بٷگٸن قر پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا 2018 جىلعى 10 ايداعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ جەنە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ ورىندالۋ قورىتىندىلارى قارالدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ ت. سٷلەيمەنوۆ وسى جىلدىڭ قاڭتار–قازان ايلارىندا قازاقستان ەكونوميكاسى ٶسۋدٸڭ وڭ ٷردٸسٸن ساقتاپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«جٸٶ ٶسۋٸ ەسەپتٸ كەزەڭدە 4,1% قۇرادى. جوعارى ينۆەستيتسييالىق بەلسەندٸلٸك, ينفلياتسييانىڭ بەسەڭدەۋٸ, سونداي-اق ەكونوميكانىڭ بازالىق سالالارىندا ٶندٸرٸستٸڭ ۇلعايۋى ەكونوميكالىق ٶسۋدٸڭ نەگٸزگٸ فاكتورلارى بولدى», — دەدٸ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ.
ت. سٷلەيمەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ينۆەستيتسييالىق سۇرانىس بٸر قالىپتى قارقىنمەن ٶسٸپ كەلەدٸ. نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار 20,8% ٶستٸ. ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸ تۇراقتى ٶسۋ ٷردٸسٸن ساقتاپ وتىر. ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ ٶنەركەسٸبٸنە قاراعاندا وزىق ٶسۋ قارقىندارى ەسەبٸنەن ٶسٸم 4,7% قۇرادى.
«ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ وزىق ٶسۋٸ, نەگٸزگٸ ٶڭدەۋ سالالارىندا جيناقتالعان ٶسۋ قارقىندارىنىڭ ساقتالۋىمەن نەگٸزدەلەدٸ. بۇل – ماشينا جاساۋ, مۇنايدى قايتا ٶڭدەۋ, حيمييا ٶنەركەسٸبٸ جەنە مەتاللۋرگييا ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ. تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ ٶنەركەسٸبٸ 4,6% ٶستٸ. ٶسۋ قارقىنى تەمٸر كەنٸن, كٶمٸر جەنە ليگنيت, تابيعي گاز, مۇناي جەنە تٷستٸ مەتالدار ٶندٸرۋدٸ ۇلعايتۋمەن نەگٸزدەلگەن», — دەپ تٷسٸندٸردٸ ت. سٷلەيمەنوۆ.
قۇرىلىس سالاسىنىڭ سەرپٸنٸ 4,1% دەنگەيٸندە تۇراقتادى.
«ٶسٸم تۇرعىن ٷيلەردٸڭ, ٶنەركەسٸپ وبەكتٸلەرٸنٸڭ قۇرالىسى, اۆتوموبيل جولدارىن قايتا جٶندەۋ جەنە شىمكەنت مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتىن جاڭعىرتۋ بويىنشا جۇمىستاردىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى بولدى», — دەدٸ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ.
بۇدان ٶزگە, قر ۇەم دەرەكتەرٸنە سەيكەس, ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنىڭ كەڭەيۋمەن قاتار ەكونوميكانىڭ ساۋدالىق ەمەس سالاسىنىڭ شىعارىلىمى دا ۇلعايۋدا. كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەر 4% ٶستٸ. نەگٸزگٸ سالىم ساۋدا (7,2%) مەن كٶلٸك (4,5%)سالالارىنا تيەسٸلٸ.
سىرتقى ساۋدا اينالىمى تۇراقتى ٶسۋ ٷردٸسٸن ساقتاپ وتىر. 8 ايدا ٶسۋ 21,6% قۇرادى. ەكسپورت 28,2% ٶستٸ. بۇل مۇنايدى, اٶك ٶنٸمدەرٸن, مۇناي گازدارىن, اليۋمينييدٸ جەنە مىس كەندەرٸن جەتكٸزۋدٸڭ ارتۋىنا بايلانىستى.
