فوتو: اقوردا
قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن رەجەپ تاييپ ەردوعان قازاقستان – تٷركييا جوعارى دەڭگەيدەگٸ ستراتەگييالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسٸنٸڭ التىنشى وتىرىسىن ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناستى دامىتۋ, ساۋدا-ەكونوميكالىق جەنە مەدەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى نىعايتۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى.
ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاۋار اينالىمى 8,8 پايىزعا ٶسٸپ, 5,4 ميلليارد دوللاردان اسقان.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ساۋدا-ساتتىقتى ەرٸ قاراي جانداندىرۋعا قولايلى جاعداي جاساپ, الىس-بەرٸستٸ ەرتاراپتاندىرۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تٷركيياعا قازٸردٸڭ ٶزٸندە 34 تاۋار تٷرٸ بويىنشا ەكسپورت كٶلەمٸن ۇلعايتا الادى. ونىڭ جالپى قۇنى – 630 ميلليون دوللاردان اسادى.
بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى ەكٸ ەلدٸڭ قارجى ورتالىقتارى مەن تسيفرلىق ساۋدا پلاتفورمالارى اراسىنداعى سەرٸكتەستٸكتٸڭ, سونداي-اق بٷگٸن استانادا ٶتٸپ جاتقان قازاق-تٷرٸك بيزنەس-فورۋمىنىڭ نەتيجەسٸ ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى ودان ەرٸ تەرەڭدەتە تٷسەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
كەڭەستە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىقپالداستىققا ايرىقشا مەن بەرٸلدٸ.
بىلتىر ەكٸ ەلدٸڭ اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸندەگٸ تاۋار اينالىمى 25 پايىزدان اسىپ, 360 ميلليون دوللارعا جۋىقتاعان.
بٸرقاتار ينۆەستيتسييالىق جوبا ٸسكە اسىپ جاتىر. قاسىم-جومارت توقاەۆ Tiryaki Agro قولعا العان گليۋتەن مەن كراحمال ٶندٸرٸسٸن, Alarko Holding سالىپ جاتقان جىلىجاي كەشەنٸن مىسالعا كەلتٸردٸ.
تٷركييا تاراپىنا اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ ٶزارا ساۋداسىن جانداندىرۋ جٶنٸندە 2026-2028 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىن قابىلداۋ ۇسىنىلدى.
جيىندا قازٸرگٸ گەوساياسي جاعدايدا كٶلٸك-لوگيستيكا سالاسىنىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزى ارتا تٷسكەنٸنە نازار اۋدارىلدى.
مەملەكەت باسشىسى بۇل رەتتە ترانسكاسپيي حالىقارالىق كٶلٸك دەلٸزٸنە ٶزگە ەلدەردٸڭ قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلە جاتقانىنا توقتالىپ, تٷرٸك كومپانييالارىن قۇرىق, اقتاۋ پورتتارى ارقىلى جٷك تاسىمالىن ۇلعايتۋدى كٶزدەيتٸن جوبالارعا بەلسەندٸ اتسالىسۋعا شاقىردى.
قازاقستان اۆياتسييا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىققا دا ايرىقشا مەن بەرٸپ وتىر. سوندىقتان الماتى حالىقارالىق ەۋەجايىن ورتالىق ازيياداعى لوگيستيكالىق حاب رەتٸندە دامىتۋدى كٶزدەپ وتىرعان TAV Airports Holding كومپانيياسىنىڭ باستامالارىنا جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتٸلەدٸ.
بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸزدە ينۆەستيتسييالىق احۋالدى جاقسارتۋ ٷشٸن اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى جۇمىستار, ينۆەستورلارعا ارنالعان جەڭٸلدٸكتەر جٶنٸندە مەلٸمەت بەردٸ.
سونىمەن قاتار تٷركييا بيزنەسمەندەرٸن شيكٸزاتتىق ەمەس جوبالاردى بٸرلەسە ٸسكە اسىرۋعا ٷندەدٸ.
جيىندا ەنەرگەتيكا, تاۋ-كەن, تسيفرلاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت, قورعانىس ٶنەركەسٸبٸندەگٸ ٶزارا تيٸمدٸ سەرٸكتەستٸك اياسىن ودان ەرٸ كەڭەيتۋ پەرسپەكتيۆاسى قاراستىرىلدى.
رەجەپ تاييپ ەردوعان رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا حالىق قولداۋىنا يە بولعان جاڭا كونستيتۋتسييا قازاقستاننىڭ ىنتىماعىن ارتتىرا بەرەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
سونىمەن قاتار تٷركييا پرەزيدەنتٸ ەكٸ ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناس كەڭەيتٸلگەن ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸك اياسىندا بارلىق سالادا نىعايىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.
– قادٸرلٸ باۋىرىممەن ٶتكٸزگەن كەزدەسۋدە ساۋدادان باستاپ ەنەرگەتيكا, قورعانىس ٶنەركەسٸبٸ, كٶلٸك-لوگيستيكا سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق, سونداي-اق جاھانداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەر سەكٸلدٸ كٶپتەگەن تاقىرىپتا پٸكٸر الماستىق. بٸز ساۋدا اينالىمىن 15 ميلليارد دوللارعا جەتكٸزۋگە نيەتتٸ ەكەنٸمٸزدٸ راستادىق. وسى ورايدا 15 سەۋٸردە استانادا ٶتكەن ٷكٸمەتارالىق ەكونوميكالىق كوميسسييانىڭ 14-شٸ وتىرىسىندا قابىلدانعان 67 تارماقتان تۇراتىن ٸس-قيمىل جوسپارىن جٷزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدىق. ينۆەستيتسييا سالاسىندا كومپانييالارىمىزدى ىنتالاندىرۋدى جالعاستىرامىز. بٷگٸنگٸ بيزنەس-فورۋم سيياقتى ٸسكەرلٸك ورتانى بٸرٸكتٸرەتٸن ٸس-شارالار ەكٸ ەلدٸڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستارىن نىعايتۋ تۇرعىسىنان اسا ماڭىزدى دەپ سانايمىن, – دەدٸ تٷركييا پرەزيدەنتٸ.
كەڭەس وتىرىسىندا قازاقستان تاراپىنان پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعارين, «سامۇرىق-قازىنا» اكتسيونەرلٸك قوعامىنىڭ باسقارما تٶراعاسى نۇرلان جاقىپوۆ, تٷركييا تاراپىنان سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ حاكان فيدان, ساۋدا مينيسترٸ بولات ومەر بايانداما جاسادى.
