1991 جىلدان باستاپ, قازاقستان ٶز تەۋەلسٸزدٸگٸن بارشا ەلەمگە جارييالاپ, ٶز دامۋىندا جاڭا دەۋٸر, جاڭا كەزەڭدٸ باستادى. مەملەكەتتٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن جارييالاۋ ٸسٸ بۇل ٶتە كٷردەلٸ ساياسي ٷدەرٸس. بۇل اتالمىش ٷدەرٸس قازاقستانعا دا وڭاي تيگەن جوق.
ەسكٸ ساياسي ينستيتۋتتاردى جوققا, شىعارىپ, جاڭا ساياسي-ەكونوميكالىق پلاتفورما, ٷلگٸگە كٶشكەن مەملەكەتٸمٸز, جاڭا زامان تالاپتارىن تەز ارادا يگەرٸپ, ورىنداۋعا كٸرٸسكەن بولاتىن. وسىنداي قيىن جاعدايلاردا ساياسي-ەكونوميكالىق مەسەلەلەرمەن قاتار, ەلەۋمەتتٸك-مەدەني مەسەلەلەر دە بٸرگە ورىن الۋى مٷمكٸن ەدٸ. سەبەبٸ بۇرىنعى وداقتاس مەملەكەتتەردە, تٸپتٸ قازٸرگٸ تاڭدا دا ۇلتارالىق- كونفەسسييا, دٸنارالىق نەگٸزدە داۋلارمەن, ساياسي قاقتىعىس, سوعىستار ورىن الىپ جاتقانىنا كۋە بولىپ جاتىرمىز.
مىسال رەتٸندە قاراباح تراگەديياسىن, تەجٸكستان, پريدنەستروۆە, وسەتييا, ابحازييا سيياقتى ت.ب. «ىستىق نٷكتەلەردٸ» اتاۋعا بولادى. ەرينە بۇل داعدارىستىڭ سەبەپتەرٸ تەرەڭدە, جەنە ول ٶز باستاۋىن تاريحي ٶتكەننەن الادى. تاريح تەجٸريبەسٸ كٶرسەتكەندەي, حالىقارالىق قاۋىمداستىق اتالمىش مەسەلەلەردٸ شەشۋدە قاۋقارسىز بولىپ جاتادى. مۇنداي مەسەلەلەردٸ كٶپ جاعداي وسى جەرلەردە مەكەن ەتەتٸن ۇلتتاردىڭ ٶزٸ عانا شەشە الادى.
قازاقستان بۇل مەسەلەلەر مەن داعدارىستاردان, ابىرويمەن ٶتە الدى. بۇل مەسەلەلەردٸڭ سەتتٸ شەشٸلۋٸنە تاريحي ٶتكەننٸڭ رٶلٸ دە زور. قازاقستان كٶنە زامانداردان بەرٸ ەرتٷرلٸ مەدەنيەتتەر مەن ٶركەنيەتتەردٸڭ توعىسۋ ارەناسى بولدى. بۇل جەردە العاش رەت جىلقى قولعا ٷيرەتٸلٸپ, ەجەلگٸ كٶشپەلٸ سالتتى بابالارىمىز, اقپاراتتاردىڭ, رۋحاني قۇندىلىقتار – دٸن, يدەولوگييالىق قوندىرمىرلار مەن جاڭالىقتاردىڭ رەترانسلياتورىنا اينالدى. ياعني بٸر-بٸرٸنەن ۋاقىت پەن كەڭٸستٸكتە شالعاي جاتقان ٶركەنيەتتەردٸ تابىستىرىپ, جاقىنداتتى, نەتيجەسٸندە ريم يمپەريياسى مەن قىتاي بٸرٸن-بٸرٸ تۋرالى مەلٸمەتتەردٸ وسى بابالارىمىزدىڭ ىقپالىمەن تانىپ بٸلدٸ دەپ ايتۋعا بولادى. قازاقستان بويىمەن ٶتكەن ۇلى جٸبەك جولىنىڭ وسى تەرريتورييا ٷشٸن ٷلكەن ساياسي-ەكونوميكالىق ماڭىزى بولدى. وسى ساۋدا جولىنىڭ بويىندا تۇرعان قالالارعا جان-جاقتان الۋان تٷرلٸ جۇرتتار اعىلدى, وسى قالالارعا كٶرشٸلەس مەملەكەتتەر دە قىزىعىپ, سوعىس تا جارييالاعان بولاتىن. بىلايشا ايتساق, قازاقستان تەرريتوريياسى – سانقىرلى وقيعالار مەن قۇبىلىستاردىڭ ورىن الىپ, ۇلتتار مەن ۇلىستار ارالاسىپ, بٸتٸسكەن جەرٸ.
سوندىقتان دا وسىنداي ۇلان-عايىر تەررريتورييادا مەكەندەگەن, وسى جەردٸ يەمدەنگەن حالىق ەرقاشاندا ٶزگەلەرگە تٶزٸمدٸ, جاڭالىقتار مەن ٶزگەرٸستەرگە اشىق ەرٸ جاقىن بولادى. سوندىقتاندا سوڭعى جىلدارى ەلٸمٸزدٸڭ ٸشكٸ ساياساتىنىڭ برەندٸنە اينالعان ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ تاتۋلىعى مەن دوستىعى – بۇل قولدان ويلاپ تابىلعان ٶنٸم ەمەس, بۇل تاريحي مۇرا.
تالاپكەر ۋاليەۆ,
ۇلت پورتالى
