قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەتتٸڭ سەلەكتورلىق وتىرىسىندا ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ جەنە تاۋار سٷيەمەلدەۋ جٷيەسٸن قۇرۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
«قازاقستان ۇلتتىق تاۋار ٶتكٸزۋ جەلٸسٸن — كٶتەرمە-تاراتۋ ورتالىقتارى كەشەنٸن (كتو) قۇرۋ ارقىلى ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ مەن باعانى باقىلاۋدىڭ جاڭا دەڭگەيٸنە ٶتپەك. وسىعان ۇقساس جٷيەلەر دامىعان ەلدەردە سەتتٸ جۇمىس ٸستەپ تۇر, فرانتسييا, يسپانييا جەنە باسقا دا مەملەكەتتەردٸڭ تەجٸريبەسٸ ەگجەي-تەگجەيلٸ زەردەلەندٸ.
ۇلتتىق تاۋار ٶتكٸزۋ جٷيەسٸن قۇرۋ جوباسى 2022 جىلعا دەيٸن ٷش كەزەڭدە ٸسكە اسىرىلادى جەنە 24-تەن اسا كٶتەرمە-تاراتۋ ورتالىعى سالىنادى. بۇل شامامەن 4,8 ملن توننا اگروٶنٸمدٸ ساقتاۋعا, ٶڭدەۋ مەن تاراتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. جاسالىپ جاتقان ينفراقۇرىلىم جينالعان جەمٸس-كٶكٶنٸس ٶنٸمدەرٸنٸڭ تولىق ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە جەنە شىعىندى ازايتۋعا جول اشادى. سونىڭ نەتيجەسٸندە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەردٸ ٶز ٶندٸرٸسٸن ۇلعايتۋعا ىنتالاندىرادى. بٷگٸنگٸ تاڭدا جەمٸس-كٶكٶنٸس قويمالارىنىڭ تاپشىلىعى 70% قۇرايدى.
بيىل پاۆلودار, الماتى جەنە تٷركٸستان وبلىستارىندا 5 كٶتەرمە-تاراتۋ ورتالىعى ٸسكە قوسىلادى, بۇل قوسىمشا 600 مىڭ توننا اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ» - دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
ٷكٸمەت باسشىسى بارلىق ٶڭٸرلەردە دامىعان كٶتەرمە-تاراتۋ ورتالىقتارى جەلٸسٸنٸڭ بولۋى ماۋسىمارالىق كەزەڭدەگٸ ازىق-تٷلٸك تاپشىلىعى مەسەلەسٸن دە شەشەتٸنٸن, نارىقتا ٶنٸم جەتكٸلٸكتٸ بولسا, ونىڭ باعاسى دا ٶسپەيتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار, ناقتى قۇرىلعان تاۋاردى ٶتكٸزۋ جەلٸسٸ قاجەتسٸز دەلدالداردى شەكتەي وتىرىپ, تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ ارقىلى ەربٸر كەزەڭدە قوسىلاتىن باعانى باقىلاۋعا جول اشادى.
«كٶتەرمە-تاراتۋ ورتالىقتارىن ٸسكە قوسقاندا بٸرٸنشٸ كەزەڭنٸڭ ٶزٸندە باعا بەلگٸلەۋدٸڭ اشىقتىعى مەن جاڭا تيٸمدٸ ساۋدا مەحانيزمدەرٸنٸڭ ارقاسىندا بٸز اگرارلىق ٶنٸم باعاسى 25%-عا دەيٸن تٶمەندەيدٸ دەپ بولجاپ وتىرمىز.
سوندىقتان ناقتى مىناداي تاپسىرما بەرەمٸن: بٸرٸنشٸدەن ەكٸمدٸكتەر كٶتەرمە-تاراتۋ ورتالىقتارىنا جەر ۋچاسكەلەرٸن بەرٸپ, ولارعا قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىمدى جەتكٸزۋدٸ تاپسىرامىن. سونداي-اق كەڭەيتۋ جەنە جاڭا ٶندٸرٸستەردٸ قۇرۋعا جەكە سەكتوردى تارتۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ قاجەت. ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸ ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرلەسٸپ, كٶتەرمە-تاراتۋ ورتالىقتارىنىڭ بٸرٸنشٸ كەزەڭٸن ٸسكە قوسۋدى قامتاماسىز ەتسٸن. ٷشٸنشٸدەن ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸ مەن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرلەسٸپ, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەرمەن ٶنٸمدٸ كٶتەرمە-ساۋدا ورتالىقتارىنا جەتكٸزۋ مەسەلەسٸن پىسىقتاسىن», — دەدٸ مامين.
ايتا كەتەيٸك, جوبانى ٸسكە اسىرۋ جوسپارى تۋرالى ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترٸ ب. سۇلتانوۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ س. وماروۆ, تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ٶ. شٶكەەۆ, الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ا. باتالوۆ جەنە پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ە. سقاقوۆ باياندادى.
