بٸزدە قىزىق ٶزٸ. ساياساتتىڭ سالدارى ما, يدەولوگييالىق قاقتىعىس پا, ەيتەۋٸر قاندايدا بٸر تاريحي فيلم تٷسٸرٸلسە – ونىڭ ارتى مٸندەتتٸ تٷردە داۋ-دامايعا ۇلاسادى. مەسەلەن, ساتىبالدى نارىمبەتوۆتٸڭ «امانات» كارتيناسى كينوسىنشىلار مەن كٶرەرمەن تاراپىنان جوعارى باعالاندى. بٸراق كٶپشٸلٸكتٸڭ كٶڭٸلٸنەن شىققان تاريحي تۋىندىنى كينوتەاترلار ىڭعايسىز ۋاقىتقا قويىپ تاستاعان.
ساتىبالدى نارىمبەتوۆتٸڭ «امانات» كارتيناسى – قازاق كينوسىنىڭ سوڭعى ۋاقىتتاعى ٷلكەن تابىسى دەپ قازٸردەن ايتۋعا بولاتىن سيياقتى. بۇل بەلگٸلٸ تەلەجۋرناليست ەرٸ الاشتانۋشى بولات مٷرسەلٸمنٸڭ پٸكٸرٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, «امانات» فيلمٸ «قىز جٸبەك», «مەنٸڭ اتىم – قوجا» سيياقتى 20-30 جىل, تٸپتٸ, جارتى عاسىر بويى ەكراننان تٷسٸرمەي كٶرۋگە بولاتىن كينو. بٸراق بۇل كينو تەك تٷندە كٶرسەتٸلەتٸندٸكتەن, بولات مٷرسەلٸم ونى تاماشالاۋعا كەلۋشٸلەردٸڭ سانى از ەكەنٸن ايتىپ, قىنجىلىس بٸلدٸردٸ.
راسىندا «امانات» فيلمٸن كٶرۋشٸلەردٸڭ قاتارى از بولىپ وتىر. ٶيتكەنٸ كينوتەاترلار
تاريحي تۋىندىنى تاڭعى ساعات 11:00-گە, نەمەسە تٷنگٸ ساعات 00:00-گە قويىپ تاستاعان.
ال بۇعان دەيٸن جارىق كٶرگەن «16 قىز» اتتى فيلم ٶزٸن-ٶزٸ اقتاپ, از دا بولسا تابىس تٷسٸرگەن ەدٸ.
قازاق كينوسىن نەگە ىڭعايسىز ۋاقىتقا قويادى?
اڭساعان مۇستافا
وسى رەتتە كينوتۋىندىنىڭ تابىستى بولۋىنا بەلگٸلٸ بلوگەر اڭساعان مۇستافانىڭ ەڭبەگٸ سٸڭگەنٸن ايتىپ ٶتكەن جٶن. ول دا قازاق كينولارى ىڭعايسىز ۋاقىتقا قويىلعاندىقتان ٶزٸن-ٶزٸ اقتامايدى دەگەن پٸكٸردە. ادامدار كينوعا كەشكە ٷيگە كەلٸپ, تاماعىن ٸشٸپ العاننان كەيٸن بارعىسى كەلەدٸ.
– كينوتەاترلار ىڭعايلى ۋاقىتقا قازاق فيلمدەرٸن قويمايدى. سوندىقتان دا «قازاق كينوسى ٶزٸن-ٶزٸ اقتامايدى» دەگەن ەڭگٸمە شىعىپ جاتىر. «16 قىز» كينوسى باستالعاندا بٸز ەدەيٸ كينوتەاترلاردا قويىلعان ۋاقىتتاردى تەكسەردٸك. ەگەر قولايسىز ۋاقىتتارعا قويىلسا, كينوتەاتر باسشىلىعىنا ارنايى بارىپ ەسكەرتۋ جاسادىق. مەسەلەن,
تاراز قالاسىندا «16 قىزدى» كٷنٸنە 1 رەت, ەڭ سوراقسى – تاڭعى 10-عا قويىپ قويعان ەكەن. تاڭعى ساعات 10-دا كٸم كينوتەاترعا بارىپ كينو كٶرەدٸ?
