فوتو: ٷكٸمەت
قازاقستاندا بانك سەكتورىن رەتتەۋدٸڭ جاڭا تەتٸكتەرٸ ەنگٸزٸلۋدە. ٷكٸمەتتٸڭ, ۇلتتىق بانكتٸڭ جەنە اگەنتتٸكتٸڭ بٸرلەسكەن ٸس-قيمىل باعدارلاماسى شەڭبەرٸندە بيزنەستٸ نەسيەلەۋدٸ ىنتالاندىرۋ جەنە حالىقتىڭ نەسيە الۋىن تٶمەندەتۋ بويىنشا اۋقىمدى شارالار جٷزەگە اسىرىلاتىن بولادى. بۇل تۋرالى ٷكٸمەت وتىرىسىندا قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ تٶراعاسى مەدينا ەبٸلقاسىموۆا مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
مەسەلەن, 2026 جىلعى سەۋٸردەن باستاپ بٶلشەك قارىزدار ٷشٸن قوسىمشا كاپيتالدى قالىپتاستىرۋ بويىنشا تالاپ ەنگٸزٸلەدٸ. قارجى ينستيتۋتتارى مۇنداي نەسيەلەر بويىنشا 2%-عا دەيٸن رەزەرۆكە قويۋدى مٸندەتتەيدٸ, بۇل بانكتەر ٷشٸن تۇتىنۋ پورتفەلٸن قۇرۋدى ەكونوميكالىق تۇرعىدان تيٸمسٸز ەتەدٸ.
سونىمەن قاتار بيزنەستٸ كرەديتتەۋدٸ ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا اگەنتتٸك ٶتٸمدٸلٸكتٸڭ تٶمەندەتٸلگەن كوەففيتسيەنتتەرٸنٸڭ قولدانىلۋىن 0,9 دەڭگەيٸندە ۇزارتادى. بۇل شارا قازاقستان ەكونوميكاسى ٷشٸن شامامەن 3 ترلن تەڭگەنٸ بوساتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, ونى بانكتەر كەسٸپكەرلەردٸ قارجىلاندىرۋعا باعىتتاي الادى.
ٶزگەرٸستەر پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸ قالىپتاستىرۋ مەحانيزمٸنە دە ەسەر ەتەدٸ. مىسالى, يپوتەكا, قوماقتى باستاپقى جارنانى تٶلەيتٸندەر ٷشٸن ارزانىراق بولادى جەنە تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەر بويىنشا پايىزدار ەندٸ بەكٸتٸلمەيدٸ.
«اگەنتتٸك ۇلتتىق بانكپەن بٸرلەسٸپ, قارىز سوماسىنىڭ تۇرعىن ٷي قۇنىنا قاتىناسىنا قاراي يپوتەكا بويىنشا ستاۆكالاردى ايقىنداۋدىڭ جاڭا ەدٸستەمەسٸن ەزٸرلەيدٸ. بۇل مٶلشەرلەمەنٸ ناقتى تەۋەكەل دەڭگەيٸمەن بايلانىستىرۋعا جەنە نەسيەلەردٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. كەپٸلسٸز تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەرگە قاتىستى نارىقتىق دەرەكتەر نەگٸزٸندە شەكتٸ جىلدىق تيٸمدٸ سىياقى مٶلشەرلەمەسٸن ەسەپتەۋ ەدٸستەمەسٸ قايتا قارالاتىن بولادى», — دەدٸ مەدينا ەبٸلقاسىموۆا.
تۇتىنۋشىلىق كرەديت بەرۋدەگٸ تەۋەكەلدەردٸ ازايتۋ ٷشٸن 2026 جىلى جيىنتىق بورىشتىڭ جىلدىق كٸرٸسكە قاتىستى كوەففيتسيەنتٸ ٸسكە قوسىلىپ, ونىڭ نورماتيۆتٸك مەنٸ بەلگٸلەنەدٸ. سونداي-اق بورىش جٷكتەمەسٸنٸڭ كوەففيتسيەنتٸن ەسەپتەۋ قاتاڭداتىلادى.
سونداي-اق 2027 جىلعى 1 مامىرعا دەيٸن كوللەكتورلارعا كرەديتتەردٸ ساتۋعا تىيىم سالۋ ۇزارتىلۋدا, بۇل پروبلەمالى قارىز الۋشىلار سانىن ەكٸ ەسەگە قىسقارتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. سونىمەن قاتار بانكروتتىق رەسٸمٸ جەڭٸلدەتٸلەدٸ: بانكتەر تيٸستٸ كانديداتتاردى ٶزدەرٸ انىقتاي باستايدى جەنە ولارعا SMS ارقىلى قارىزداردى ەسەپتەن شىعارۋ مٷمكٸندٸگٸ تۋرالى حابارلايدى.
