فوتو: primeminister.kz
ٷكٸمەت وتىرىسىندا سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جٷيەسٸن دامىتۋدىڭ 2024-2030 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسى قابىلداندى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترٸ نۇرجان نۇرجٸگٸتوۆتٸڭ ايتۋىنشا, قۇجات سالاداعى قازٸرگٸ احۋالدى جەنە ٷزدٸك حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ ەسكەرە وتىرىپ ەزٸرلەنگەن. ەلٸمٸزدٸڭ سۋ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن 20 جاڭا سۋ قويماسىن سالۋ جەنە 15 جۇمىس ٸستەپ تۇرعان سۋ قويماسىن رەكونسترۋكتسييالاۋ, سونداي-اق 14 مىڭ شاقىرىمنان استام يرريگاتسييالىق كانالدار مەن گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردى جاڭعىرتۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
تاسىمالداۋ كەزٸندەگٸ سۋدىڭ ٶنٸمسٸز شىعىنىن 50-دەن 25%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋ, ال قولدا بار سۋ رەسۋرستارىن 2,4 تەكشە كم-گە ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر. جالپى جوسپارلانعان تەسٸلدەردٸ ٸسكە اسىرۋ 2030 جىلعا قاراي سۋارمالى جەرلەردٸڭ اۋماعىن 2,5 ملن گا-عا دەيٸن جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
فەرمەرلەردٸ سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارىن قولدانۋعا ىنتالاندىرۋ ٷشٸن سۋارۋ جٷيەلەرٸن قۇرۋعا, سونداي-اق تامشىلاتىپ جەنە جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ جابدىقتارىن ساتىپ الۋعا ارنالعان شىعىنداردى سۋبسيدييالاۋ ٷلەسٸ 50%-دان 80%-عا دەيٸن ۇلعايتىلاتىن بولادى. وسىنىڭ ارقاسىندا سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارى قولدانىلاتىن سۋارمالى جەرلەردٸڭ اۋدانى 1,3 ملن گا-عا دەيٸن ٶسەدٸ, شامامەن 2,1 تەكشە كم سۋ ٷنەمدەلەدٸ, سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ ٶنٸمدٸلٸگٸ ايتارلىقتاي ارتادى دەپ كٷتٸلۋدە.
بٷگٸنگٸ تاڭدا hydro.gov.kz تسيفرلىق پلاتفورماسىن قۇرۋ جۇمىستارى اياقتالۋدا, وندا سۋ وبەكتٸلەرٸ, گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستار, سۋ شارۋاشىلىعى باسسەيندەرٸ مەن ۋچاسكەلەرٸ, گيدروپوستتار جەنە ت.ب. جيناقتالعان بٸرىڭعاي سۋ كاداسترى قالىپتاستىرىلاتىن بولادى. ونى بيىلعى 3-توقساندا ٶنەركەسٸپتٸك پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونىمەن قاتار مينيستر تۇجىرىمدامادا 3,5 مىڭ شاقىرىمنان استام سۋ ارنالارىن تسيفرلاندىرۋ جەنە سۋارۋ جٷيەلەرٸنٸڭ ەسەبٸن اۆتوماتتاندىرۋ كٶزدەلگەنٸن ايتتى.
جامبىل وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ەربول قاراشٶكەەۆ, تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى جەنە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ نۇرلىبەك نەلٸباەۆ ٶڭٸرلەردە جاڭا سۋ قويمالارىن سالۋعا دايىندىق جەنە سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋ تۋرالى بايانداما جاسادى.
پرەمەر-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, سۋدى تيٸمدٸ پايدالانۋ – اسا ماڭىزدى مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ, سول ٷشٸن ۇسىنىلىپ وتىرعان تۇجىرىمداما وسى باعىتتاعى نەگٸزگٸ باعدارلامالىق قۇجات بولادى.
«ونى ٸسكە اسىرۋ سۋ رەسۋرستارىنا مونيتورينگ جٷرگٸزۋ مەن بولجاۋدىڭ ناقتى جٷيەسٸن جولعا قويۋعا ىقپال ەتەدٸ. بۇل جٷيە سۋ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ تۇرعىسىنان ٶتە قاجەت. تۇجىرىمدامانىڭ ماڭىزدى باعىتى – سۋ شارۋاشىلىعىنا قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىمدى سالۋ جەنە رەكونسترۋكتسييالاۋ. كٶپ جىلدار بويى ولاردى كٷتٸپ ۇستاۋعا تيٸستٸ كٶڭٸل بٶلٸنبەي كەلدٸ», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
مىسال رەتٸندە ٷكٸمەت باسشىسى ورتالىق قازاقستان مەن استانانىڭ باستى سۋ ارناسى – قانىش سەتباەۆ اتىنداعى كانالدا سورعى ستانتسييالارى جۇمىسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ نەبەرٸ 30% ەكەنٸن ايتتى. ٷلكەن الماتى كانالىنا پايدالانۋعا بەرٸلگەن كەزدەن باستاپ 40 جىل بويى جٶندەۋ جٷرگٸزٸلمەگەن.