ەڭبەك نارىعىنداعى جاعداي بۇرىنعىداي جاعىمدى بولىپ قالۋدا. وسى جىلدىڭ باسىنان باستاپ 414,5 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. جالاقى بٸر قالىپتى قارقىنمەن ٶسۋدە. وسى جىلعى قاڭتار–قىركٷيەكتە ورتاشا ايلىق جالاقى 158,2 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايدى. باعالاۋ بويىنشا ناقتى كٶرٸنٸستە 1,9% ٶستٸ. جالاقىنىڭ ٶسۋٸ جەنە ينفلياتسييالىق پروتسەسستەردٸڭ بەسەڭدەۋٸنٸڭ اياسىندا ناقتى اقشالاي تابىس وسى جىلعى قاڭتار–تامىز ايلارىندا 3,5% ٶستٸ.
«جالاقى بٸر قالىپتى قارقىنمەن ٶسۋدە. بيىلعى قاڭتار-قىركٷيەكتە ورتاشا ايلىق جالاقى 158,2 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايدى. جالاقىنىڭ ٶسۋٸ جەنە ينفلياتسييالىق پروتسەسستەردٸڭ بەسەڭدەۋٸ اياسىندا ناقتى اقشالاي تابىس بيىلعى قاڭتار-تامىزدا 3,5%-كە ٶستٸ», - دەپ اتاپ ٶتتٸ تيمۋر سٷلەيمەنوۆ بٷگٸنگٸ ٷكٸمەت وتىرىسىندا.
ۇلتتىق بانك تٶراعاسى د. اقىشەۆ 2018 جىلعى قازان ايىندا ينفلياتسييا 0,4% قۇراعانىن ايتتى, بۇل كٷتٸلگەن بولجامنان تٶمەن كٶرسەتكٸش. نەتيجەسٸندە ينفلياتسييا جىلدىق مەندە 5,3% دەيٸن تٶمەندەدٸ, بۇل كٶرسەتكٸش 2017 جىلعى قازاندا 7,7% قۇراعان ەدٸ. بۇل 2015 جىلدان باستاپ جىلدىق ينفلياتسييانىڭ ەڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸشٸ. ينفلياتسييانىڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸشتەرٸ جىل سوڭىندا جىلدىق ينفلياتسييانى 5-7% دەلٸزٸندە ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ۇلتتىق بانك قازان ايىندا بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ 9%-دان 9,25% دەيٸن ارتتىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. بەلگٸلەنگەن مٶلشەرٸ تەڭگەگە جەنە اكتيۆتەرگە دەگەن سۇرانىستى ارتتىرۋعا, سونداي-اق اقشالاي نەسيەلەرگە قولايلى جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. زاڭدى جەنە جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرٸ 2018 جىلدىڭ 9 ايىندا ٶتكەن جىلدىڭ تيٸستٸ كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 0,8%-عا ارتىپ, 17,6 ترلن تەڭگەنٸ قۇراعان.
سونىمەن قاتار, د. اقىشەۆ «7–20–25» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ بارىسى جٶنٸندە باياندادى. باعدارلاما 7 بانك ارقىلى ورىندالادى. 2018 جىلعى 8 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا, بانكتەر 35 ملرد تگ سوماسىندا نەسيەگە بەرٸلگەن 2900 ٶتٸنٸمدٸ ماقۇلداعان. ۇلتتىق بانك حالىق اراسىندا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتىر. تەۋلٸك بويى كولل-ورتالىق جۇمىس ٸستەيدٸ. جاقىن ارادا «باستانا» كومپانيياسىنىڭ نەگٸزٸندە «الدىن-الا بٸلٸكتٸلٸكتەر» جوباسى ٸسكە قوسىلادى. بۇل ەربٸر قازاقستاندىققا ونلاين-رەجيمدە باعدارلاماعا قاتىسۋ ٷشٸن ٶز مٷمكٸندٸكتەرٸن باعالاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ٶز كەزەگٸندە قارجى مينيسترٸ ە. سمايىلوۆ 2018 جىلعى 10 ايداعى مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتٸڭ ورىندالۋ قورىتىندىلارى تۋرالى باياندادى. ەسەپتٸ كەزەڭدە بيۋدجەتتٸڭ بارلىق دەڭگەيلەرٸندە كٸرٸستەردٸڭ (ترانسفەرتتەردٸ ەسەپكە الماعاندا) ورىندالۋى 2017 جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا جاقساردى. مەملەكەتتٸك بيۋدجەت كٸرٸستەرٸنٸڭ ٶسۋ قارقىنى 117,5%-تٸ قۇرادى, رەسپۋبليكالىق — 120,6%, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەر — 110,4%.
