نۇرسۇلتان نازارباەۆ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ تٶراعاسى سي تسزينپينمەن كەڭەيتٸلگەن قۇرامدا كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
رەسمي كەزدەسۋ رەسٸمٸنەن كەيٸن ەكٸ ەلدٸڭ كٶشباسشىلارى كەڭەيتٸلگەن تٷردە كەلٸسسٶز جٷرگٸزدٸ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ قىتاي تاراپىنا مەملەكەتتٸك ساپارمەن كەلۋگە شاقىرعانى ٷشٸن ريزاشىلىق بٸلدٸرٸپ, دەستٷرلٸ قوناقجايلىق كٶرسەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– مەن, ەڭ الدىمەن, سٸزدٸ جوعارى مەملەكەتتٸك لاۋازىمعا قايتا سايلانۋىڭىزبەن جەنە قىتاي كومپارتيياسىنىڭ حٸح سەزٸن تابىستى ٶتكٸزۋٸڭٸزبەن قۇتتىقتايمىن. بۇل قىتايلىق ٶزٸندٸك ەرەكشەلٸگٸ بار سوتسياليزم قۇرۋ جولىنداعى ەلەمدٸك مەنٸ بار ايتۋلى وقيعا بولدى, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قىتاي ارمانىن» جٷزەگە اسىرۋ ٸسٸندە ەل مەملەكەتتٸلٸگٸنٸڭ تٸرەگٸ سانالاتىن قىتاي كومپارتيياسى رٶلٸنٸڭ ارتقانىنا توقتالدى.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ 2012 جىلدان بەرٸ جوعارى دەڭگەيدەگٸ 18 كەزدەسۋ ٶتكەنٸن ايتىپ, قازاقستان-قىتاي قاتىناستارىنىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىنا نازار اۋداردى.
– وسى ۋاقىت ٸشٸندە بٸز جالپى سوماسى 67 ميلليارد دوللار كٶلەمٸندەگٸ ەكٸ جاقتى 127 قۇجاتقا قول قويدىق. بٸزگە وسى ديالوگتى جالعاستىرۋ قاجەت. بىلتىر ٶزارا ساۋدا كٶلەمٸ 11 ميلليارد دوللارعا جۋىقتادى. بۇل جەردەگٸ ٶسٸم 30 پايىزدان استام. ەكٸ جاقتى قاتىناستارىمىزدى ٸلگەرٸلەتۋ ٷشٸن بٸزدٸڭ بۇدان دا زور ەلەۋەتٸمٸز بار, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى تٶراعاسىنىڭ دوستىق, تەڭ قۇقىلىق, ٶزارا ىنتىماقتاستىق جەنە مەملەكەتتٸك ەگەمەندٸكتٸ قۇرمەتتەۋ رۋحىندا تاتۋ كٶرشٸلٸك قاتىناستاردى دەيەكتٸ دامىتۋ ٸسٸندەگٸ جەكە ٷلەسٸن جوعارى باعالادى.
– سٸزدٸڭ جٸبەك جولىنىڭ ەكونوميكالىق بەلدەۋٸن قالىپتاستىرۋ جٶنٸندەگٸ باستاماڭىزدى ٸسكە اسىرۋ بارىسىندا بٸزدٸڭ ىنتىماقتاستىعىمىز نىعايا تٷستٸ, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ تٶراعاسى تاتۋ كٶرشٸلٸكتٸڭ ٷلگٸسٸنە اينالعان ەكٸ جاقتى ىقپالداستىقتىڭ جوعارى قارقىنمەن دامىپ كەلە جاتقانىنا توقتالىپ, بٸرلەسكەن ينفراقۇرىلىمدىق باستامالاردى, سونىڭ ٸشٸندە «بٸر بەلدەۋ, بٸر جول» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ ٸسٸندە ٶزارا سەنٸم مەن ىنتىماقتاستىقتىڭ نىعايعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– بٸز ادامزاتتىڭ ورتاق تاعدىرىن قالىپتاستىرۋ جولىندا قازاقستانمەن بٸرگە بولۋعا جەنە ادامزاتتىڭ جارقىن بولاشاعى ٷشٸن اقىل-ويىمىز بەن كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ جۇمىلدىرۋعا دايىنبىز. مەن قازاقستان-قىتاي دوستىعىنىڭ الىپ كەمەسٸن سٸزبەن بٸرگە باسقارۋعا ەزٸرمٸن, – دەدٸ سي تسزينپين.
كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا قىتاي تاراپى قازاقستاننىڭ ەكولوگييالىق تۇرعىدان تازا اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ٶز نارىعىنا جەتكٸزۋگە, ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى, مۇناي-گاز كەشەنٸندەگٸ, سونداي-اق مەدەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستار, جاڭا تەحنولوگييالار مەن تسيفرلاندىرۋ سالالارىنداعى ەكٸ جاقتى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە مٷددەلٸلٸك تانىتتى.
كەزدەسۋ سوڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتٸ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ تٶراعاسىن قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى.
***
ساپاردىڭ نەتيجەلەرٸ بويىنشا مىناداي قۇجاتتارعا قول قويىلدى.
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ بٸرلەسكەن مەلٸمدەمەسٸ;
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى يادرولىق جەنە راديواكتيۆتٸ ماتەريالداردىڭ, راديواكتيۆتٸ قالدىقتار مەن قاۋٸپتٸ زاتتاردىڭ زاڭسىز تاسىمالداۋىن بولدىرماۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-قيمىل تۋرالى كەلٸسٸم;
3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸ مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸ اراسىنداعى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە بەرۋٸ تۋرالى نەگٸزدەمەلٸك كەلٸسٸم;
4. قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلٸگٸ مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلٸگٸ اراسىنداعى ٶزارا تٷسٸنٸستٸك جەنە ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
5. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترلٸگٸ مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ دامۋ جەنە رەفورمالار جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميتەتٸ اراسىنداعى ٶندٸرٸستٸك قۋاتتار مەن ينۆەستيتسييالار سالاسىنداعى قازاقستان-قىتاي ىنتىماقتاستىق جوسپارىن بٸرلەسٸپ ەزٸرلەۋ جٶنٸندەگٸ ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋرالى مەموراندۋم;
6. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترلٸگٸ مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ دامۋ جەنە رەفورمالاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميتەتٸ اراسىنداعى بٸرلەسكەن جوبالار تٸزبەسٸن جەنە ولاردىڭ يندۋسترييالاندىرۋ جەنە ينۆەستيتسييالار سالاسىنداعى قالىپتاسۋ تەتٸكتەرٸن بەكٸتۋ جٶنٸندەگٸ ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋرالى مەموراندۋم;
7. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ كوممەرتسييا مينيسترلٸگٸ اراسىنداعى ەلەكتروندىق ساۋدا سالاسىنداعى ٶزارا تٷسٸنٸستٸك جەنە ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم;
8. قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ اراسىنداعى قازاقستاننان قىتايعا ەكسپورتتالاتىن سيىر ەتٸنە ارنالعان ينسپەكتسييالاۋ, كارانتيندٸك جەنە ۆەتەرينارييالىق-سانيتارلىق تالاپتار تۋرالى حاتتاما;
9. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى باس كەدەن باسقارماسى اراسىنداعى قازاقستاننان قىتايعا جوڭىشقا شٶبٸن ەكسپورتتاۋ جٶنٸندەگٸ سانيتارلىق جەنە فيتوسانيتارييالىق تالاپتار حاتتاماسى.
