فوتو: egemen.kz
جانجالدارعا ۇلاساتىن زەرتتەۋلەرٸمەن بەلگٸلٸ بلوگەر ەركەجان شايحيەۆا ٶزٸنٸڭ instagram پاراقشاسىندا "اسار-ۋمە" مەدەني-بٸلٸم بەرۋ قورىنىڭ 2023 جىلعا ارنالعان اۋديتورلىق ەسەبٸنەن" ٷزٸندٸنٸ جارييالادى. وندا قايىرىمدىلىق قورى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ شتاتتىق كەستە بويىنشا اي سايىنعى ەڭبەكاقىسى جازىلدى. وسى تٶل "اۋديتورلىق ەسەبٸن" "اسار-ۋمە" قورىنىڭ ٶزٸ اشىق جارييا ەتكەنٸن ايتا كەتكەن جٶن, دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات» inbusiness.kz-كە سٸلتەمە جاساپ.
ودان قوردىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ – 1 120 703 تەڭگە, باس ديرەكتورى – 997 247 تەڭگە, مەدياعا جاۋاپى اتقارۋشى ديرەكتورى, ەلەۋمەتتٸك بٶلٸمگە جاۋاپتى اتقارۋشى ديرەكتورى جەنە "ٶركەندەۋ" اتقارۋشى ديرەكتورى – 873 790 تەڭگەدەن ايلىق الاتىنى انىقتالدى.
باسقالارى دا استاتٶك يگٸلٸكتەن قاعىلماپتى. ٶڭٸرلٸك مەنەدجەرٸنٸڭ, ەلەۋمەتتٸك جۇمىس بويىنشا باس مەنەدجەرٸنٸڭ, سىرتقى بايلانىستار مەن كوممۋنيكاتسييالار جٶنٸندەگٸ مەنەدجەرٸنٸڭ, لوگيستيكا بويىنشا مەنەدجەرٸنٸڭ ەرقايسىسىنىڭ ايلىق جالاقىسى – 750 333 تەڭگەدەن ەكەن. قوردا 2023 جىلعى 31 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا باس مەنەدجەرگە قوسا, ەلەۋمەتتٸك جۇمىس جٶنٸندەگٸ 2 مەنەدجەر جالدانعان. ولاردىڭ ەرقايسىسىنا 625 215 تەڭگەدەن ايلىق تٶلەنگەن. ال, اسسيستەنتتٸڭ جالاقىسى مەنەدجەردەن دە كٶپ (688 346 تەڭگە).
بۇل رەتتە, بلوگەردٸڭ دەرەگٸنشە, قور باسشىلىعىنىڭ عانا ەمەس, قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ايلىعى جىل سايىن ەكٸ ەسەگە جۋىق ٶسٸپ وتىر.
مىسالى, ۆيتسە-پرەزيدەنتتٸڭ ايلىعى 2022 جىلعى 687 052 تەڭگەدەن بىلتىر 1 120 703 تەڭگەگە دەيٸن, مەنەدجەرلەردٸڭ جالاقىسى بٸر جىل ٸشٸندە 499 637 تەڭگەدەن 750 333 تەڭگە دەيٸن, ەلەۋمەتتٸك جۇمىس جٶنٸندەگٸ ەكٸ مەنەدجەردٸڭ ايلىعى 373 373 تەڭگەدەن 625 215 تەڭگەگە دەيٸن, اسسيستەنتٸنٸڭ ەڭبەكاقىسى 310 242 تەڭگەدەن 688 346 تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرٸلگەن. 2022 جىلى بولماعان, اقىسى تٶلەنەتٸن باس ديرەكتور لاۋازىمى ەنگٸزٸلٸپتٸ.
