فوتو: ©Tengrinews.kz/تۇرار كازانعاپوۆ
قازاقستاننىڭ باس سانيتارييا دەرٸگەرٸنٸڭ جاڭا قاۋلىسى جارييالاندى, - دەپ حابارلايدى Tengrinews.kz تٸلشٸسٸ ۆاك مەلٸمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
قاۋلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسى جٶنٸندەگٸ سانيتارييالىق-ەپيدەميياعا قارسى جەنە سانيتارييالىق-پروفيلاكتيكالىق ٸس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ جەنە ٶتكٸزۋ تۋرالى.
جەكەلەگەن جاعدايلاردا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا كۆي-دٸڭ پايدا بولۋى مەن تارالۋىنا جول بەرمەۋ جٶنٸندەگٸ ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييانىڭ شەشٸمٸ بويىنشا دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ماقۇلداعان ۆاكتسينالارمەن كۆي-گە قارسى ۆاكتسيناتسييالاۋدىڭ تولىق كۋرسىن قايتادان:
- قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مٷددەلەرٸن حالىقارالىق دەڭگەيدە بٸلدٸرۋ ماقساتىندا شەتەلگە شىعاتىن ادامدارعا;
- "بولاشاق" حالىقارالىق ستيپەنديياسىن يەلەنۋشٸلەرگە جەنە ٷكٸمەتارالىق كەلٸسٸمدەر/شارتتار, ونىڭ ٸشٸندە اكادەمييالىق ۇتقىرلىق شەڭبەرٸندە شەتەلگە وقۋعا جٸبەرٸلەتٸن ادامدارعا جەنە ولاردىڭ وتباسى مٷشەلەرٸنە قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ ۇسىنعان تٸزٸم بويىنشا راستايتىن قۇجاتتاردى (ستۋدەنتتٸك ۆيزا, وقۋ ورنىنان شاقىرۋ) ۇسىنعان كەزدە;
- شەتەلدٸك وقۋ ورىندارىنا ٶز بەتٸنشە تٷسكەن جەنە ٷكٸمەتارالىق كەلٸسٸمدەر نەمەسە اكادەمييالىق ۇتقىرلىق شەڭبەرٸندە وقيتىن ستۋدەنتتەرگە جەنە Work and travel باعدارلاماسى بويىنشا كەتۋدٸ جوسپارلاعان ستۋدەنتتەرگە جەنە ولاردىڭ وتباسى مٷشەلەرٸنە قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ ۇسىنعان تٸزٸم بويىنشا راستايتىن قۇجاتتاردى (ستۋدەنتتٸك ۆيزا, وقۋ ورنىنان شاقىرۋ) ۇسىنعان كەزدە;
- قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان تىس جەرلەردە ەمدەۋ قاجەتتٸلٸگٸن راستايتىن قۇجاتتاردى ۇسىنعان كەزدە شەتەلدە ەمدەۋگە جٸبەرٸلەتٸن پاتسيەنتتەرگە, سونداي-اق ولاردى ەمدەۋ ٷشٸن الىپ جٷرەتٸن ادامدارعا جٷرگٸزۋگە جول بەرٸلەدٸ.
بۇل رەتتە, كۆي-گە قارسى ۆاكتسيناتسييانىڭ تولىق كۋرسىن وسى الگوريتمگە 1-قوسىمشاعا سەيكەس نىسان بويىنشا جازباشا تٷردە ەگٸلەتٸن ادامنىڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى ٶكٸلدەرٸنٸڭ پروفيلاكتيكالىق ەكپەلەردٸڭ كۋرسىن قايتا جٷرگٸزۋگە ەرٸكتٸ تٷردە حاباردار ەتٸلگەن كەلٸسٸمٸن العاننان كەيٸن عانا قايتا جٷرگٸزۋگە جول بەرٸلەدٸ.
كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسيناتسييانىڭ تولىق كۋرسىن قايتالاۋ اراسىنداعى ارالىق كەم دەگەندە 90 كٷن ۇسىنىلادى.
