساتقان. بۇل ٶڭٸرلەردە وتىن ساتۋ كٶلەمٸنٸڭ قىسقارۋىنا ەكەلگەن, ٶيتكەنٸ ونى ساتىپ الۋ جانارماي بەكەتتەرٸ ٷشٸن تيٸمسٸز بولدى.
"بۇدان باسقا «قازمۇنايگاز», Petrosun كومپانييالارى, سونداي-اق مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارى تاراپىنان ٶندٸرۋ, ماركەتينگ جەنە لوگيستيكادا جٷيەلٸ كەمشٸلٸكتەر مەن ولقىلىقتار انىقتالدى.
جاعدايدى قالىپقا كەلتٸرۋ جەنە جانار-جاعارماي ماتەريالدارىنىڭ ٸشكٸ نارىعىن تولىق قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن بٸرقاتار جەدەل جەنە ۇزاق مەرزٸمدٸ شارالار قابىلداندى:
- ديزەل وتىنى ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸ بيىل 5,2 ملن تونناعا دەيٸن ۇلعايدى, بۇل 2021 جىلعا قاراعاندا 340 مىڭ تونناعا جوعارى;
- مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارىنان ديزەل وتىنىن جٶنەلتۋ كٶلەمٸ ۇلعايتىلدى;
- «سامۇرىق-قازىنا» قورى جەنە «قازمۇنايگاز» ۇك اق-مەن ديزەل وتىنىنىڭ قوسىمشا كٶلەمٸن جەتكٸزۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزٸلدٸ;
- شىمكەنت مٶز-دٸڭ ٶندٸرٸستٸك قۋاتىن كەڭەيتۋ جوسپارلانعان;
- 2023 جىلدان باستاپ مٶز جۇمىسىنىڭ جاڭا سحەماسىنا كەزەڭ-كەزەڭمەن كٶشۋ جوسپارلانىپ جاتىر, ونىڭ اياسىندا مۇنايدى زاۋىتتارعا تٸكەلەي جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ٶزٸ جەتكٸزەدٸ نەمەسە مۇناي مٶز-دٸ تٸكەلەي ساتىپ الۋ جولىمەن جەتكٸزٸلەتٸن بولادى.
بۇدان باسقا ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ مەن جانارماي بەكەتتەرٸنٸڭ ٸرٸ جەلٸلەرٸندە كولل-ورتالىقتار اشىلدى, وندا قازاقستاندىقتار باعانى نەگٸزسٸز كٶتەرۋ جەنە جانار-جاعارماي ماتەريالدارىن ساتۋدان باس تارتۋ فاكتٸلەرٸ تۋرالى حابارلاي الادى" - دەلٸنگەن حابارلامادا.
ۋاقىتىندا تيٸستٸ شارالار قابىلداماعانى ٷشٸن «قازمۇنايگاز» ۇك اق باسقارما تٶراعاسى م. مىرزاعاليەۆ پەن ەنەرگەتيكا ۆيتسە-مينيسترٸ ا. ماعاۋوۆقا قاتاڭ سٶگٸس جارييالاندى. سونىمەن قاتار تەرتٸپتٸك جازالاۋ شارالارى قابىلدانىپ, ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ مەن قمگ كومپانيياسىنىڭ بٸرقاتار جاۋاپتى قىزمەتكەرٸمەن ەڭبەك قاتىناستارى بۇزىلدى.
بۇل مەسەلە – ٷكٸمەتتٸڭ ەرەكشە باقىلاۋىندا, قىركٷيەك ايىنىڭ باسىندا جاعداي تۇراقتالادى دەپ كٷتٸلۋدە.