قورداعى قاتارداعى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ الاتىن ايلىعى مەملەكەتتٸك قىزمەتتەگٸ تٸپتٸ كوميتەت-دەپارتامەنت باسشىلارى ٷشٸن ارمان بولسا كەرەك. بۋحگالتەردٸڭ ايلىعى 2022 جىلعى 252 526 تەڭگەدەن 2023 جىلى 505 050 تەڭگەگە دەيٸن, 4 ۆيدەووپەراتورلاردىڭ جالاقىسى 436 505 تەڭگەدەن 688 346 تەڭگەگە دەيٸن ٶسكەن ەكەن. SMM-مەنەدجەرٸنٸڭ ٶزٸنە 688 346 تەڭگە ايلىق بەرٸلەتٸنٸ كٶرسەتٸلگەن.
بۇدان بٶلەك, "اۋديتورلىق ەسەپتە" "اسار-ۋمە" قورىنىڭ قايىرىمدىلىق جيناۋعا ارنالعان بٸر كەشكە 7,2 ميلليون تەڭگە, ٸسساپارلار كەزٸندە قوناقٷيلەرگە – 11,1 ميلليون, ٸسساپارلار كەزٸندە جول شىعىنىنا – 10,7 ميلليون, جارناماعا – 1 ملن, جالاقىعا – 164,9 ميلليون تەڭگە جۇمساعانى ايتىلعان.
بۇل دەرەكتەر ەلەۋجەلٸ پايدالانۋشىلار اراسىندا رەزونانس تۋدىردى.
"قايىرىمدىلىق دەگەن تاماشا نەرسە. بٸراق ونىڭ قادٸرٸ تٷسٸپ بارا جاتقانداي. مەن مىسالى, كارديوحيرۋرگ بولىپ ٸستەيمٸن. جالاقىم 250 مىڭ تەڭگەدەي عانا. بۇل جۇمىستىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ميلليون پروتسەنت! ال, مىندا قوردىڭ قاتارداعى سمم-مەنەدجەرٸ ساداقا ەسەبٸنەن مەنٸڭ ٷش ايلىق جالاقىما جۋىق قاراجاتتى بٸر ايدا الادى ەكەن. كٷلكٸ مە, كٷنە ما? مۇندايدى بٸلٸپ, جٸگەر قۇم بولادى", – دەپ تاۋسىلا پٸكٸر جازدى پايدالانۋشىلاردىڭ بٸرٸ.
"اسار-ۋمە" قايىرىمدىلىق قورى ٶزٸنە قارسى باعىتتالعان "حەيتكە" جاۋاپ بەردٸ.
"ادالدىق, ەدٸلدٸك, كەسٸبيلٸك – بٸز ٶز جۇمىسىمىزدا وسى قۇندىلىقتاردى باسشىلىققا الامىز. ەلٸمٸزدە قاراپايىم جۇمىسشى دا, ستۋدەنت تە, بيزنەسمەن دە, ساياساتكەرلەر مەن تانىمال ادامدار دا قايىرىمدىلىق جاساۋدا جارىسقا تٷسەتٸنٸنە قۋانىشتىمىز. بٸز – ولاردىڭ اراسىنداعى كٶپٸرمٸز. وسى جىلدارى ٸزگٸلٸك ٸس جاساپ كەلە جاتقان ەربٸر ادامعا ريزاشىلىعىمىزدى بٸلدٸرەمٸز. كەيٸنگٸ كٷندەرٸ "اسار-ۋمە" قورىنا قارسى بەلگٸلٸ بٸر حەيت, قىسىم جٷرٸپ جاتىر. ول ادامداردىڭ بٸزگە شابۋىلداپ, قارا كٷيە جاعۋ نيەتٸ جوقتىعىن بٸلەمٸز. دەگەنمەن, وعان جاۋاپ بەرۋگە ۇيعاردىق", – دەدٸ قور ٶكٸلدەرٸ.
جوبانىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى اسحات نۇرماشەۆ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ سىندى قورمەن جۇمىس ٸستەيتٸن بەلگٸلٸ تۇلعالاردىڭ قارسىلاستارى ٶربٸتۋٸ مٷمكٸن دەپ تۇسپالدادى.
