Qazaqstannyń bas sanitariia dárigeriniń jańa qaýlysy jariialandy

Jekelegen jaǵdailarda Qazaqstan Respýblikasynyń aýmaǵynda KVI-diń paida bolýy men taralýyna jol bermeý jónindegi vedomstvoaralyq komissiianyń sheshimi boiynsha Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymy maquldaǵan vaktsinalarmen KVI-ge qarsy vaktsinatsiialaýdyń tolyq kýrsyn qaitadan:

• Qazaqstan Respýblikasynyń múddelerin halyqaralyq deńgeide bildirý maqsatynda shetelge shyǵatyn adamdarǵa;
• "Bolashaq" halyqaralyq stipendiiasyn ielenýshilerge jáne úkimetaralyq kelisimder/sharttar, onyń ishinde akademiialyq utqyrlyq sheńberinde shetelge oqýǵa jiberiletin adamdarǵa jáne olardyń otbasy múshelerine QR Bilim jáne ǵylym ministrligi usynǵan tizim boiynsha rastaityn qujattardy (stýdenttik viza, oqý ornynan shaqyrý) usynǵan kezde;
• sheteldik oqý oryndaryna óz betinshe túsken jáne úkimetaralyq kelisimder nemese akademiialyq utqyrlyq sheńberinde oqityn stýdentterge jáne Work and travel baǵdarlamasy boiynsha ketýdi josparlaǵan stýdentterge jáne olardyń otbasy múshelerine QR Bilim jáne ǵylym ministrligi usynǵan tizim boiynsha rastaityn qujattardy (stýdenttik viza, oqý ornynan shaqyrý) usynǵan kezde;
• Qazaqstan Respýblikasynan tys jerlerde emdeý qajettiligin rastaityn qujattardy usynǵan kezde shetelde emdeýge jiberiletin patsientterge, sondai-aq olardy emdeý úshin alyp júretin adamdarǵa júrgizýge jol beriledi.

Bul rette, KVI-ge qarsy vaktsinatsiianyń tolyq kýrsyn osy algoritmge 1-qosymshaǵa sáikes nysan boiynsha jazbasha túrde egiletin adamnyń nemese onyń zańdy ókilderiniń profilaktikalyq ekpelerdiń kýrsyn qaita júrgizýge erikti túrde habardar etilgen kelisimin alǵannan keiin ǵana qaita júrgizýge jol beriledi.

Koronavirýsqa qarsy vaktsinatsiianyń tolyq kýrsyn qaitalaý arasyndaǵy aralyq kem degende 90 kún usynylady.

"Spýtnik Lait" vaktsinasyn qoldana otyryp koronavirýsqa qarsy vaktsinatsiia júrgizý:

"Spýtnik Lait" vaktsinasy – SARS-CoV-2 virýsy týdyratyn  KVI-diń profilaktikasyna arnalǵan vektorlyq vaktsina. Vaktsina KVI-ǵa qarsy revaktsinatsiialaý úshin qoldanylady. Vaktsina tek bulshyqet ishine engizýge ǵana arnalǵan. Preparatty vena ishine engizýge qatań tyiym salynady.

Vaktsinany delta tárizdi bulshyqetke (iyqtyń syrtqy betiniń joǵarǵy úshten bir bóligi) engizý usynylady. Delta tárizdi bulshyqetke engizý múmkin bolmaǵanda preparatty sannyń lateraldi aýqymdy bulshyqetine engizedi. Vaktsinany shyǵarý nysany nusqaýlyqta keltirilgen.

Vaktsinalaýǵa qarsy kórsetilimder: 

• vaktsinanyń qandai da bir komponentine nemese quramynda soǵan  uqsas komponentter bar vaktsinaǵa asa joǵary sezimtaldyq;
• anamnezdegi aýyr allergiialyq reaktsiialar (Kvinke isigi nemese anafilaktikalyq shok);
• júktilik jáne emizý kezeńi;
• 18 jasqa deiingi jas (tiimdilik jáne qaýipsizdik týraly derekterdiń bolmaýyna bailanysty).

Preparatty:

• baýyr men búirektiń sozylmaly aýrýlary;
• endokrindik aýrýlar (qalqansha bez fýnktsiiasynyń aiqyn buzylýynda jáne dekompensatsiia satysyndaǵy qant diabetinde);
• qan túzý júiesiniń aýyr aýrýlary;
• epilepsiia jáne OJJ basqa da aýrýlary, jiti koronarlyq sindrom jáne mi qan ainalymynyń jiti buzylýy, miokardit, endokardit, perikardit;
• aýtoimmýndy aýrýlar (immýndyq júieni stimýliatsiialaý aýrýdyń asqynýyna ákelýi múmkin, ásirese aýyr jáne ómirge qaýipti jaǵdailardyń damýyna beiim aýtoimmýndy patologiiasy bar patsientterge saqtyqpen qaraý kerek);   
• qaterli isikter kezinde saqtyqpen qoldaný kerek. 

Jii jáne óte jii qysqa merzimdik jalpy (qaltyraýmen, dene temperatýrasynyń joǵarylaýymen, artralgiiamen, mialgiiamen, asteniiamen, jalpy dimkástikpen, bas aýyrýmen sipattalatyn, uzaqqa sozylmaityn tumaý tárizdi sindrom) jáne jergilikti (inektsiia jasalǵan jerdiń aýyrýy, giperemiia, isiný) reaktsiialar damýy múmkin. Vaktsinatsiiadan keiin temperatýra joǵarylaǵan kezde qabynýǵa qarsy steroidty emes dárilerdi (QQSD) jáne jergilikti reaktsiia aiqyn bolǵanda antigistamindi dárilerdi taǵaiyndaý usynylady. 

Tómende keltirilgen jaǵymsyz qubylystar organizmniń júieleri boiynsha jáne kezdesý jiiligine sáikes sanamalanǵan. Kezdesý jiiligi bylai anyqtalady: óte jii (≥1/10), jii (≥1/100 jáne

Jii júrektiń ainýy, dispepsiia, tábettiń tómendeýi, óte sirek aimaqtyq limfa túiinderiniń ulǵaiýy baiqalady. Keibir patsientterde allergiialyq reaktsiialardyń damýy, qan sarysýynda baýyr transaminazalary, kreatinin jáne kreatinfosfokinaza deńgeileriniń qysqa merzimdik joǵarylaýy múmkin.

"Spýtnik-Lait" preparatynyń qaýipsizdigine, adamnyń kótere alýyna jáne immýnogendiligine júrgizilgen klinikalyq zertteýler sheńberinde vaktsinatsiiadan keiin mynadai jaǵymsyz qubylystar tirkeldi: 

• óte jii jáne jii – jalpy buzylystar jáne engizgen jerdegi reaktsiialar (gipertermiia, vaktsinatsiia jasaǵan jerdiń aýyrýy, isinýi, qyshýy, asteniia, aýyrý, dimkástik, pireksiia, vaktsinatsiia jasalǵan jerde teri temperatýrasynyń joǵarylaýy, tábettiń tómendeýi);
• jii – tynys alý júiesi, keýde qýysy aǵzalary jáne kókirek qýysy tarapynan buzylýlar (aýyz-jutqynshaqtyń aýyrýy, murynnyń bitelýi, tamaqtyń jybyrlaýy, rinoreia), júike júiesi tarapynan buzylýlar (bas aýyrýy, asteniia), asqazan-ishek buzylýlary (júrek ainýy, qusý, dispepsiia);
• sirek – bas ainalýy, esten taný".