قازاقستاندا 2022 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ 220 كاسپيي يتبالىعى ٶلٸ تابىلدى. بۇل تۋرالى ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترٸ سەرٸكقالي برەكەشەۆ مەلٸمدەدٸ, - دەپ حابارلايدى Tengrinews.kz.
"جىل باسىنان بەرٸ قاراجانباس اۋداندارى مەن تٷپقاراعان تٷبەگٸنٸڭ وڭتٷستٸك-باتىس شەتٸنەن تابىلعان يتبالىقتاردىڭ جالپى سانى 220 بولدى.
بۇل جۇمىسقا بالىق شارۋاشىلىعى كوميتەتٸ عىلىمي ۇيىمدار, مەكەمەلەر, گيدروبيولوگييا جەنە ەكولوگييا ينستيتۋتى, ميكروبيولوگييا جەنە ۆيرۋسولوگييا عىلىمي ٶندٸرٸستٸك ورتالىعى, قازاقستان قولدانبالى ەكولوگييا اگەنتتٸگٸ, سونداي-اق, مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندار, ماڭعىستاۋ وبلىسى, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ ۆەتەرينارييالىق باقىلاۋ جەنە قاداعالاۋ كوميتەتٸنٸڭ اۋماقتىق بٶلٸمشەلەرٸن تارتتى", - دەدٸ برەكەشەۆ وكق بريفينگٸندە.
ونىڭ ايتۋىنشا, جانۋاردىڭ قىرىلۋ سەبەپتەرٸن انىقتاۋ ٷشٸن بالىق شارۋاشىلىعى كوميتەتٸ عالىمداردى, گيدروبيولوگييا جەنە ەكولوگييا ينستيتۋتىن, ميكروبيولوگييا جەنە ۆيرۋسولوگييا عىلىمي ٶندٸرٸستٸك ورتالىعىن, قازاقستاننىڭ قولدانبالى ەكولوگييا اگەنتتٸگٸن جەنە مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگانداردى تارتقان.
"جۇمىس توبى مىناداي قورىتىندىعا كەلدٸ. تابىلعان جانۋار ٶلەكسەلەرٸ قاتتى ىدىراپ جاتتى. بۇعان ميكروبيولوگييا جەنە ۆيرۋسولوگييا عىلىمي-ٶندٸرٸستٸك ورتالىعىنىڭ ۆەتەرينارلىق قىزمەتكەرلەرٸنە ىدىراۋ دەرەجەسٸن ەسكەرە وتىرىپ, توكسيكولوگييالىق, گەستولوگييالىق جەنە ۆيرۋسولوگييالىق زەرتتەۋ جٷرگٸزٸپ, تٸندەردٸ ٸرٸكتەۋ مٷمكٸن بولمادى. تەڭٸز جانۋارلارى بٸرنەشە اي بۇرىن ٶلگەنٸ انىقتالدى", - دەدٸ ەكولوگييا مينيسترٸ.
ول تەك 67 يتبالىق ٶلەكسەسٸ تەكسەرٸستەن ٶتكەنٸن ايتتى. ال شامامەن 25 پايىزىنىڭ نەمەسە 17-سٸنٸڭ دەنەسٸندە ٶلٸمگە ەكەلۋٸ مٷمكٸن مەحانيكالىق ەسەرلەردٸڭ ٸزدەرٸ بولعانى انىقتالعان.