"اسار-ۋمە" الاياق ەكەن, ەسەپ بەرمەيتٸن كٶرٸنەدٸ دەپ ايتىپ جاتىر. بٸراق وسى بەس جىل ٸشٸندە بٸز ەسەپ بەرۋگە ەبدەن تٶسەلٸپ الدىق. اۋديتورلىق تەكسەرٸستەن كەيٸن ەسەبٸمٸزدٸ ۆيدەوكونتەنت تٷرٸندە دە, كەستە تٷرٸندە دە بەرەمٸز. ول ەسەپتەرگە اشىق قول جەتكٸزۋدٸ قامتاماسىز ەتتٸك. كەيبٸرەۋدٸڭ ايتۋىنشا, بٸز 30-40 ميلليون تەڭگەدەن جينايمىز, نەتيجەسٸندە, مۇقتاج جانعا 10-15 ميلليون تەڭگە عانا تۇراتىن ارزان ٷيدٸ ساتىپ ەپەرەمٸز, قالعان اقشانى ٶزٸمٸزگە قالدىرادى ەكەنبٸز. بٸز حالىقپەن بٸرگە, حالىقتىڭ اراسىندا قانشاما ٸس تىندىردىق. جۇمىس باستان اسادى. بٸز حالىقتان 100 تەڭگەسٸن دە ۇرلاعان جوقپىز", – دەدٸ نۇرماشەۆ.
ايتا كەتۋ كەرەك, "اسار-ۋمە" قورىنىڭ 2023 جىلعا ارنالعان, بيىلعى 31 قازاندا جارييالانعان.
"اۋديتورلىق ەسەبٸندە": "قور مۇقتاج وتباسىلارعا ارنالعان باعدارلاماسى اياسىندا ساتىپ الىناتىن باسپانانىڭ سوماسىنا قاتىستى كەلەسٸدەي نەگٸزگٸ شارتتاردى بەلگٸلەدٸ: استانا, الماتى جەنە شىمكەنت قالالارىندا, سونداي-اق وسى قالالاردىڭ 20 شاقىرىم جانىندا – 12 ملن تەڭگەگە دەيٸن, قازاقستاننىڭ باسقا ەلدٸ مەكەندەرٸندە – 10 ملن تەڭگەگە دەيٸن", – دەپ ناقتى جازىلعان.
ەسەپ بويىنشا 2023 جىلى قورعا قايىرىمدىلىق قاراجاتتارى تٷرٸندە 3 ميلليارد 972 ميلليون 609 مىڭ تەڭگە تٷسٸپتٸ. ودان مۇقتاج جاندارعا ساتىپ الىنعان باسپانالاردىڭ قوجايىندارىنا 3 ملرد 34,2 ميلليون تەڭگە تٶلەنگەن كٶرٸنەدٸ. 51,7 ميلليون تەڭگەگە وتباسىلارعا تۇرمىستىق تەحنيكا ساتىپ الىنعان.
شەت مەملەكەتتەرگە گۋمانيتارلىق كٶمەك رەتٸندە "اسار-ۋمە" 246 ميلليون 831 مىڭ تەڭگە اۋدارعان.
قور ليدەرٸنٸڭ سەندٸرۋٸنشە, قوردىڭ باستى قاعيداسى بار. مىسالى, 30 نە 50 ميلليون تەڭگە جيناسا, ول قاراجاتتى تٷرلٸ قالالار مەن اۋىلدارداعى زەرۋ جاندار اراسىندا بٶلەدٸ. كەيبٸر جەردە ٷيدٸ 10, باسقاسىندا 12 ميلليون تەڭگەدەن ساتىپ الادى. ودان قىمبات ٷيدٸ الۋى "سيرەك كەزدەسەدٸ".
مىسالى, ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ, مٷگەدەكتٸگٸ بار بالالى وتباسىلارعا كٶمەكتەسكەندە باسپانانى قالا شەتٸنەن ەمەس, اۋرۋحاناسىنا جاقىن اۋداننان ٸزدەۋگە تۋرا كەلەتٸن كٶرٸنەدٸ.