ودان بٶلەك تٷركٸستان, قىزىلوردا, جامبىل وبلىستارىندا ماگيسترالدىق جەنە شارۋاشىلىق ارالىق ارنالاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ توزعان – نەتيجەسٸندە 40% سۋ ىسىراپ بولۋدا.
ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ سٶزٸنشە, تۇجىرىمدامانىڭ تاعى بٸر ماڭىزدى باعىتى – سۋ ٷنەمدەۋدٸ ىنتالاندىرۋ.
«سۋ تاپشىلىعىندا جەنە سۋدى تۇتىنۋدىڭ ارتۋى كەزٸندە, ەڭ الدىمەن, سۋ شىعىنىن ازايتۋ مەن ونى ۇقىپتى پايدالانۋ ٶتە ماڭىزدى. بٸز قازٸر فەرمەرلەرگە سۋ بەرۋ قۇنىن سۋبسيدييالاپ وتىرمىز. سونداي-اق سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارىن ساتىپ الۋعا جۇمسالعان شىعىننىڭ 50%-ىن ٶتەيمٸز. بيىل بۇل مەجەنٸ 80%-عا دەيٸن كٶتەرۋ جوسپارلانىپ وتىر», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر ەلٸمٸزدە سۋ ٷنەمدەۋ جٷيەلەرٸن ەنگٸزۋ قارقىنى تٶمەن دەڭگەيدە قالىپ وتىرعانىن ايتتى.
«تەحنولوگييالار قۇنى قىمبات. وعان ديقانداردىڭ كٶپشٸلٸگٸنٸڭ شاماسى جەتپەيدٸ. سوندىقتان ولاردى ٶزٸمٸزدە شىعارۋدى قولعا الۋ كەرەك. مۇنداي جوبالار قازٸردٸڭ ٶزٸندە تالقىلانۋدا. ولاردى ٸسكە اسىرۋىمىز قاجەت», — دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
جالپى ٷكٸمەت باسشىسى سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ سالاسىنداعى عىلىمي زەرتتەۋلەر جٷيەسٸن جولعا قويۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, ەرتٸس ٶزەنٸنٸڭ رەسۋرسىن اۋماقتار اراسىندا قايتا بٶلۋدٸ قاراستىرۋدىڭ ماڭىزى زور.
كەلەسٸ كەزەكتە – ترانسشەكارالىق سۋدى پايدالانۋ مەسەلەلەرٸن شەشۋ. ەليحان سمايىلوۆ كٶرشٸ مەملەكەتتەرمەن وسىنداي كەلٸسٸمدەردٸ ەزٸرلەۋ اياسىندا كەلٸسسٶزدەر پروتسەستەرٸن كٷشەيتۋ ٷشٸن ماڭىزدى ارگۋمەنتتەر قالىپتاستىرۋ جاعىنا مەن بەرٸلۋٸ تيٸس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«جالپى تۇجىرىمدامادا جوسپارلانعان بارلىق ٸس-شارانى ساپالى ٸسكە اسىرىپ, وعان جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋ ەلٸمٸزدەگٸ سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدٸ. سوندىقتان سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترلٸگٸ مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن جەنە ٶڭٸر ەكٸمدٸكتەرٸمەن بٸرگە ونى تيٸمدٸ ٸسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋٸ قاجەت», — دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
ەليحان سمايىلوۆ ٶڭٸر ەكٸمدٸكتەرٸنە 1 ايلىق مەرزٸمدە كوممۋنالدىق سۋارۋ مەن جەكە سۋارۋ جٷيەلەرٸن قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە ولاردى تسيفرلاندىرۋ بويىنشا جول كارتالارىن قابىلداۋدى, سونداي-اق كوممۋنالدىق گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردى جان-جاقتى تەكسەرۋدٸ تاپسىردى.
سونىمەن قاتار ٷكٸمەت باسشىسى تۇجىرىمدامانى تيٸمدٸ ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن سۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ كەشەندٸ جوسپارىن قابىلداۋ قاراستىرىلعانىن ايتىپ ٶتتٸ.
«بۇل جوسپار تۇجىرىمدامانى مودەرنيزاتسييالاۋ مەن سالۋدى قاراستىراتىن سۋ ينفراقۇرىلىمى وبەكتٸلەرٸنٸڭ ناقتى تٸزبەسٸمەن تولىقتىرادى. سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترلٸگٸ 2 اپتالىق مەرزٸمدە كەشەندٸ جوسپاردىڭ جوباسىن ٷكٸمەت اپپاراتىنا ەنگٸزۋدٸ قامتاماسىز ەتسٸن», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
قورىتىندىلاي كەلە, پرەمەر-مينيستر 1 اي مەرزٸمدە وتاندىق سۋ ٷنەمدەۋ جابدىقتارىنىڭ ٶندٸرٸسٸن ۇيىمداستىرۋ جٶنٸندە ناقتى ۇسىنىستار ەنگٸزۋدٸ تاپسىردى.