"سپۋتنيك لايت" ۆاكتسيناسىن قولدانا وتىرىپ كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسيناتسييا جٷرگٸزۋ:
"سپۋتنيك لايت" ۆاكتسيناسى – SARS-CoV-2 ۆيرۋسى تۋدىراتىن كۆي-دٸڭ پروفيلاكتيكاسىنا ارنالعان ۆەكتورلىق ۆاكتسينا. ۆاكتسينا كۆي-عا قارسى رەۆاكتسيناتسييالاۋ ٷشٸن قولدانىلادى. ۆاكتسينا تەك بۇلشىقەت ٸشٸنە ەنگٸزۋگە عانا ارنالعان. پرەپاراتتى ۆەنا ٸشٸنە ەنگٸزۋگە قاتاڭ تىيىم سالىنادى.
ۆاكتسينانى دەلتا تەرٸزدٸ بۇلشىقەتكە (يىقتىڭ سىرتقى بەتٸنٸڭ جوعارعى ٷشتەن بٸر بٶلٸگٸ) ەنگٸزۋ ۇسىنىلادى. دەلتا تەرٸزدٸ بۇلشىقەتكە ەنگٸزۋ مٷمكٸن بولماعاندا پرەپاراتتى ساننىڭ لاتەرالدٸ اۋقىمدى بۇلشىقەتٸنە ەنگٸزەدٸ. ۆاكتسينانى شىعارۋ نىسانى نۇسقاۋلىقتا كەلتٸرٸلگەن.
ۆاكتسينالاۋعا قارسى كٶرسەتٸلٸمدەر:
- ۆاكتسينانىڭ قانداي دا بٸر كومپونەنتٸنە نەمەسە قۇرامىندا سوعان ۇقساس كومپونەنتتەر بار ۆاكتسيناعا اسا جوعارى سەزٸمتالدىق;
- انامنەزدەگٸ اۋىر اللەرگييالىق رەاكتسييالار (كۆينكە ٸسٸگٸ نەمەسە انافيلاكتيكالىق شوك);
- جٷكتٸلٸك جەنە ەمٸزۋ كەزەڭٸ;
- 18 جاسقا دەيٸنگٸ جاس (تيٸمدٸلٸك جەنە قاۋٸپسٸزدٸك تۋرالى دەرەكتەردٸڭ بولماۋىنا بايلانىستى).
پرەپاراتتى:
- باۋىر مەن بٷيرەكتٸڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى;
- ەندوكريندٸك اۋرۋلار (قالقانشا بەز فۋنكتسيياسىنىڭ ايقىن بۇزىلۋىندا جەنە دەكومپەنساتسييا ساتىسىنداعى قانت ديابەتٸندە);
- قان تٷزۋ جٷيەسٸنٸڭ اۋىر اۋرۋلارى;
- ەپيلەپسييا جەنە وجج باسقا دا اۋرۋلارى, جٸتٸ كورونارلىق سيندروم جەنە مي قان اينالىمىنىڭ جٸتٸ بۇزىلۋى, ميوكارديت, ەندوكارديت, پەريكارديت;
- اۋتويممۋندى اۋرۋلار (يممۋندىق جٷيەنٸ ستيمۋلياتسييالاۋ اۋرۋدىڭ اسقىنۋىنا ەكەلۋٸ مٷمكٸن, ەسٸرەسە اۋىر جەنە ٶمٸرگە قاۋٸپتٸ جاعدايلاردىڭ دامۋىنا بەيٸم اۋتويممۋندى پاتولوگيياسى بار پاتسيەنتتەرگە ساقتىقپەن قاراۋ كەرەك);
- قاتەرلٸ ٸسٸكتەر كەزٸندە ساقتىقپەن قولدانۋ كەرەك.
