حالىقارالىق رەيتينگتٸك اگەنتتٸكتەردٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا, قازاقستاندىق بٸلٸم بەرۋ ٷزدٸك 40 ەلدٸڭ قاتارىنا كٸردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
Legatum Institute حالىقارالىق زەرتتەۋ ورتالىعى 2017 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا گٷلدەنۋ يندەكسٸن جارييالادى, وندا 149 مەملەكەتتٸڭ ٸشٸنەن بارلىق پارامەترلەر بويىنشا قازاقستان 72-ورىنعا يە بولدى.
رەيتينگ بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمى, دٷنيەجٷزٸلٸك بانك, ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جەنە دامۋ ۇيىمى, دٷنيەجٷزٸلٸك ساۋدا ۇيىمى, Gallup, Economist Intelligence Unit, IDC, Pyramid Research ۇسىنعان ستاتيستيكالىق دەرەكتەر بويىنشا جاسالعان. يندەكس ەكونوميكا, كەسٸپكەرلٸك, باسقارۋ, بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, قاۋٸپسٸزدٸك, جەكە بوستاندىق, ەلەۋمەتتٸك كاپيتال, ەكولوگييا سەكٸلدٸ قوعام ٶمٸرٸنٸڭ اسپەكتٸلەرٸ مەن قوعامدىق ەل-اۋقاتتىلىق پارامەترلەرٸن كٶرسەتەتٸن كٶرسەتكٸشتەر نەگٸزٸندە شىعارىلعان.بۇل زەرتتەۋگە قازاقستان 2006 جىلدان باستاپ قاتىسادى جەنە وسى ۋاقىت بويى بٸز 20 ورىنعا جوعارىلادىق, ال ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا قازاقستان 83-ورىننان 72-ورىنعا, ياعني 11 پوزيتسيياعا العا جىلجىدى.
بارلىق تمد ەلدەرٸنٸڭ ٸشٸنەن 26-ورىندى يەلەنگەن رەسەيگە عانا جول بەرٸپ, بٸلٸم يندەكسٸ بويىنشا قازاقستان 35-ورىن الدى. سونىمەن قاتار,Legatum Instituteدەرەكتەرٸ بويىنشا بٸلٸم دەڭگەيٸ بٸزدە قىتاي مەن تٷركيياعا قاراعاندا جوعارى.
قازاقستاننىڭ گٷلدەنۋ يندەكسٸنە كەلتٸرٸلگەن تٷسٸنٸكتەمەلەردە قازاقستاندا بٸلٸم دەڭگەيٸ مىقتى ەكەندٸگٸ كٶرسەتٸلگەن. بۇل ەلٸمٸزدٸڭ ەردايىم بٸلٸم ساناتى بويىنشا 40 مىقتى ەلدەر قاتارىندا بولۋىمەن دەلەلدەنەدٸ. مەملەكەتٸمٸز ورتالىق جەنە باتىس ازييا بويىنشا بٸلٸم سالاسىندا ٷزدٸك دەپ تانىلدى جەنە 2011 جىلى يۋنەسكو «بارشاعا ارنالعان بٸلٸم» يندەكسٸندە بٸرٸنشٸ ورىن الدى.
ەسەپكە سەيكەس قازاقستانداعى بٸلٸم دەڭگەيٸ ورتاشا ەلەمدٸك دەڭگەيدەن جەنە ونىڭ ٶڭٸرلٸك قۇرداستارى تەجٸكستان مەن قىرعىزستان دەڭگەيٸنەن ەلدەقايدا اسىپ تٷسەدٸ.
جەتٸستٸكتەر كەزدەيسوق ەمەس, سەبەبٸ «قازاقستان 2050» باعدارلاماسى اياسىندا قازاقستان حالىقتىڭ ساۋاتتىلىق دەڭگەيٸن 99,8% -عا دەيٸن كٶتەرۋ جەنە حالىقتىڭ باستاۋىش سىنىپتاردى 100% اياقتاۋى ٷشٸن زور كٷش سالىپ جاتىر. بٸلٸم تەڭسٸزدٸگٸ كٶرسەتكٸشٸ ٶتە تٶمەن, ال قىز بالالار مەن ەر بالالاردى قامتۋ كوەففيتسيەنتٸ ەلەمدەگٸ ەڭ جاقسىلارىنىڭ بٸرٸ. بارلىعى ٷشٸن تەگٸن جەنە مٸندەتتٸ ورتا بٸلٸمنٸڭ بولۋى مەملەكەتتٸڭ ورتا بٸلٸمنٸڭ ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸشٸنە جەتۋٸن قامتاماسىز ەتتٸ. سونىمەن قاتار, مەكتەپكە دەيٸنگٸ وقىتۋ باعدارلاماسىن كەڭەيتٸپ, كەلەسٸ ونجىلدىقتا قازاقستان بٸلٸم بەرۋدٸڭ بارلىق دەڭگەيٸندە ٸرٸ رەفورمالار جٷرگٸزۋدٸ جالعاستىرماق.
