تاياۋ جىلدارى قازاقستان ەكسپورتى ٷشٸن ٷلكەن پەرسپەكتيۆاعا يە 11 ەلەۋەتٸ باسىم تاۋار پوزيتسيياسى اتالدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قر ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترٸ باقىت سۇلتانوۆقا سٸلتەمە جاساپ.
باقىت سۇلتانوۆ Facebook -تەگٸ پاراقشاسىندا قازاقستاننىڭ ەكسپورتى تۋرالى پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
«جاقىندا مەنٸڭ ەرٸپتەسٸم - ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ 2025 جىلعا دەيٸنگٸ cتراتەگييالىق جوسپاردىڭ جاڭا رەداكتسيياسى تۋرالى ايتىپ بەردٸ. وندا ەلٸمٸزدٸڭ ەكسپورتتىق ەلەۋەتٸن ارتتىرۋدى جانداندىرۋعا ٷلكەن كٶڭٸل بٶلٸنەتٸن بولادى. بٸز بٸر جىلدان استام ۋاقىت بويى ەلەمدٸك نارىقتاردى سارالاپ, ەكسپورتتىق ٶنٸمدەرٸمٸز ٷشٸن تاۋارلاردى ٸزدەۋ بويىنشا بەلسەندٸ جۇمىس ٸستەپ كەلەمٸز. ايتقانىمداي, مەن ەربٸر ساپارىمدا شەتەلدٸك ەرٸپتەستەرٸمٸزگە ٶنٸمدەرٸمٸزدٸ تٸزٸم بويىنشا ۇسىنامىن. بٸر جەردە بٸز اٶك ٶنٸمدەرٸن, بٸر جەردە ماشينا قۇراستىرۋ, باسقا ەلدەردە مەتالل ٶڭدەۋ تاۋارلارىن ٶتكٸزۋ ەلەۋەتٸن كٶرٸپ وتىرمىز», - دەيدٸ باقىت سۇلتانوۆ.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, جالپى 11 ەلەۋەتٸ باسىم تاۋار پوزيتسييالارى اتالىپ ٶتٸلگەن.
«ولار بٸزدٸڭ كٶزقاراسىمىز بويىنشا تاياۋ جىلدارى ەكسپورت ٷشٸن ٷلكەن پەرسپەكتيۆاعا يە. بۇل تٸزٸمگە كەلەسٸ تاۋارلار جاتادى: ٶسٸمدٸك مايلارى; ۇن ٶنٸمدەرٸ; ماكارون ٶنٸمدەرٸ; قوي ەتٸ; شوشقا ەتٸ; سيىر ەتٸ; پەستيتسيدتەر; تىڭايتقىشتار; مۇناي حيميياسى; ترانسفورماتورلار; اككۋمۋلياتورلار», - دەيدٸ باقىت سۇلتانوۆ.
مينيستردٸڭ پٸكٸرٸنشە, ەلٸمٸز ٷشٸن ەڭ جاقىن ٷلكەن نارىق – قىتاي. «ەكسپورتتىڭ قوسىمشا ەلەۋەتٸنٸڭ 60% - دان استامى قىتاي نارىعىنا باعىتتالماق. وعان سەبەپ - قىتاي نارىعىندا اٶك تاۋارلارىنا (ٶسٸمدٸك مايلارى, ەت جەنە ەت ٶنٸمدەرٸ), سونداي-اق مۇناي-حيمييا ٶنٸمدەرٸنە جوعارى سۇرانىس بولۋىندا.
ەكٸنشٸ ورىندا – رەسەي نارىعى (جالپى ەكسپورتتىق ەلەۋەتتٸڭ شامامەن 10% تيەسٸلٸ). سولتٷستٸكتەگٸ كٶرشٸمٸز اٶك تاۋارلارى, پەستيتسيدتەر جەنە ماشينا جاساۋ تاۋارلارىنا سۇرانىس بٸلدٸرۋدە. سونداي-اق, رەسەيگە سيىر ەتٸ مەن شوشقا ەتٸنٸڭ ەكسپورتىن ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر», - دەدٸ مينيستر.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, ەكسپورتتىق ەلەۋەتتٸڭ شامامەن 30%-ى باسقا ەلدەرگە – ورتالىق ازييا, تاياۋ شىعىس جەنە الىس شەتەل نارىقتارىنا تيەسٸلٸ. بۇل ەلدەرگە نەگٸزٸنەن تىڭايتقىشتار مەن مۇناي حيميياسى, سونداي-اق ٶسٸمدٸك مايى ەكسپورتىنىڭ كٶلەمٸ ۇلعايتىلاتىن بولادى.