شىعىستار بويىنشا اتقارۋ جاسقارعان. 2017 جىلدىڭ 10 ايىمەن سالىستىرعاندا مەملەكەتتٸك بيۋدجەت بويىنشا اتقارىلماۋ سوماسى 58 ملرد تەڭگەگە ازايعان, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت بويىنشا — 21 ملرد تەڭگەگە جەنە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەر بويىنشا — 40 ملرد تەڭگەگە.
ە. سمايىلوۆ شىعىستار بويىنشا اتقارۋ پايىزدارى ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا جوعارى ەكەنٸن ايتتى. مەملەكەتتٸك بيۋدجەت شىعىستارى 98,2% ورىندالعان, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت — 98,7%, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەر —98,3% اتقارىلعان. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارى 7788 ملرد تەڭگەنٸ قۇراعان. 100 ملرد تەڭگە اتقارىلماعان: بيۋدجەت قاراجاتىن ٷنەمدەۋ 13 ملرد تەڭگە, 87 ملرد تەڭگە يگەرٸلمەگەن.
مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ بيۋدجەت قاراجاتىن يگەرۋ مەسەلەسٸن شەشۋ ٷشٸن ولارعا ەدٸستەمەلٸك, تەحنيكالىق جەنە باسقا دا كٶمەكتەر كٶرسەتٸلەدٸ. قارجى مينيسترلٸگٸ ورتالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ سەلەكتورلىق كەڭەستەر ٶتكٸزەدٸ. وسى جۇمىستىڭ نەتيجەسٸندە, بٸرقاتار ەكٸمشٸلەر جەنە جەرگٸلٸكتٸ ورگانداردا يگەرٸلمەۋ تەۋەكەلٸ بار باعدارلامالار انىقتالدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا بيۋدجەت زاڭناماسىنا سەيكەس يگەرٸلمەۋ قاۋپٸ بار بيۋدجەتتٸك باعدارلامالاردىڭ جىلدىق سوماسىنان 10%-كە دەيٸن قايتا بٶلۋ تۋرالى ەكٸمشٸلەرمەن جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە. جۇمىستىڭ قورتىندىسى 15 قاراشادا بەلگٸلٸ بولادى. سونىمەن قاتار قارجى مينيسترلٸگٸ وسى ەكٸمشٸلەردٸڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىن تەرتٸپتٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋ تۋرالى ۇسىنىس بٸلدٸردٸ.
ە. سمايىلوۆ IV توقساندا بٸرٸنشٸ كەزەكتەگٸ مٸندەت اعىمداعى جىلدىڭ بيۋدجەتٸنٸڭ تەڭگەرٸمدٸ اتقارىلۋى بولاتىنىن ايتتى. ول ٷشٸن مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ, 2018 جىلعا ارنالعان ناقتىلانعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ بويىنشا بارلىق قاجەتتٸ قۇجاتتار جەنە 2018 ج. ارنالعان ناقتىلانعان ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن بيۋدجەتتٸك رەسٸمدەر ۋاقىتىلى قابىلدانادى. ەكٸنشٸدەن, ورتالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ ورگاندار 2019–2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸ ورىنداۋعا ارنالعان مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋدىڭ الدىن الا جوسپارلارىن وسى قاراشا ايىندا دەيٸن ەزٸرلەۋلەرٸ تيٸس. ٷشٸنشٸدەن, بيۋدجەتتٸڭ بارلىق دەڭگەيلەرٸندەگٸ ەكٸمشٸلەر اعىمداعى جىلدىڭ قاراشا ايىنان باستاپ 2019 جىلدىڭ بيۋدجەتٸندە قاراستىرىلعان قاراجاتتارعا تيٸستٸ كونكۋرستاردى جارييالاۋدى باستاۋى قاجەت.
