فوتو: tengrinews.kz
قازاقستاننىڭ بٸرنەشە ٶڭٸرٸندە كارتوپ باعاسىنىڭ كٷرت ٶسۋٸنە بايلانىستى ٷكٸمەت كٶكٶنٸستٸ ٷشٸنشٸ ەلدەرگە ەكسپورتتاۋدى جارتى جىلعا شەكتەۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى, - دەپ حابارلايدى ٷكٸمەتتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
پرەمەر-مينيستردٸڭ تاپسىرماسىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى, ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸكتەرٸ ەلدەگٸ كارتوپ نارىعىنىڭ جاعدايىن تۇراقتى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر.
"كٶرشٸ ەلدەردەن, ەسٸرەسە ٶزبەكستاننان سۇرانىستىڭ ارتۋى جەنە بيىلعى جوعارى ەكسپورتتىق باعالار سالدارىنان كارتوپ ەكسپورتى 1,5 ەسەگە ٶستٸ: 411 مىڭ توننادان 605 مىڭ تونناعا دەيٸن. اجيوتاجدىق سۇرانىس ٸشكٸ نارىققا ەسەر ەتتٸ. سوڭعى اپتادا ەكسپورتقا باعدارلانعان ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ باعا دەڭگەيٸ 170 تەڭگەدەن 270 تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرٸلدٸ", – دەلٸنگەن ٷكٸمەتتٸڭ حابارلاماسىندا.
ٸشكٸ نارىقتاعى كارتوپ باعاسىن تۇراقتاندىرۋ ٷشٸن 18 قاڭتاردا ٶتكەن ساۋدا قىزمەتٸ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا كارتوپتى ٷشٸنشٸ ەلدەرگە شىعارۋدى 6 ايعا شەكتەۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى.
"بۇل شەكتەۋ ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرٸنە قولدانىلمايدى, بٸراق ەكسپورتقا قاتاڭ باقىلاۋ جٷرگٸزٸلەدٸ. سونىمەن قاتار, 16 قاڭتاردان باستاپ فيتوسانيتارلىق سەرتيفيكاتتاردى بەرۋ تولىعىمەن توقتاتىلدى",-دەپ تٷسٸندٸردٸ ٷكٸمەت.
ٷكٸمەت قابىلداعان شارالار كارتوپ باعاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە, نەگٸزسٸز باعا ٶسٸمٸن بولدىرماۋعا جەنە نارىق قاتىسۋشىلارىنىڭ الىپساتارلىق ەرەكەتتەرٸن شەكتەۋگە باعىتتالعان. ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸنٸڭ اۋماقتىق ورگاندارى انتيمونوپولييالىق ورگاندارمەن بٸرلەسە وتىرىپ, جاعدايدى كٷشەيتٸلگەن باقىلاۋعا الىپ, زاڭبۇزۋشىلىقتار انىقتالعان جاعدايدا شارا قولداناتىنىن مەلٸمدەدٸ.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, بٷگٸنگٸ كٷنگٸ كارتوپ قورى ەرتە ٶنٸم شىققانعا دەيٸنگٸ ٸشكٸ قاجەتتٸلٸكتٸ تولىق قامتاماسىز ەتۋگە جەتكٸلٸكتٸ. 19 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا ساۋدا جەلٸلەرٸندەگٸ قورلاردى ەسەپتەمەگەندە, جالپى قور 850 مىڭ توننادان اسادى.
2024 جىلى ەلٸمٸزدە 2,9 ميلليون توننا كارتوپ جينالدى, ونىڭ 300 مىڭ تونناسى ەرتە ٶنٸم. 2024 جىلعى يمپورت كٶلەمٸ 56 مىڭ توننانى قۇرادى. 2024 جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ ٸشكٸ نارىققا جٸبەرٸلگەن كارتوپ كٶلەمٸ 2,6 ميلليون توننا بولسا, حالىقتىڭ جالپى قاجەتتٸلٸگٸ – 1,5 ميلليون توننا (ونىڭ ٸشٸندە قالالىق تۇتىنۋ – 954 مىڭ توننا) ەرتە ٶنٸم جينالعانعا دەيٸن (قاڭتار-سەۋٸر). 2024 جىلدىڭ تامىز-جەلتوقسان ارالىعىندا تۇتىنىلعان كٶلەم – 844 مىڭ توننا, ەكسپورت – 620 مىڭ توننا (2024 جىلدىڭ قاڭتار-جەلتوقسان ايلارى ارالىعىندا). 2025 جىلعا (قاڭتار-سەۋٸر) بولجانعان تۇتىنۋ كٶلەمٸ – 675 مىڭ توننا.
قازاقستاننىڭ تٷرلٸ ٶڭٸرلەرٸندە كارتوپتىڭ بٶلشەك باعاسى ەكٸ ەسەگە دەيٸن ٶستٸ. اقتٶبەدە قاڭتار ايىنىڭ باسىندا كارتوپتىڭ بٸر كەلٸسٸ 200 تەڭگەدەن اسپاسا, سوڭعى اپتادا 388 تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرٸلدٸ. جەتٸسۋ ٶڭٸرٸندە باعا 400 تەڭگەدەن اسىپ كەتتٸ, بٸراق ساپاسى جوعارى. استانادا ەڭ قىمبات كارتوپتىڭ باعاسى – 455 تەڭگە.
