رەسەيلٸكتەردٸڭ ەلٸمٸزگە ٷدەرە كٶشٸپ جاتقانى حالىقتى قاتتى الاڭداتىپ وتىر. مەجٸلٸسمەن بەرٸك دٷيسەمبينوۆ وسى جاعدايعا قاتىستى «اق جول» فراكتسيياسىنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىن جارييالادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
"قازاقستان قاي زاماندا دا قىسىم كٶرٸپ, ٶز ەلٸنەن قاشىپ, بوسقىن بولۋعا مەجبٷر بولعان تالاي حالىقتى ٶز باسىنداعى قيىنشىلىقتارعا قاراماستان, قۇشاق جايا قارسى الىپ, امان الىپ قالعانىنا تاريح كۋە. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٶركەنيەتتٸ ەل رەتٸندە, رەسەي شەكاراسىنان ەلٸمٸزگە باس ساۋعالاپ, سوعىستان قاشقان رەسەي ازاماتتارىنا تاعى دا پانا بولدى.
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ كەشەگٸ اقپاراتى بويىنشا, بۇل گۋمانيتارلىق داعدارىس كەزٸندە قازاق ەلٸنە رەسەيدەن 200 مىڭ ادام كەلگەن, 140 مىڭ ادام ەلٸمٸزدەن شىققان. ال, 30-قىركٷيەكتە «فوربس» جۋرنالىندا جارييالانعان ەڭبەك جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا, جالپى بٷگٸندە ەلٸمٸزدە 350 مىڭ رەسەي ازاماتى تۇراقتى تۇرىپ جاتىر. ٶتكەن اپتاداعى كٶشٸپ كەلۋشٸلەردٸڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ استانا مەن الماتىعا, شەكارالاس وبلىس ورتالىقتارىنا ورنالاسىپ جاتىر. ونسىز دا ٸشكٸ ميگراتسييانىڭ سالدارىنان تۇرعىندارىنىڭ سانى كٷرت ٶسكەن ٷلكەن قالالارىمىزعا ينفراسترۋكتۋرالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق قىسىم ارتىپ وتىر" - دەدٸ دٷيسەمبينوۆ ٷكٸمەت باسشىسى ەليحان سمايىلوۆتىڭ اتىنا جولداعان ساۋالىندا.
ونىڭ پايىمىنشا, ەسكەر جاسىنداعى رەسەيلٸك ازاماتتاردىڭ بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە جاپپاي قونىس اۋدارۋى بٷگٸنگٸ پوستكەڭەستٸك ۋشىققان گەوساياسي جاعدايدا حالقىمىزدى قاتتى الاڭداتىپ وتىر.
"ەلٸمٸزدٸڭ باستى بايلىعى – ول تەۋەلسٸزدٸگٸمٸز, جەر تۇتاستىعىمىز, ەلدٸڭ اماندىعى مەن حالقىمىزدىڭ بەيبٸت ٶمٸرٸ. ەرتٷرلٸ سەبەپتەرمەن بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە قونىس اۋدارۋعا مەجبٷر بولعان شەتەل ازاماتتارىنىڭ اراسىنان بٷگٸن قازاقستان ٶندٸرٸسٸندە قاجەت, جەتٸسپەيتٸن تەحنيكالىق, IT سالاسىنىڭ جەنە ت. ب. ماماندار ٶز ورىندارىن تاۋىپ, ەل ەكونوميكاسىنا پايداسىن تيگٸزٸپ, بٸر كٸرپٸش بولىپ قالانسا, وعان بٸز بيزنەس پارتيياسى رەتٸندە تٷسٸنٸستٸكپەن قارايمىز.
الايدا, ولار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسى مەن زاڭدارىنا قالتقىسىز باعىنۋعا, تٸلٸمٸز بەن سالت-دەستٷرٸمٸزدٸ قۇرمەتتەۋگە مٸندەتتٸ. سونداي-اق, ميگراتسييالىق داعدارىستى پايدالانىپ, ەل ٸشٸن ارانداتۋشىلاردىڭ ٸس-ەرەكەتتەرٸنە دە توسقاۋىل قويىلۋى تيٸس" - دەدٸ دەپۋتات.
دٷيسەمبينوۆتٸڭ سٶزٸنە قاراعاندا, قازٸردٸڭ ٶزٸندە ەلٸمٸزدٸڭ كەيبٸر ايماقتارىندا ارانداتۋ وقيعالارى بايقالىپ وتىر.
