قازاقستاندا ەربٸر بەسٸنشٸ بالا ارتىق سالماقتان زارداپ شەگەدٸ. بۇل تۋرالى وقو ٶڭٸرلٸك كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە ٶتكەن بريفينگتە قازاق تاعامتانۋ اكادەميياسىنىڭ نۋتريتسيولوگ مامانى ا.چۋەنبەكوۆا مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مٸندەتٸن اتقارۋشى ا.يمانالينا باياندادى. «قازاقتىڭ جاڭا تاباعى» ۇرانىمەن دۇرىس تاماقتانۋدى ناسيحاتتاۋشىلار وتانداستارىمىزدى مايسىز ەتتٸ تۇتىنۋعا, قورەگٸمٸزدٸڭ قۇرامىنداعى قانت مٶلشەرٸن شەكتەۋگە شاقىرىپ, كٶكٶنٸستەر مەن جەمٸس-جيدەكتەردٸڭ ٷلەسٸن ارتتىرۋعا ٷندەدٸ.
ەلٸمٸزدە سالاۋاتتى ٶمٸر سالتى ورتالىعىنىڭ 1998 جىلدان باستاپ, ەر ٷش جىل سايىن جٷرگٸزگەن زەرتتەۋلەرٸنە سٷيەنسەك, ادامداردىڭ باسىم بٶلٸگٸ كٷنٸنە ەكٸ رەت ىستىق تاماق تۇتىنبايدى. ال, 12 پايىزى ٷش رەت اس ٸشەتٸنٸن ايتسا, 9 پايىزى بار بولعانى بٸر تەۋلٸكتە بٸر رەت قانا قورەكتەنەدٸ. تۇرعىنداردىڭ جارتىسىنا جۋىعى كٷندەلٸكتٸ اسىنىڭ 400 گراممى جەمٸس-جيدەك بولۋى تيٸس ەكەنٸن بٸلمەيدٸ دە. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ كٶبٸسٸ تيٸستٸ مٶلشەردە ەت ٶنٸمدەرٸن پايدالانبايدى ەكەن.
دەرٸگەرلەرگە سەنسەك, قازاقستاندىقتار جەيتٸن اسىنا جيٸ زەيٸنسٸز قارايدى. ال, اۋىرعان كەزدە كٷندەلٸكتٸ جارناما بەتتەرٸنەن تٷسپەيتٸن ەڭ جاڭا پرەپاراتتاردى ٸزدەيدٸ.
«بالالار اراسىندا فاستفۋد ٶنٸمدەرٸن تۇتىنۋ بەلەڭ الىپ بارادى. زەرتتەۋلەرگە سٷيەنسەك, جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ 13,7 پايىزى كٷنٸنە بٸر رەت فاستفۋدتى ازىق ەتەدٸ. سونىمەن قاتار, ۇيقىعا جاتاردا تاماقتانۋ, دەنە بەلسەندٸلٸگٸڭ ازدىعى, قيمىلدىڭ جوقتىعى جٷرەك قان تامىرلارى اۋرۋلارىنا, سەمٸزدٸككە تاعى باسقا دا كٶپتەگەن اۋرۋلاردىڭ اسقىنۋلارىنا ەكەلٸپ سوعۋدا. ال, تيٸمدٸ تاماقتانۋ كەيبٸر سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ادامداردىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا نەگٸز بولادى», – دەيدٸ ايگٷل جاقىپقىزى.
قازاق تاعامتانۋ اكادەميياسىنىڭ 2012 جىلى جٷرگٸزگەن زەرتتەۋٸنٸڭ نەتيجەسٸنە سٷيەنسەك, قازاقستان حالقىنىڭ جارتىسىنان استامى ارتىق سالماققا جەنە سەمٸزدٸككە شالدىققان.
«1 جەنە 14 جاس ارالىعىنداعى ەربٸر بەسٸنشٸ بالا ارتىق سالماقتان زارداپ شەگەدٸ. بۇل – تۇرعىنداردىڭ 21,5 پايىزى. بۇلاردىڭ جارتىسى سەمٸزدٸككە شالدىققان, – دەيدٸ ارداق بايباراققىزى.
سپيكەرلەردٸڭ ايتۋىنشا, ساۋمالدا ادام دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا قاجەتتٸ بارلىق زاتتار بار. ەسٸرەسە ا جەنە س دەرۋمەندەرٸ كٶپ. سونىمەن قاتار ۆ1, ۆ2, ۆ12, رر, د, ە دەرٸمەندەرٸ مەن فولي قىشقىلى, بيوتين جەنە باسقا دا اعزاعا قاجەتتٸلٸكتەر جەتكٸلٸكتٸ. بٸر ليتر ساۋمالدا 85-تەن 140 گراممعا دەيٸن قىشقىل, 70 گرامعا دەيٸن كاروتين كەزدەسەدٸ. سالىستىرمالى تٷردە العاندا, سيىر سٷتٸنەن بٸرنەشە ەسە پايدالى. دەرۋمەندەردەن بٶلەك ساۋمال انتيباكتەرييالىق فەرمەنتتەرگە باي. ميكروەلەمەنتتەر (كالتسيي, ماگنيي, فوسفور, مارگانەتس, مىس, كوبالت, ت.ب.) زات الماسۋلار جٷيەسٸنە كٶمەكتەسەدٸ, سٷيەك پەن بۇلشىقەتتەر قاڭقالارىنىڭ قالىپتاسۋىنا وڭ ەسەر ەتەدٸ. ال, قىمىز ادام يممۋنيتەتٸن جوعارىلادى. اعزانىڭ قورعانىش قابىلەتٸن ارتتىرادى. كىمىز جەتٸسپەيتٸن اسقازان قىشقىلىن دا الماستىرا الادى. قىمىز قىشقىلى قانعا وڭ ەسەر ەتەدٸ. گەموگلوبين قۇرامىن كٷشەيتەدٸ. وبىر دەرتٸن تەجەۋگە قاۋقارلى قىمىزدى جٷرەكتٸڭ سوزىلمالى يشەمييالىق اۋرۋىنا شالدىققان ناۋقاستارعا دا ۇسىنۋعا بولادى.
وقو ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