وسىدان كەيٸن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە بۇل مەسەلەنٸ تالقىعا سالىپ, شۋ شىعارا باستادىم. ٷشٸنشٸ كٷنٸ ەلدەر شۋلاپ جاتقان سوڭ كينوتەاترلار امالسىزدان «16 قىزدى» ىڭعايلى ۋاقىتقا قويۋعا مەجبٷر بولدى – دەيدٸ اڭساعان مۇستافا.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاق كينولارىنىڭ كٶپ كٶرەتٸلۋٸنە مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ قولداۋ كٶرسەتۋٸ كەرەك. مەسەلەن, بلوگەر مينيسترلٸك تاراپىنان كينوتەاتر باسشىلىعىنا قىسىم جاسالسا, بۇل مەسەلە وڭىنان شەشٸلەر ەدٸ دەپ ويلايدى.
كينوتەاترلارمەن سوتتاسۋ كەرەك!
ابزال قۇسپان
الايدا اڭساعان مۇستافانىڭ پٸكٸرٸمەن بەلگٸلٸ قۇقىق قورعاۋشى ابزال قۇسپان كەلٸسپەي, ٶز ويىن ايتىپ وتىر. قۇقىق قورعاۋشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, مينيسترلٸك جەكە كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسىپ وتىرعان كينوتەاتردىڭ باسشىلىعىنا قىسىم جاساي المايدى. الايدا ول وتاندىق كينولاردى ىڭعايلى ۋاقىتقا قويىپ ناسيحاتتاۋدىڭ جولدارى بار ەكەنٸن ايتىپ بەردٸ.
– قازاق كينولارىنىڭ ىڭعايسىز ۋاقىتقا قويىلاتىنى تۋرالى كٶپتەن بەرٸ ايتىلىپ جٷر. الايدا بۇل مەسەلە ەلٸ كٷنگە دەيٸن شەشٸمٸن تاپقان ەمەس. بۇعان, ەرينە, مينيسترلٸك پەن شەكەن ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» كينوستۋديياسىن كٸنەلاۋعا بولاتىن شىعار. الايدا, ەڭ باستى مەسەلە – ازاماتتاردىڭ ٶزٸندە بولىپ وتىر. كەز-كەلگەن ادام تۇتىنۋشى رەتٸندە ٶزٸنٸڭ قۇقىعىن قورعاپ ٷيرەنۋٸ كەرەك. ايتالىق, سٸز ٶزٸڭٸزگە ىڭعايلى ۋاقىتتا كينو كٶرە الماساڭىز, جازباشا تٷردە كينوتەاتردىڭ باسشىلىعىنا شاعىم جازىڭىز. ەگەر شاعىمىڭىزعا قۇلاق اسپاسا, وندا امال جوق, كينوتەاتردى سوتقا بەرۋگە تۋرا كەلەدٸ. ٶيتكەنٸ سٸزدٸڭ تۇتىنۋشى رەتٸندە قۇقىعىڭىز بۇزىلىپ جاتىر. ال ەلٸمٸزدٸڭ «تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ تۋرالى» زاڭىنا ساي, ەربٸر ادام ٶز قۇقىعىن قورعاپ, ەدٸلدٸككە جەتە الادى, – دەيدٸ قۇقىق قورعاۋشى.
سٶز سوڭىندا ابزال قۇسپان
«ەگەر ازاماتتار قازاق كينوسىنىڭ ىڭايسىز ۋاقىتتا قويىلاتىنىنا بايلانىستى كينوتەاترمەن سوتتاسقىسى كەلسە, مەن ولارعا كٶمەكتەسەر ەدٸم»
دەدٸ. الايدا ول كٶپشٸلٸك قاۋىم سوتتاسىپ, ۋاقىتىن زايا كەتٸرگٸسٸ كەلمەيتٸنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ.
ايتا كەتسەك, كەزٸندە امەريكالىق قارا نەسٸلدٸ ادامدار ٶزدەرٸنٸڭ قۇقىعىن سوتتاسۋ ارقىلى قورعاعان بولاتىن. سونىڭ ارقاسىندا, بٷگٸندە اقش-تى قارا نەسٸلدٸ باراك وباما باسقارىپ وتىر.
سەرعالي اسلانبەك