"قىلمىستىق ٸستەر قوزعاپ, ارانداتۋشىلاردىڭ الدىن شۇعىل الىپ جاتقان قۇزىرلى مەملەكەتتٸك ورگاندارعا ريزاشىلىعىمىزدى بٸلدٸرەمٸز. وسى ورايدا, الدىمەن, قازاقستاندا قانشا رەسەي ازاماتتارى بار ەكەنٸن ناقتىلاپ, جاۋاپ بەرۋٸڭٸزدٸ سۇرايمىز.
سونداي-اق, «اق جول» پارتيياسى ٷكٸمەت جەدەل تٷردە تيٸستٸ ساقتىق شارالارىن قابىلداپ, مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا تٶمەندەگٸدەي تاپسىرما بەرۋٸ تيٸس:
- بٸرٸنشٸدەن, كٶشٸپ كەلۋشٸلەردٸڭ قازاقستاندا قالۋعا نيەت بٸلدٸرگەن ازاماتتارى ٷشٸن; قالالار مەن ەلدٸ مەكەندەردە بەيٸمدەۋ ورتالىقتارىن اشىپ, بۇل ورتالىقتاردا ولارعا:
- قازاقستان تاريحىمەن, مەدەنيەتٸ مەن تۇرمىس-سالتىمەن, سالت-دەستٷرٸ مەن ەدەت-عۇرپىمەن تانىستىرۋ; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسى مەن زاڭدارىن تٷسٸندٸرٸپ, قۇقىقتىق كەڭەس بەرۋ; قازاق تٸلٸ كۋرستارىن اشۋ جەنە ەربٸر كٶشٸپ كەلگەن شەتەل ازاماتىن بەيٸمدەۋ ورتالىعىنان ٶتۋگە مٸندەتتەۋ;
- ەكٸنشٸدەن, ەربٸر قونىس اۋدارۋشىنىڭ قوس ازاماتتىق فاكتٸسٸ بويىنشا تەكسەرۋ جەنە نەتيجەسٸ بويىنشا تيەسٸلٸ قۇقىقتىق شارا قولدانۋ;
- ٷشٸنشٸدەن, اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قاتاڭ باقىلاپ, ياعني, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرگە, كەلۋشٸلەردٸڭ چاتتارىنا كونتەنت ساراپتاما (Facebook, Tik-Tok, Telegram, Instagramm, Vkontakte ي ت. ب.) مەن مونيتورينگ جٷرگٸزٸپ, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸككە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن جەنە مەملەكەتٸمٸزدٸڭ جەر تۇتاستىعىنا, تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزگە كٷمەن كەلتٸرەتٸن جازبالاردىڭ اۆتورلارىن ەرەكشە قاداعالاۋعا الىپ, ونداي ٸرٸتكٸ سالۋشىلاردى قاتاڭ جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىپ, ولاردى ەلدەن شۇعىل الاستاۋ قاجەت دەپ سانايدى.
يە, سوڭعى كەزدەرٸ قوعامدا شەكارانى جابۋ تۋرالى ۇسىنىستار جيٸ ايتىلۋدا. ەڭ الدىمەن, مۇنداي شەشٸمگە بارۋعا مەملەكەتٸمٸزدٸڭ حالىقارالىق كەلٸسٸمدەرٸ كەدەرگٸ. سونىمەن قاتار بٸز قولىنا قارۋ ۇستاۋدان باس تارتقان رەسەيلٸكتەردٸ قابىلداي وتىرىپ, سوعىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ سانىن ازايتىپ, وسى ارقىلى ەلٸمٸز بەيبٸتشٸلٸك ٷشٸن ٷلەس قوستى دەپ ەسەپتەيمٸز.
بۇل ميگراتسييالىق داعدارىس ەرٸ قاراي ەرقيلى دامۋى مٷمكٸن. وسى ورايدا, ۇلتتىق مٷددەمٸزگە قاۋٸپ تٶنەتٸن بولسا, بٸزدٸڭ مەملەكەتتٸك ورگاندار قابىلداناتىن تيٸستٸ شارالاردىڭ بٸرنەشە نۇسقاسىن الدىن-الا ەزٸرلەپ, كەز-كەلگەن جاعدايعا دايىن بولۋ كەرەك دەپ سانايمىز" - دەپ تٷيٸندەدٸ دەپۋتات.