قارجى مينيسترٸنٸڭ بايانداماسىن تىڭداعاننان كەيٸن, پرەمەر-مينيستر باعدارلامالار ەكٸمگەرلەرٸنٸڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىن تەرتٸپتٸك جازالاۋ بويىنشا ۇسىنىلعان شارالاردى قولدايتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ولار بويىنشا بٶلٸنگەن قاراجات دۇرىس يگەرٸلمەگەن. ب. ساعىنتاەۆ يگەرٸلمەگەن قاراجاتتاردى الۋ جەنە ولاردى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە قايتارۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستاردى جالعاستىرۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار, كەلەر جىلدىڭ بيۋدجەتٸندە يگەرٸلمەۋ مەسەلەسٸ ورىن العان شارالار مەن ماقساتتارعا مۇقييات قاراۋ كەرەك.
ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترٸ ج. قاسىمبەك ٶز بايانداماسىندا 2018 جىلدىڭ ون ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸ 104,7%-دى قۇراعانىن اتاپ ٶتتٸ, ونىڭ ٸشٸندە تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸ 104,6%, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ 105,4%. ەلٸمٸزدٸڭ 14 ٶڭٸرٸندە ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸنٸڭ وڭ كٶرسەتكٸشٸ ساقتالدى.
كەن ٶندٸرۋ سەكتورىندا تەمٸر كەنٸن ٶندٸرۋ كٶلەمٸ «سوكولوۆ-سارىباي تاۋ-كەن بايىتۋ ٶندٸرٸستٸك بٸرلەستٸگٸ» اكتسيونەرلٸك قوعامىندا ٶندٸرٸس كٶلەمٸنٸڭ ارتۋىنا بايلانىستى 8,1%-عا ٶستٸ. تٷستٸ كەندەر كٶلەمٸ 103,8% قۇرايدى.
ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە جىلدىق جوسپارلانعان كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزٸلدٸ جەنە بٸرقاتار سالالاردا ٶسٸم بايقالۋدا. اتاپ ايتقاندا, ماشينا جاساۋ سالاسىندا 14,2%-عا, حيمييا ٶنەركەسٸبٸندە 8,5%-عا, جيھاز ٶندٸرۋدە 3,9%-عا, قاعاز 6,4%-عا, رەزەڭكە جەنە پلاستماسسا بۇيىمدارى 2,1%-عا ٶستٸ.
كٶلٸك كەشەنٸ بويىنشا 10 ايدىڭ قورىتىندىسىندا ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 104,5% قۇرادى. ج.قاسىمبەك ترانزيتتٸك كونتەينەرلەردٸ تاسىمالداۋ كٶلەمٸن جەنە قىتايعا گاز ەكسپورتتاۋدى ۇلعايتۋ ارقىلى جىلدىق جوسپار كٶرسەتكٸشٸنە قول جەتكٸزٸلەتٸنٸن باياندادى.
قۇرىلىس بويىنشا ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 104,1%-دى قۇراپ, جوسپارلى كٶرسەتكٸشكە قول جەتكٸزٸلدٸ. 13 وبلىستا وڭ سەرپٸن بايقالادى. تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى بويىنشا 10 ايدىڭ قورىتىندىسىندا 9,8 ملن. شارشى مەتر تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ, ول 2017 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 111,6%-دى قۇرادى. جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا 85 990 باسپانا پايدالانۋعا بەرٸلدٸ, ونىڭ ٸشٸندە 30 704 - جەكە ٷي بار. تۇرعىن ٷيلەردٸ پايدالانۋعا بەرۋ كٶلەمٸنٸڭ ۇلعايۋى ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا رەسپۋبليكانىڭ 14 ٶڭٸرٸندە جالعاسۋدا.
جالپى, ج. قاسىمبەك 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا مينيسترلٸك جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن بارلىق سالالار بويىنشا جوسپارلىق مەندەرگە قول جەتكٸزۋ كٶزدەلٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ق. بوزىمباەۆ 2018 ج. 10 ايىنىڭ ٸشٸندە وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنٸنٸڭ نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشتەرٸ وڭ ٶسۋ قارقىنىن كٶرسەتٸپ وتىرعانىن باياندادى. مەسەلەن, مۇناي جەنە كوندەنسات ٶندٸرۋ كٶلەمٸ 2017 ج. وسى كەزەڭٸنە شاققاندا 4,7% جەنە ا.ج. 10 ايىنا جوسپارعا شاققاندا 3,5% ٶسٸمدٸ كٶرسەتٸپ, 74,5 ملن ت بولدى.
