مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸندە جەكە كەسٸپكەر بولىپ تابىلمايتىن جەكە تۇلعانىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸ ساتۋى كەزٸندە قۇن ٶسٸمٸنە سالىق سالۋ تەرتٸبٸنە تٷسٸندٸرمە بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
سالىق كودەكسٸنٸڭ 331-بابىنا سەيكەس (قولدانىسقا ەنگٸزۋ تۋرالى زاڭنىڭ 33-بابىنىڭ رەداكتسيياسىندا) كٶرسەتٸلگەن مٷلٸكتٸ ٶتكٸزۋ كەزٸندە قۇن ٶسٸمٸ تۋىنداعان كەزدە جەكە تۇلعادا مٷلٸكتٸك تابىس تۋىندايدى.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ جيٸ قويىلاتىن سۇراقتاردىڭ بٸرٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸ ساتۋ كەزٸندەگٸ مٷلٸكتٸك كٸرٸس بولىپ تابىلادى: قانداي جاعدايلاردا مٷلٸكتٸك كٸرٸس پايدا بولادى, قانداي جاعدايلاردا نارىقتىق قۇن قولدانىلادى.
مٷلٸكتٸك تابىس تۇرعىن ٷيلەردٸ (پەتەرلەر, جەكە تۇرعىن ٷيلەر, جاتاقحاناداعى بٶلمەلەر), ساياجايلاردى, جتق-عا ارنالعان جەر ۋچاسكەلەرٸن, باۋ-باقشا ۋچاسكەلەرٸن, جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق وبەكتٸلەرٸن, گاراجداردى ٶتكٸزۋ كەزٸندە وسىنداي وبەكتٸلەرگە مەنشٸك قۇقىعى تٸركەلگەن كٷننەن باستاپ بٸر جىلدان از عانا مەنشٸك قۇقىعىندا بولعان كەزدە قۇن ٶسٸمٸ تۋىنداعان جاعدايدا تۋىندايتىنىن ەستە ۇستاعان جٶن.
الايدا, كوممەرتسييالىق وبەكتٸلەردٸ نە وسىنداي وبەكتٸلەردٸ سالۋعا ارنالعان جەر ۋچاسكەلەرٸن ٶتكٸزۋ كەزٸندە قۇن ٶسٸمٸ تٷرٸندەگٸ مٷلٸكتٸك كٸرٸس وسىنداي جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸ يەلەنۋ مەرزٸمٸنە قاراماستان تۋىندايدى.
سونىمەن, قۇن ٶسٸمٸنەن تٷسەتٸن كٸرٸس مٷلٸكتٸ ٶتكٸزۋ باعاسى (قۇنى) مەن ونى ساتىپ الۋ باعاسى (قۇنى) اراسىنداعى وڭ ايىرما بولىپ تابىلادى.
نارىقتىق قۇن قانداي جاعدايلاردا قولدانىلادى?
نارىقتىق قۇن مٷلٸك مۇرا, قايىرىمدىلىق كٶمەك تٷرٸندە الىنعان جاعدايلاردا نەمەسە جەكە تۇرعىن ٷيدٸ ٶتكٸزەتٸن تۇلعا سالعان جەكە تۇرعىن ٷيدٸ ٶتكٸزۋ كەزٸندە قولدانىلادى.
مەنشٸك قۇقىعى تۋىنداعان كٷنگە ايقىندالعان نارىقتىق قۇن وسىنداي مٷلٸك ٶتكٸزٸلگەن سالىق كەزەڭٸ ٷشٸن جەكە تابىس سالىعى بويىنشا دەكلاراتسييانى تابىس ەتۋ ٷشٸن بەلگٸلەنگەن مەرزٸمنەن كەشٸكتٸرٸلمەي, ياعني وسىنداي مٷلٸك ٶتكٸزٸلگەن جىلدان كەيٸنگٸ جىلدىڭ 31 ناۋرىزىنان كەشٸكتٸرٸلمەي ايقىندالۋعا تيٸس ەكەنٸن ەستە ۇستاعان جٶن.
قۇن ٶسٸمٸ قالاي انىقتالادى?
نارىقتىق قۇن بولماعان جاعدايدا نە نارىقتىق قۇندى ايقىنداۋ مەرزٸمٸ ساقتالماعان كەزدە, سونداي-اق ساتىپ الۋ قۇنى بولماعان باسقا دا جاعدايلاردا (جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸ سىيعا الۋ كەزٸندە, ەگەر ايىرباس شارتىندا مٷلٸكتٸڭ قۇنى كٶرسەتٸلمەسە) قۇن ٶسٸمٸ انىقتاۋ كەزٸندە مىنالاردى ەسەرۋ قاجەت.
مىنادار قۇن ٶسٸمٸنەن تٷسەتٸن كٸرٸس بولىپ تابىلادى:
پەتەردٸ, جەكە تۇرعىن ٷيدٸ, جاتاقحاناداعى بٶلمەنٸ, ساياجايلاردى, جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق وبەكتٸلەرٸن, گاراجداردى ٶتكٸزۋ جاعدايلارىندا – مٷلٸكتٸ ٶتكٸزۋ باعاسى (قۇنى) مەن باعالاۋ قۇنى اراسىنداعى وڭ ايىرما. بۇل رەتتە «ازاماتتارعا ارنالعان ٷكٸمەت» مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسى ٶتكٸزٸلگەن مٷلٸككە مەنشٸك قۇقىعى تۋىنداعان جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا مٷلٸك سالىعىن ەسەپتەۋ ٷشٸن ايقىنداعان قۇن باعالاۋ قۇنى بولىپ تابىلادى;
جەر ۋچاسكەلەرٸن, باۋ-باقشا ۋچاسكەلەرٸن ٶتكٸزۋ جاعدايلارىندا ٶتكٸزۋ باعاسى (قۇنى) مەن جەر ۋچاسكەسٸنٸڭ كاداسترلىق (باعالاۋ) قۇنى اراسىنداعى وڭ ايىرما;
كوممەرتسييالىق جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸ ٶتكٸزگەن جاعدايدا-وسىنداي مٷلٸكتٸ ٶتكٸزۋ باعاسى (قۇنى).
مۇنداي كٸرٸستەردەن جەكە تابىس سالىعىن ەسەپتەۋ 10% مٶلشەرلەمەسٸ بويىنشا دەربەس جٷرگٸزٸلەدٸ جەنە وسىنداي كٸرٸس الىنعان جىلدان كەيٸنگٸ جىلدىڭ 10 سەۋٸرٸنەن كەشٸكتٸرمەي تٶلەنۋگە تيٸس.
مٷلٸكتٸك كٸرٸس الىنعان جىلدان كەيٸنگٸ جىلدىڭ 31 ناۋرىزىنان كەشٸكتٸرٸلمەيتٸن مەرزٸمدە جەكە تابىس سالىعى بويىنشا دەكلاراتسييانى (240.00-نىسان) تابىس ەتۋ قاجەتتٸگٸ تۋرالى ەسكە سالامىز.
ەگەر تابىس 2020 جىلى الىنسا, وندا دەكلاراتسييا 2021 جىلدىڭ 31 ناۋرىزىنان كەشٸكتٸرٸلمەي ۇسىنىلۋ كەرەك, ال جەكە تابىس سالىعى 2021 جىلدىڭ 10 سەۋٸرٸنەن كەشٸكتٸرٸلمەي تٶلەنۋ كەرەك.
