قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتٸگٸنٸڭ 2 جىلىندا قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياسي قىزمەتٸ مەملەكەتتٸڭ ودان ەرٸ دامۋى مەن ٶركەندەۋٸ ٷشٸن ماڭىزدى مەنگە يە ايتۋلى وقيعالارعا تولى بولدى.
بۇل پٸكٸردٸ پرەزيدەنتٸ جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى حالىقارالىق زەرتتەۋلەر بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى ەسەل نازاربەتوۆا ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«ەلەمدٸك ساياساتتىڭ قازٸرگٸ ٷردٸستەرٸنە سەيكەس ەلدٸڭ سىرتقى ساياسي باعىتىنا جاڭا باعىت ەنگٸزۋ قاجەتتٸگٸ ٶسۋدە, بۇل الداعى ۋاقىتتا دا قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى دەيەكتٸ جەنە بولجامدى ەرٸپتەس رەتٸندەگٸ بەدەلٸن نىعايتۋعا ىقپال ەتەتٸن بولادى. مەملەكەت باسشىسى ۇلىقتاۋ رەسٸمٸندە سٶيلەگەن سٶزٸندە بۇل مەسسەدجدٸ تاعى دا اتاپ ٶتتٸ: «بٸز ۇلتتىق مٷددەلەردٸ ەلەمدٸك ارەنادا نىق ٸلگەرٸلەتەتٸن بولامىز. ەلدٸڭ سىرتقى ساياسي قىزمەتٸ ەلگە, ۇلتتىق بيزنەسكە جەنە ەربٸر ازاماتقا ناقتى پايدا ەكەلەتٸن بولادى». بۇل قاعيداتتاردى نەگٸزگە الا وتىرىپ, مەملەكەت باسشىسى 2020 جىلعى ناۋرىزدا قول قويعان قازاقستاننىڭ 2020-2030 جىلدارعا ارنالعان سىرتقى ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسى ەزٸرلەندٸ. ستراتەگييالىق قۇجات تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن.ە. نازارباەۆتىڭ سىرتقى ساياسي باعىتىنىڭ ساباقتاستىعى, سونداي-اق كٶپ ۆەكتورلى, پراگماتيزم جەنە بەلسەندٸلٸك قاعيداتتارى نەگٸزٸندە ەلدٸڭ سىرتقى ساياساتىن ٸسكە اسىرۋدى رەگلامەنتتەيدٸ», - دەيدٸ ەسەل نازاربەتوۆا.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنتتٸكتٸڭ العاشقى كٷندەرٸنەن باستاپ ق.ك. توقاەۆ قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق سەرٸكتەستەرٸمەن, ونىڭ ٸشٸندە رەسەي فەدەراتسيياسى, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى, امەريكا قۇراما شتاتتارى, ەۋروپالىق وداق, ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸمەن ٶزارا تيٸمدٸ ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا بەلسەندٸ ىقپال ەتۋدە.
پرەزيدەنتتٸڭ 2019 جىلعى 3-4 سەۋٸردە رەسەي فەدەراتسيياسىنا, 2019 جىلعى 14 سەۋٸردە – ٶزبەكستان رەسپۋبليكاسىنا, 2019 جىلعى 11-12 قىركٷيەكتە – قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا, 2019 جىلعى 27-28 قاراشادا – قىرعىزستانعا, 2019 جىلعى 5-6 جەلتوقساندا – گەرمانييا فەدەراتيۆتٸك رەسپۋبليكاسىنا, 2020 جىلعى 27-28 قاڭتاردا – بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸندە رەسمي جەنە مەملەكەتتٸك ساپارلارى سيمۆولدىق سيپاتقا يە بولدى, ولاردىڭ شەڭبەرٸندە ەكٸجاقتى ٶزارا ٸس-قيمىلدى كەڭەيتۋ قۇجاتتارىنا قول قويىلدى.
«ق.ك.توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتٸگٸ كەزٸندەگٸ ماڭىزدى سىرتقى ساياسي وقيعالار اراسىنان 2019 جىلدىڭ 24 قىركٷيەگٸندەگٸ نيۋ-يوركتە (اقش) ٶتكەن بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 74-سەسسيياسىنىڭ جالپى دەباتتارىن ەرەكشە اتاپ ٶتكەن جٶن. مەملەكەت باسشىسى رەتٸندە سٶيلەگەن سٶزٸندە قاسىم-جومارت توقاەۆ يادرولىق قارۋدان ازات ەلەم قۇرۋ تۋرالى جالپىعا بٸردەي دەكلاراتسييانى ٸلگەرٸلەتۋ قاجەتتٸگٸن, يادرولىق قارۋدان ازات ايماقتار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە جەنە وسىنداي ايماقتاردى قۇرۋعا دەگەن ۇمتىلىسىمىزدى, اٶسشك-تٸ قاۋٸپسٸزدٸك پەن دامۋ جٶنٸندەگٸ تولىققاندى ٶڭٸرلٸك ۇيىمعا اينالدىرۋدىڭ ٶزەكتٸلٸگٸن اتاپ ٶتتٸ, سونداي-اق ورتالىق ازييا ەلدەرٸ مەن اۋعانستانعا جەردەم كٶرسەتۋ مانداتىمەن الماتىدا بۇۇ-نىڭ تمد جٶنٸندەگٸ ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى. سونىمەن بٸرگە ق.ك. توقاەۆ 2020 جىلعى 15 اقپاندا قاۋٸپسٸزدٸك جٶنٸندەگٸ ميۋنحەندەگٸ بەدەلدٸ كونفەرەنتسيياعا قاتىسىپ, ورتالىق ازييانىڭ جاھاندىق گەوساياساتتاعى رٶلٸنە, قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياسي باسىمدىقتارىنا, ٶڭٸرلٸك قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارىنا نازار اۋداردى», - دەيدٸ ە. نازاربەتوۆا.