«ٷش ٸرٸ جوبا بويىنشا مۇناي ٶندٸرۋ 44,3 ملن ت قۇرادى, ونىڭ ٸشٸندە قاشاعان كەن ورنىندا – 10,7 ملن ت, تەڭٸزدە – 23,4 ملن ت, قاراشىعاناقتا– 10,1 ملن ت. بۇل ورايدا مۇناي ەكسپورتى 59,8 ملن ت قۇرادى, بۇل 2017 جىلعى وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 3,6% ارتىق», — دەدٸ ەنەرگەتيكا مينيسترٸ.
مۇناي ٶڭدەۋ كٶلەمٸ 2017 جىلدىڭ وسى كەزەڭٸنە شاققاندا 9% جەنە وسى جىلدىڭ 10 ايىنا جوسپارعا شاققاندا 2,2% ٶسٸمدٸ كٶرسەتٸپ, 13,5 ملن ت بولدى. مۇناي ٶنٸمدەرٸ ٶندٸرٸسٸنٸڭ كٶلەمٸ 2017 ج. وسى كەزەڭٸنە شاققاندا 7,9% جەنە ا.ج. 10 ايىنا جوسپارعا شاققاندا 3,6% ٶسٸمدٸ كٶرسەتٸپ, 9,5 ملن ت بولدى.
«جالپى, مۇناي ٶنٸمدەرٸ نارىعىنداعى جاعداي تۇراقتى, جانار-جاعارماي تاپشىلىعى جوق. 9 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا قازاقستاندا اي-92 جانارمايىنىڭ ورتاشا بٶلشەك باعاسى – 155,9 تگ, ديزەل وتىنى – 192,7 تگ. جانار-جاعارماي كٶلەمٸ ٸشكٸ نارىق قاجەتتٸلٸكتەرٸن قاناعاتتاندىرۋ ٷشٸن جەتكٸلٸكتٸ: اي-92 بەنزينٸ قورى – 272 مىڭ ت, ديزەل وتىنى – 121 مىڭ ت», — دەدٸ ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ق. بوزىمباەۆ.
قر ەم مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, مۇناي ٶنٸمدەرٸن باعانىڭ بٸردەي بولماۋىنىڭ كەسٸرٸنەن ەلٸمٸزدەرٸ جانار-جاعارماي قۇيۋ ستانتسييالارىندا كٶرشٸلەس ەلدەرمەن سالىستىرعاندا رەسپۋبليكانىڭ شەكارا ماڭى وبلىستارىندا ترانزيتتٸك كٶلٸكتٸڭ جانار-جاعارمايدى كٶپ تۇتىنۋى فاكتٸلەرٸ ورىن العان. مەسەلەن, سالىستىرۋ ٷشٸن, قازاقستاندا اي-92 ماركالى بەنزيننٸڭ بٶلشەك باعاسى 155,9 تگ/ليتر,رەسەيدە – 233,1 تگ/ليتر, ٶزبەكستاندا – 265,4 تگ/ليتر, قىرعىزستاندا – 233 تگ/ليتر. قازاقستاندا ديزەل وتىننىڭ بٸر ليترٸنٸڭ باعاسى 192,6 تەڭگە, رەسەيدە, قىرعىزستاندا – 250,7 تگ, ٶزبەكستاندا – 207,9 تگ. ق. بوزىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل فاكتورلار قازاقستانداعى ديزەل وتىنىنىڭ قۇنىنا ىقپالىن تيگٸزەدٸ.