"مەحانيكالىق ەسەردٸڭ سەبەپتەرٸ مىنالار بولۋى مٷمكٸن: يتبالىقتاردىڭ بالىق اۋلاۋ تورلارىنا تٷسٸپ قالۋى, يتبالىقتاردىڭ تىيىم سالىنعان اۋلاۋ قۇرالدارىنا تٷسۋٸ - قارماق - اۋلاۋدىڭ جابايى ەدٸسٸ. بٸزدٸڭ ەلدە اۋلاۋدىڭ مۇنداي تٷرٸنە تىيىم سالىنعان. زەرتتەلگەندەردٸڭ 19-ىنىڭ عانا جاسىن انىقتاۋ مٷمكٸن بولدى, ونىڭ 52 پايىزى نەمەسە 10-ى 2021-2022 جىلدىڭ قىسىندا تۋعان يتبالىقتار", - دەدٸ سەرٸكقالي برەكەشەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, 2021-2022 جىلعى قىس يتبالىقتىڭ كٶبەيۋٸنە قولايسىز بولعان. ەكولوگييا مينيسترلٸگٸ باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, يتبالىقتىڭ تابيعي ٶلٸمٸنە وسى فاكتٸلەر سەبەپ بولعان. جالپى, تابىلعان ەڭ ەرەسەك يتبالىقتىڭ جاسى 13-تە. بارلىق ٶلەكسەلەر تەكسەرٸلٸپ, قاجەتتٸ ٶلشەمدەر جٷرگٸزٸلگەننەن كەيٸن سانيتارلىق نورمالاردى ساقتاي وتىرىپ كەدەگە جاراتىلدى.
"تاعى بٸر نەرسە – بۇل يتبالىقتاردىڭ ٶلٸمٸن كٶپشٸلٸك قاشاعان كەن ورنىن يگەرٸپ جاتقان NCOC كومپانيياسىنىڭ تەرەڭدەتۋ جۇمىستارىمەن بايلانىستىرادى. بۇل تۋرالى قورىتىندىدا دا ايتىلعان. وندا 2021 جىلعى زەرتتەۋدٸڭ نەتيجەلەرٸ تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى ايتارلىقتاي زييان كەلتٸرمەگەن دەلٸنەدٸ", - دەپ تٷسٸندٸردٸ برەكەشەۆ.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, زووپلانكتون مەن فيتوپلانكتوندىق ورگانيزمدەر مەن ماكروزووبەنتوزعا ورتاشا ماڭىزدىلىق دەرەجەسٸ ەسەر ەتەدٸ, بۇل 2020 جىلعا ارنالعان قورشاعان ورتاعا ەسەردٸ باعالاۋ جوباسىنا سەيكەس كەلەدٸ.
"تۇڭعيىق تٷبٸن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى كەزٸندە تەڭٸز اعزالارىنا, سونىڭ ٸشٸندە كاسپيي يتبالىعىنا ەسەرٸن ازايتۋ جەنە ەسەر ەتۋ بويىنشا بارلىق قاجەتتٸ شارالار قابىلدانىپ جاتىر. بۇل رەتتە ٶلٸ يتبالىقتار تابىلعان جەردەن ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا ەكولوگييا دەپارتامەنتٸمەن اۋا سىنامالارى الىندى. قۇرامىندا زييان زاتتار بولماعان. سۋ ٷلگٸلەرٸ مەتالدىڭ شەكتٸ رۇقسات ەتٸلگەن كونتسەنتراتسيياسىنان ازداپ اسىپ كەتكەن: نيكەل – تەكشە دەتسيمەترگە شامامەن 400 ميلليگرامم. بۇل بٸرقاتار عالىم, ەكولوگ, زوولوگ قول قويعان قورىتىندى", - دەدٸ ۆەدومستۆو باسشىسى.
ماۋسىمداعى التىنشى كاسپيي سامميتٸ كەزٸندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كاسپيي يتبالىقتارىنىڭ اۋىر جاعدايىن ايتتى.
"كاسپيي يتبالىعى - ەندەميك جەنە كاسپيي تەڭٸزٸنٸڭ فاۋناسىنداعى سٷتقورەكتٸلەردٸڭ جالعىز ٶكٸلٸ. ول بٷكٸل سۋ قويماسى بويىنشا قونىس اۋدارىپ جٷزەدٸ. ول - ترانسشەكارالىق بيورەسۋرس. ولاردىڭ جويىلۋى قاتتى الاڭداتادى", - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