"اسار-ۋمە" قورى ٶز جۇمىسىن 2019 جىلى باستادى. سودان بەرٸ, ٶزدەرٸنٸڭ دەرەگٸنشە, 1 019 وتباسىعا جەنە 5 544 بالاعا كٶمەكتەسٸپتٸ.
جالپى, ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ پايدالانۋشىلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ قوردى اقشا ۇرلادى دەپ ايىپتاپ وتىرعان جوق. قازاقستاندىقتاردى ولاردىڭ قاراپايىم قىزمەتكەرٸنە دەيٸن كوميتەت باسشىسى دەڭگەيٸندە جالاقى تٶلەيتٸنٸ ايران-اسىر ەتتٸ.
"قوردىڭ ەسەپتەرٸن قاراپ شىقتىم. شىعىستارىنا "شوك" بولىپ وتىرمىن. ەشقانداي ٶندٸرٸسٸ جوق, ەڭبەكاقى تٶلەۋ قورىنا 170 ميلليونداي, ٸسساپارلارعا 11 ميلليون, قايىرىمدىلىق كەشٸنە 7 ميلليون تەڭگە شىعىنداعان. ونىڭ بەرٸن ەلدەن جيعان قايىرىمدىلىق قاراجاتتان, ساداقادان العان. ٶزدەرٸن ەشتەڭەدەن شەكتەمەگەندەي. قاناعات دەگەن قايدا?", – دەيدٸ كەسٸپكەر زارينا تٸلەپوۆا.
ٶزٸن "بيزنەس-ۇستاز" دەپ تانىستىرىپ جٷرگەن ەرجان نۇرعاليەۆ "كٶرەالماۋشىلىقتى قويۋ كەرەك" دەگەن پٸكٸردە.
"مەن بٸلەمٸن, بۇل قورداعى بٸراز جٸگٸتتٸڭ تٶل باسپاناسى جوق. ايلاپ جۇمىس ٸستەيدٸ, ٶز وتباسىلارىن كٶرمەيدٸ. تارىققان حالىققا كٶمەكتەسۋ ٷشٸن كٶلٸكپەن اۋىل-قالالاردى ارالايدى, ماشينادا تٷنەيدٸ! بٸزدٸڭ كەيبٸرٸمٸز شىداماي, شورت سىنۋىمىز مٷمكٸن تٷرلٸ تاۋقىمەتكە تاپ بولادى. اقىلعا كەلەيٸك, بلوگەردٸڭ نەمەسە بيزنەسمەننٸڭ جەكە ٶمٸرٸن قازبالامايىق. سىرتتاي بەرٸمٸز سٷتتەن اق, سۋدان تازامىز عوي. ولار بارىنشا كٶپ ادامنىڭ باسىنا پانا تاۋىپ بەرۋ ٷشٸن مەيلٸنشە كٶپ قايىرىمدىلىق قاراجات جيناۋ ٷشٸن بارىن سالىپ جٷر", – دەدٸ ەرجان.
كەيٸنگٸ كەزدە قايىرىمدىلىق قاراجاتىن جيناۋعا جەنە جۇمساۋعا قاتىستى داۋ-جانجال كٶبەيٸپ بارا جاتقاندىقتان, مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ دەپۋتاتتارمەن بٸرلەسٸپ, وسى سالانى جاڭاشا, مۇقييات رەتتەيتٸن جاڭا زاڭ جوباسىن ەزٸرلەۋگە كٸرٸستٸ. ۆەدومستۆونىڭ تۇجىرىمداۋىنشا, تەك سوندا عانا قايىرىمدىلىق قىزمەتٸ تيٸمدٸ باقىلانادى جەنە جۇرتشىلىقتىڭ ٸزگٸلٸك ٸستەۋ سالاسىنا سەنٸم دەڭگەيٸن ارتتىرۋعا بولادى.
ۆەدومستۆوعا تيٸستٸ تاپسىرمانى پرەمەر-مينيستردٸڭ ٶزٸ جٷكتەگەن ەكەن.