قازٸرگٸ كەزدە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ٶندٸرۋشٸلەر ٷشٸن ديزەل وتىن تيەۋ جوسپاردا 394,4 مىڭ ت بولسا, 383,9 مىڭ توننانى نەمەسە جوسپاردىڭ 97,3% قۇراپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶتٸنٸمٸنە سەيكەس ديزەل وتىنىنا قاجەتتٸلٸك تولىق قاناعاتتاندىرىلدى. 2018-2019 جج. جىلۋ ماۋسىمىندا تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن «ەلەۋمەتتٸك-ٶندٸرٸستٸك نىساندار مەن مەكەمەلەرگە مازۋت جەتكٸزۋ كەستەسٸ» بەكٸتٸلگەن, وندا تونناسىنا 80 مىڭ تەڭگەگە 312 مىڭ ت كٶلەمٸندە مازۋت جەتكٸزۋ قاراستىرىلعان. تيەۋ تٶلەمگە سەيكەس باسىمدىقتى نەگٸزدە ٸسكە اسىرىلادى.
گاز ٶندٸرۋ كٶلەمٸ 2017 ج. قاڭتار-قازانمەن سالىستىرعاندا 4,9% ٶسٸمدٸ نەمەسە ا.ج. 10 ايىنداعى جوسپارعا 6,2% ارتىق كٶرسەتٸپ, 45,7 ملرد م3 قۇرادى. گاز ەكسپورتى 16,8 ملرد م3 قۇرادى, بۇل 2017 ج. وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 21% ارتىق. 2,5 ملن توننا سۇيىتىلعان مۇناي گازى ٶندٸرٸلدٸ, بۇل 2017 ج. وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 6,5% ارتىق.
مۇناي بيتۋمى ٶندٸرٸسٸ 772 مىڭ توننانى قۇرادى, بۇل 2017 جىلدىڭ وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 116% جەنە 2018 ج. جوسپارعا 106% قۇرايدى.
ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ 87,4 ملرد كۆتس قۇرادى, بۇل 2017 جىلدىڭ وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 5,2% ارتىق.
سٶز سوڭىندا ق. بوزىمباەۆ نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزۋ ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸنٸڭ تۇراقتى باقىلاۋىنا الىنعانىن جەنە وعان مونيتورينگ جٷرگٸزٸلٸپ وتىراتىنىن اتاپ ٶتتٸ. IV توقساندا وتىن-ەنەرگەتيكا سالاسى ٶزٸنٸڭ دامۋىن جالعاستىرادى.
اۋىل شارۋاشىلىعى بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ ا. ەۆنيەۆ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 10 ايدا 102,5%-دى قۇراعانىن, ونىڭ ٸشٸندە ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعىندا — 101,6%, مال شارۋاشىلىعىندا — 103,9% اتاپ ٶتتٸ.
«رەسپۋبليكادا استىق داقىلدارىن جيناۋ اياقتالدى. 15,1 ملن گا القاپ جينالدى (100%). گەكتارىنا 15,1 تسەنتنەر تٷسٸمدٸلٸكپەن 22,8 ملن توننا استىق باستىرىلدى», — دەدٸ ا. ەۆنيەۆ.
جانۋارلاردىڭ نەگٸزگٸ تٷرلەرٸنٸڭ مال باسى ورتا ەسەپپەن 5,7%-عا جەنە ەت ٶندٸرٸسٸ — 4%-عا, سٷت — 3,4%-عا ٶستٸ. تاماق ٶنٸمدەرٸنٸڭ ٶندٸرٸسٸ اتالعان كەزەڭدە 2,8%-عا ارتتى.
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ ورىندالۋى تۋرالى بايانداي وتىرىپ, ا. ەۆنيەۆ 2018 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قر اشم-گە 355,7 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ەسەپتٸ كەزەڭدە (01.11.2018 ج.) جوسپار بويىنشا 309,6 ملرد تەڭگەنٸ يگەرۋ قاجەت بولاتىن. ونىڭ 306,6 ملرد تەڭگەسٸ نەمەسە جوسپاردىڭ 99%-ى ناقتى يگەرٸلدٸ.
«ٶنەركەسٸپتٸڭ نكٶ», «حالىقتىڭ ناقتى اقشالاي كٸرٸستەرٸ» جوسپارلى كٶرسەتكٸشتەرٸنە قول جەتكٸزۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى بٸرقاتار وبلىستىڭ باسشىلارى — الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى ل. تۇرلاشوۆ, الماتى ەكٸمٸ ب. بايبەك, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ق. كٶشەرباەۆ, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ە. توعجانوۆ باياندادى.
