قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا ەلدٸ مەكەندەردٸ سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ بۇرۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى. قازاقستاندىقتاردى اۋىز سۋمەن جەنە سۋ بۇرۋ قىزمەتتەرٸمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا اعىمداعى جاعداي تۋرالى يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ بەيبٸت اتامقۇلوۆ باياندادى, دەپ حابارلايدى primeminister.kz سايتى.
مينيستردٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ەلٸمٸزدە 2000 جىلداردان باستاپ حالىقتى اۋىز سۋمەن جەنە سۋ بۇرۋ قىزمەتٸمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ماقساتتى ساياسات جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ.
20 جىل ٸشٸندە «اۋىز سۋ», «اق بۇلاق», «ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋ», «نۇرلى جول» باعدارلامالارى اياسىندا 48,2 مىڭ شاقىرىم ينجەنەرلٸك جەلٸ سالىندى. نەتيجەسٸندە حالىقتى سۋمەن جابدىقتاۋ دەڭگەيٸ 92,6%-عا جەتتٸ.
«بيىل 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋعا كٸرٸستٸك. باعدارلاما اياسىندا 2025 جىلعا قاراي حالىقتى تولىقتاي ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ مٸندەتٸ تۇر», — دەدٸ اتامقۇلوۆ.
ەلباسى تاپسىرماسىنا ساي اۋىلداردى سۋمەن جابدىقتاۋ جٷيەسٸن دامىتۋعا جىل سايىن كەمٸندە 100 ملرد تەڭگە قاراجات بٶلٸنۋدە. بيىل قالالار مەن اۋىلداردا سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ بۇرۋ جەلٸلەرٸن دامىتۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 113,6 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ, 303 جوبا ٸسكە اسىرىلۋدا.
2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيٸن قالالاردا 97,5%, اۋىلداردا 87,7% جەتكٸزۋ جوسپارلانعان.
ٷش ٶڭٸردە, اتاپ ايتقاندا, سولتٷستٸك قازاقستان, ماڭعىستاۋ جەنە اتىراۋ وبلىستارىندا قالا حالقى 100% ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتىلعان.
اۋىلدىق جەرلەردە سۋمەن جابدىقتاۋدىڭ ەڭ كٶپ قامتىلۋى الماتى (98,8%), اتىراۋ (98,4%) جەنە قىزىلوردا (97,2%) وبلىستارىندا بايقالادى.
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى زور. مەملەكەت باسشىسى تازا اۋىز سۋعا قول جەتكٸزۋ دەڭگەيٸن بارلىق ٶڭٸردە تەڭەستٸرۋ قاجەتتٸگٸن بٸرنەشە رەت اتاپ كٶرسەتتٸ.
«نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا اۋىلداردى ساپالى جەنە قاجەتتٸ مٶلشەردە سۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتٸمەن كەزەڭ-كەزەڭمەن قامتۋ جٶنٸندە جوسپار ەزٸرلەندٸ. سوندىقتان ٶڭٸرلەر حالىقتى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن وسى جوسپاردى كەيٸنگە قالدىرماي, تيٸمدٸ شارالار قابىلداۋى كەرەك.
ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن قازٸرگٸ تاڭدا «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» باعدارلاماسى ٸسكە اسىرىلۋدا. اۋىلداردى سۋمەن جابدىقتاۋ جٷيەسٸن دامىتۋ اتالعان باعدارلامامەن ٷيلەستٸرٸلگەن.
«قازٸر رەسپۋبليكا بويىنشا بارلىعى 6341 اۋىل بار. ونىڭ ٸشٸندە 4078 اۋىل ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتالعان, 279 اۋىلدا كەشەندٸ بلوك-مودۋلدەر ورناتىلعان. 1146 اۋىلدا ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋ جٷيەسٸ سالىنىپ جاتىر. حالىق سانى از اۋىلداردا (200-دەن از ادام تۇراتىن 838 اۋىلدا) ٶز ەلٸمٸزدە ٶندٸرٸلگەن سۋ تازارتاتىن كەشەندٸ بلوك-مودۋلدەر ورناتىلادى», — دەپ حابارلادى اتامقۇلوۆ.
«نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا بارلىق قارجىلاندىرۋ كٶزٸنەن سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ بۇرۋ جٷيەلەرٸن سالۋعا جەنە رەكونسترۋكتسييالاۋعا 934 ملرد تەڭگە كٶزدەلگەن.
«اۋىلداردىڭ سۋمەن جابدىقتالۋىنا مونيتورينگ جٷرگٸزۋ ماقساتىندا ينتەراكتيۆتٸ كارتا ەزٸرلەپ, ٸسكە قوستىق. وندا كٶپتەگەن پارامەتر بويىنشا ناقتى جاعداي كٶرسەتٸلگەن. ورتالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار اراسىنداعى قۇزىرەتتٸ بٶلۋ بويىنشا زاڭ جوباسى ەزٸرلەندٸ. جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارعا بەرٸلگەن اۋىز سۋدىڭ 1 تەكشە مەترٸ ٷشٸن تٶلەم مٶلشەرٸن ەزٸرلەۋ جٶنٸندەگٸ نورمالاردى, سونداي-اق تٸزبەنٸ بەكٸتۋ جٶنٸندەگٸ فۋنكتسييالاردى بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر», — دەپ تٷسٸندٸردٸ مينيستر.
زاڭ جوباسىندا كٶرسەتٸلگەن شارالاردى ٸسكە اسىرۋ مىناداي مٷمكٸندٸكتەر بەرەدٸ:
- سالىنعان وقشاۋ جٷيەلەردٸ تٸزبەگە ەنگٸزۋدٸ جەدەلدەتەدٸ;
- ٶڭٸرلەرگە اۋىز سۋمەن جابدىقتاۋعا ارنالعان سۋبسيدييا بٶلۋ مەن الۋدى تەزدەتەدٸ;
- وبلىس بويىنشا ورتاشا تاريف پەن ٶڭٸردٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىن ەسكەرە وتىرىپ, 1 تەكشە مەتر اۋىز سۋ ٷشٸن حالىقتىڭ تٶلەمٸن رەتتەيدٸ.
«ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس ەلٸمٸزدٸڭ 53 قالاسىندا كەرٸزدٸك-تازارتۋ قوندىرعىلارىن سالۋ جەنە جاڭعىرتۋ جوبالارىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن دايىندىق جٷرگٸزٸپ جاتىرمىز. حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىمەن (ازييا دامۋ بانكٸ, ەۋروپا قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸ) شامامەن 330 ملرد تەڭگە مٶلشەرٸندە بيۋدجەتتەن تىس قاراجات تارتۋ بويىنشا كەلٸسٸمگە كەلدٸك», — دەدٸ مينيستر.
بەس قالادا (بالقاش, جاڭاتاس, جەزقازعان, سەتپاەۆ, ستەپنوگورسك) كەرٸزدٸك-تازارتۋ قوندىرعىلارىن سالۋ مەن رەكونسترۋكتسييالاۋ بويىنشا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگٸزدەمە ەزٸرلەندٸ. ساراپتاما وڭ قورىتىندىسىن بەردٸ. بۇل جوبالاردى شامامەن 40 ملرد تەڭگە مٶلشەرٸندە ازييا دامۋ بانكٸ قارىزى ەسەبٸنەن ٸسكە اسىرۋ جوسپارلانعان.
«التى قالا (اقتٶبە, اياگٶز, قاپشاعاي, قاراعاندى, پريشاحتينسك, ريددەر) بويىنشا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگٸزدەمە ەزٸرلەنٸپ, ساراپتاماعا جٸبەرٸلدٸ. قۇنى شامامەن 90 ملرد تەڭگە بولاتىن ول جوبالاردى ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸنٸڭ قاراجاتى ەسەبٸنەن ٸسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. ەلەمدەگٸ پاندەميياعا بايلانىستى جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ 2021 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىعىنا اۋىستىرىلدى», — دەپ تٷيٸندەدٸ مينيستر.