جيٸ جەنە ٶتە جيٸ قىسقا مەرزٸمدٸك جالپى (قالتىراۋمەن, دەنە تەمپەراتۋراسىنىڭ جوعارىلاۋىمەن, ارترالگييامەن, ميالگييامەن, استەنييامەن, جالپى دٸمكەستٸكپەن, باس اۋىرۋمەن سيپاتتالاتىن, ۇزاققا سوزىلمايتىن تۇماۋ تەرٸزدٸ سيندروم) جەنە جەرگٸلٸكتٸ (ينەكتسييا جاسالعان جەردٸڭ اۋىرۋى, گيپەرەمييا, ٸسٸنۋ) رەاكتسييالار دامۋى مٷمكٸن. ۆاكتسيناتسييادان كەيٸن تەمپەراتۋرا جوعارىلاعان كەزدە قابىنۋعا قارسى ستەرويدتى ەمەس دەرٸلەردٸ (ققسد) جەنە جەرگٸلٸكتٸ رەاكتسييا ايقىن بولعاندا انتيگيستاميندٸ دەرٸلەردٸ تاعايىنداۋ ۇسىنىلادى.
تٶمەندە كەلتٸرٸلگەن جاعىمسىز قۇبىلىستار ورگانيزمنٸڭ جٷيەلەرٸ بويىنشا جەنە كەزدەسۋ جيٸلٸگٸنە سەيكەس سانامالانعان. كەزدەسۋ جيٸلٸگٸ بىلاي انىقتالادى: ٶتە جيٸ (≥1/10), جيٸ (≥1/100 جەنە
جيٸ جٷرەكتٸڭ اينۋى, ديسپەپسييا, تەبەتتٸڭ تٶمەندەۋٸ, ٶتە سيرەك ايماقتىق ليمفا تٷيٸندەرٸنٸڭ ۇلعايۋى بايقالادى. كەيبٸر پاتسيەنتتەردە اللەرگييالىق رەاكتسييالاردىڭ دامۋى, قان سارىسۋىندا باۋىر ترانسامينازالارى, كرەاتينين جەنە كرەاتينفوسفوكينازا دەڭگەيلەرٸنٸڭ قىسقا مەرزٸمدٸك جوعارىلاۋى مٷمكٸن.
"سپۋتنيك-لايت" پرەپاراتىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە, ادامنىڭ كٶتەرە الۋىنا جەنە يممۋنوگەندٸلٸگٸنە جٷرگٸزٸلگەن كلينيكالىق زەرتتەۋلەر شەڭبەرٸندە ۆاكتسيناتسييادان كەيٸن مىناداي جاعىمسىز قۇبىلىستار تٸركەلدٸ:
- ٶتە جيٸ جەنە جيٸ – جالپى بۇزىلىستار جەنە ەنگٸزگەن جەردەگٸ رەاكتسييالار (گيپەرتەرمييا, ۆاكتسيناتسييا جاساعان جەردٸڭ اۋىرۋى, ٸسٸنۋٸ, قىشۋى, استەنييا, اۋىرۋ, دٸمكەستٸك, پيرەكسييا, ۆاكتسيناتسييا جاسالعان جەردە تەرٸ تەمپەراتۋراسىنىڭ جوعارىلاۋى, تەبەتتٸڭ تٶمەندەۋٸ);
- جيٸ – تىنىس الۋ جٷيەسٸ, كەۋدە قۋىسى اعزالارى جەنە كٶكٸرەك قۋىسى تاراپىنان بۇزىلۋلار (اۋىز-جۇتقىنشاقتىڭ اۋىرۋى, مۇرىننىڭ بٸتەلۋٸ, تاماقتىڭ جىبىرلاۋى, رينورەيا), جٷيكە جٷيەسٸ تاراپىنان بۇزىلۋلار (باس اۋىرۋى, استەنييا), اسقازان-ٸشەك بۇزىلۋلارى (جٷرەك اينۋى, قۇسۋ, ديسپەپسييا);
- سيرەك – باس اينالۋى, ەستەن تانۋ".