"تاپسىرمانى ورىنداۋ ٷشٸن مينيسترلٸك قايىرىمدىلىق قارجىنىڭ ماقساتتى پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ جەنە قايىرىمدىلىقتىڭ اشىقتىق دەڭگەيٸن ارتتىرۋ بٶلٸگٸندە قولدانىستاعى زاڭناماعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدە. مينيستردٸڭ 2024 جىلعى 6 مامىرداعى بۇيرىعىمەن, مينيسترلٸكتە مەمورگانداردىڭ, قايىرىمدىلىق ۇيىمدارىنىڭ, كۆازيمەملەكەتتٸك جەنە كەسٸپكەرلٸك سەكتورلاردىڭ ٶكٸلدەرٸنەن تۇراتىن, زاڭناماعا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىس توبى قۇرىلدى. تٷزەتۋلەردٸ قوعامدىق تالقىلاۋدى ٶتكٸزۋ جوسپارلانۋدا", – دەپ مەلٸم ەتتٸ مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ.
جاڭا زاڭ قابىلدانسا, وندا حالىقارالىق تەجٸريبەگە سەيكەس, ەلدەگٸ بارلىق قايىرىمدىلىق ۇيىمدارى مينيسترلٸكتٸڭ اككرەديتتەۋٸنەن ٶتۋگە تيٸس بولادى. ولاردىڭ بٸرىڭعاي تٸزٸلٸمٸ جٷرگٸزٸلەدٸ. بٸرىڭعاي ونلاين پلاتفورمادا بەرٸ ەسەپ بەرەدٸ. قايىرىمدىلىق كوميسسيياسى قۇرىلادى.
باسقا دا ٶزگەرٸستەر پىسىقتالۋدا. بۇل جۇمىس قارجى مونيتورينگٸ اگەنتتٸگٸمەن بٸرلەسٸپ جٷرگٸزٸلۋدە. قايىرىمدىلىق ۇيىمدارى قايىرىمدىلىق قاراجاتتى تەك قانا ارنايى شوتتارعا جيناۋعا مٸندەتتەلمەك. سوندا ونىڭ قايدا, نە ماقساتقا شىعىندالىپ جاتقانىن تەكسەرۋ جەڭٸلدەيدٸ. مىسالى, اقپارات قۇرالدارى "اسار-ۋمە" جەنە باسقا قورلار شەتەلگە, ايتالىق, گازا سەكتورىنداعى زارداپ شەككەندەرگە قاراجات جيناعانىن حابارلادى. ول قارجى شىنىمەن دە يزرايلدٸڭ اگرەسسيياسىنان قينالعان جاندارعا جەتە مە? ول باقىلانعانى جٶن.
بۇدان بٶلەك, جاڭا زاڭدا قايىرىمدىلىق ۇيىمدارى مەن جەكە تۇلعالاردىڭ قايىرىمدىلىق سالاسىنداعى زاڭنامانى بۇزعانى جەنە جينالعان قاراجاتتى ماقساتسىز, باسقا جەرگە پايدالانعانى ٷشٸن جازاسىن كٷشەيتەتٸن نورمالاردى ەنگٸزۋ ۇسىنىلادى.
دايىندالعان زاڭنامالىق تٷزەتۋلەردٸ "قر كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە قىلمىستىق جولمەن الىنعان كٸرٸستەردٸ زاڭداستىرۋعا (جىلىستاتۋعا) جەنە تەرروريزمدٸ قارجىلاندىرۋعا قارسى ٸس-قيمىل مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى" زاڭىنىڭ جوباسى شەڭبەرٸندە قاراۋ جوسپارلانعان. قالاي بولعاندا, جەتٸمٸن جىلاتپاعان, جەسٸرٸن قاڭعىرتپاعان حالىقتىڭ ماتەريالدىق, رۋحاني تۇرعىدان مەيٸرٸمدٸلٸككە مۇقتاج جانداردان تەرٸس اينالماعانى ماڭىزدى.