كوروناۆيرۋس پاندەميياسىنا بايلانىستى ەلەم اۋقىمدى داعدارىسقا تاپ بولدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا بارلىق ەلدەر سانيتارلىق داعدارىستىڭ ەلەمدٸك قوعامداستىققا تەرٸس ەسەرٸنە الاڭداۋلى, مەملەكەتتەردٸڭ كٷش-جٸگەرٸ ەپيدەميولوگييالىق جەنە ەكونوميكالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. بۇل جاعدايدا ەلەم مەملەكەتتەرٸ, حالىقارالىق ينستيتۋتتار مەن ۇيىمدار تىعىز ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ٸستەپ, COVID-19 تارالۋىنا قارسى كٷش بٸرٸكتٸرٸپ, بٸر-بٸرٸنە گۋمانيتارلىق كٶمەك كٶرسەتۋدە. سونداي-اق قازاقستان قىرعىز ازاماتتارىن كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋ وشاقتارىنان وتانىنا قايتارۋ كەزٸندە كٶمەك كٶرسەتٸپ, قازاق-قىرعىز شەكاراسى ارقىلى جٷكتەردٸڭ ترانزيتٸنە جەردەم بەردٸ. قىرعىزستان مەن تەجٸكستانعا 5 مىڭ توننا ۇن تٷرٸندە گۋمانيتارلىق كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ.
«كٷش-جٸگەردٸ ٷيلەستٸرۋ اياسىندا مەملەكەت باسشىسى تٷرلٸ حالىقارالىق الاڭدار جۇمىسىنا بەلسەندٸ قاتىسۋدا, ولاردىڭ ماقساتى «كوۆيدتان كەيٸنگٸ» ەلەمدٸك تەرتٸپتٸ تالقىلاۋ: مىسالى, 2021 جىلعى 25 مامىرداعى ٶندٸرۋشٸ سالالار مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ جاھاندىق دٶڭگەلەك ٷستەل, 2021 جىلعى 31 مامىرداعى دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ اسسامبلەياسىنىڭ 74-سەسسيياسى, 2021 جىلعى 29 ناۋرىزداعى حالىقارالىق قارىز ارحيتەكتۋراسى جەنە ٶتٸمدٸلٸك ۆيرتۋالدى فورۋمىن اتاۋعا بولادى. قر پرەزيدەنتٸ ورتالىق ازيياداعى ٶڭٸرلٸك كووپەراتسييا مەسەلەلەرٸنە ەرەكشە نازار اۋدارادى. 2021 جىلدىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيدەگٸ العاشقى وفلاين كەزدەسۋلەرٸ 2-3 ناۋرىزدا نۇر-سۇلتاندا قىرعىزستاننىڭ جاڭادان سايلانعان پرەزيدەنتٸ س.جاپاروۆتىڭ رەسمي ساپارىندا جەنە 19-20 مامىردا ق.ك. توقاەۆتىڭ دۋشانبەگە رەسمي ساپارىندا ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ كٶشباسشىلارىمەن بولعانى كەزدەيسوق ەمەس», - دەيدٸ ساياساتتانۋشى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان پرەزيدەنتٸ حالىقارالىق قاتىناستار جەنە ديپلوماتييا سالاسىنداعى كٶپجىلدىق تەجٸريبەسٸ بار كەسٸپقوي رەتٸندە قازٸرگٸ جاھاندىق داعدارىستىڭ بارلىق ۇزاقمەرزٸمدٸ سالدارىن تەرەڭ تٷسٸنٸپ وتىر, بۇل بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە حالىقارالىق كٷن تەرتٸبٸنٸڭ تامىرىنا نىق سەنٸممەن قاراۋعا جەنە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مٷددەلەرٸن تولىق ەسكەرەتٸن سالماقتى شەشٸمدەر قابىلداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«ٶتكەن 2 جىل ٸشٸندە قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ تاتۋ كٶرشٸلٸك, ٶزارا تيٸمدٸ ەرٸپتەستٸك جەنە حالىقارالىق قۇقىقتى ساقتاۋ قاعيداتتارىن قاتاڭ ۇستاناتىن سۋبەكت رەتٸندە قازاقستاننىڭ ەلەمدٸك ارەناداعى رٶلٸن راستادى, ال ٸسكە اسىرىلىپ جاتقان سىرتقى ساياسات, ەسٸرەسە پاندەمييا كەزەڭٸندە رەسپۋبليكامىزدىڭ قازٸرگٸ زامانعى ەلەمنٸڭ كەز كەلگەن كٷردەلٸ پروتسەستەرٸنە ۋاقتىلى جەنە تيٸمدٸ ەرەكەت ەتۋ قابٸلەتٸن كٶرسەتتٸ», - دەپ باعا بەردٸ ە. نازاربەتوۆا.
ەسكە سالا كەتسەك, وسىدان تۋرا ەكٸ جىل بۇرى, 2019 جىلدىڭ 9-ماۋىسىمىندا قازاقستاندا كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى ٶتتٸ. سايلاۋشىلاردىڭ 77,5% داۋىس بەرۋگە قاتىستى. «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ اتىنان قر پرەزيدەنتٸ كانديداتتىعىنا تٷسكەن قاسىم-جومارت توقاەۆقا سايلاۋشىلاردىڭ 70,76 %-ى داۋىس بەرگەن.