«ايتا كەتەرلٸگٸ, بٸز تەك بۇل 11 تاۋار تٷرٸمەن شەكتەلمەيمٸز. ەكسپورتتى ۇلعايتۋ ەلەۋەتٸ جوعارى 10 ەل ٸرٸكتەلدٸ. ولارعا قىتاي, گەرمانييا, يندونەزييا, فرانتسييا, اقش, وڭتٷستٸك كورەيا, يتالييا, جاپونييا, ۇلىبريتانييا جەنە اۋسترييا كٸرەدٸ. بۇل ەلدەرگە باعىتتالعان جيىنتىق ەلەۋەت 87 تاۋار اتاۋى بويىنشا شامامەن 5 ملرد اقش دوللارىن قۇرايدى. بۇل نەگٸزٸنەن فەرروقورىتپالار, ۋران, تەمٸردەن جاسالعان شىبىقتار مەن جارتىلاي فابريكاتتار, قۇبىرلار, اليۋمينيي وكسيدٸ, قۇبىرلارعا ارنالعان ارماتۋرا, پوليپروپيلەن, بەيورگانيكالىق حيمييا ٶنٸمدەرٸ. تاماق ٶنەركەسٸبٸنەن ۇن, مينەرالدى سۋ, كٷنباعىس مايى, ماكارون ٶنٸمدەرٸ, كونديتەرلٸك ٶنٸمدەر, شوكولاد جەنە باسقا تاۋارلار جاتادى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا پاندەمييانىڭ تەرٸس ەكونوميكالىق سالدارى جىلدارعا سوزىلۋى مٷمكٸن ەكەنٸن تٷسٸنۋٸمٸز قاجەت. وتاندىق كەسٸپورىندار شەتەلدٸك نارىق تاۋاشالارىن يەلەنۋدٸ ٷيرەنۋٸ كەرەك. ەرينە, بۇل رەتتە بٸزدٸڭ تاراپتان قولداۋ شارالارى قاراستىرىلادى», - دەيدٸ باقىت سۇلتانوۆ.
جىل باسىنان بەرٸ مەملەكەت 114 كەسٸپورىنعا ٶز ٶنٸمدەرٸن سىرتقى نارىقتارعا جىلجىتۋ بويىنشا قولداۋ كٶرسەتٸلگەن.
«باسىم كٶپشٸلٸگٸ شاعىن كەسٸپورىندار بولدى. ازىق-تٷلٸك سالاسىنىڭ كەسٸپورىندارى ٶتە بەلسەندٸ ەكسپورتتاۋشىلار بولىپ تابىلادى, ولار نەگٸزٸنەن ورتا جەنە جوعارى شەكتٸ ٶڭدەلگەن تاۋارلاردى ەكسپورتتايدى.
بۇل قولداۋ قۇرالى رەسەي, ٶزبەكستان, قىرعىزستان, تەجٸكستان, اۋعانستان, قىتاي جەنە تٷركٸمەنستان نارىقتارىندا بٸزدٸڭ ٶنٸمدەرٸمٸزگە دەگەن جوعارى سۇرانىستى تاعى دا راستايدى. سونىمەن قاتار, ٶتكٸزۋ نارىقتارىن كەڭەيتە وتىرىپ, وتاندىق ٶنٸمدەر گەرمانييا, پولشا, يتالييا, شۆەيتسارييا, مولدوۆا سيياقتى ەۋروپا ەلدەرٸنٸڭ نارىقتارىنا دا جەتكٸزٸلەدٸ.
دەمەك, الداعى ۋاقىتتا اتقارىلاتىن جۇمىس كٶپ. ەسٸرەسە جاھاندىق ساۋدا كٶلەمٸنٸڭ تٶمەندەۋ ٷردٸسٸ جاعدايىندا ەردايىم نازاردا بولۋ قاجەتپٸز», دەيدٸ باقىت سۇلتانوۆ.
