قاسكەلەڭ مەن شامالعاننىڭ اتاۋلارىن ٶزگەرتۋ ۇسىنىلدى

قاسكەلەڭ مەن شامالعاننىڭ اتاۋلارىن ٶزگەرتۋ ۇسىنىلدى

الماتى وبلىسىنىڭ شونجى اۋىلىندا «باتىر بابالاردى ۇلىقتاۋ پارىزى» اتتى عىلىمي كونفەرەنتسييا ٶتتٸ. جيىن بارىسىندا ەلدٸ مەكەندەردٸڭ قازاق حالقىنا جات اتاۋلارىنان ارىلۋ مەسەلەسٸ كٶتەرٸلدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.

ش. ۋەليحانوۆ اتىنداعى تاريح جەنە ەتنولوگييا ينستيتۋتى, ۇيعىر اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ جەنە «ەلمەرەك بابا» قورىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ٶتكەن شاراعا عالىمدار, تاريحشىلار, قوعام قايراتكەرلەرٸ جەنە جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار قاتىستى.

«الماتى وبلىسىنداعى بٸرقاتار ەلدٸ مەكەندەردٸڭ اتاۋىن ٶزگەرتۋ كەرەك. تاريحشىلار وسىنداي باستاما كٶتەرۋدە. مەسەلەن, قاسكەلەڭ, شامالعان, مۇقىرى, شونجى, بورالداي. بۇل اتاۋلاردىڭ تٷپ-تامىرىنا ٷڭٸلسەك, قالماق, جوڭعار باتىر-قوڭتايشىلارىنىڭ ەسٸمدەرٸ. شاپقىنشىلىق كەزٸندە قازاق دالاسىندا قازا تاپقان قالماق باتىرلارىنىڭ ەسٸمٸن جاۋدىڭ مىسىن باسۋ ٷشٸن ەدەيٸ قويعان.  ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى ەندٸ وسى ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋدىڭ بٸر جولى», -  دەيدٸ عىلىمي كونفەرەنتسيياعا قاتىسقان تاريحشىلار.  

"جوڭعار باتىرىنىڭ اتىمەن اتالىپ كەتكەن ەلدٸ مەكەننٸڭ بٸرٸ - ۇيعىر اۋدانىنىڭ ورتالىعى. جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ ٶزٸ بۇل اتاۋعا اسا كٶپ مەن بەرە بەرمەيدٸ. ال تاريحشىلار شونجىنىڭ قازاقتىڭ ەلمەرەك باتىرى قولىنان قازا تاپقانىن العا تارتادى. سوندىقتان تاريحتى زەردەلەپ,مۇراعاتتى اقتارىپ, دەل وسىنداي اتاۋلاردان ارىلساق, جەتٸسۋ جەرٸ عانا ەمەس, تۇتاس قازاق جەرٸ رۋحاني جاڭعىرار ەدٸ دەيدٸ", - ش. ۋەليحانوۆ اتىنداعى تاريح جەنە ەتنولوگييا ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ قوعاممەن بايلانىس جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى ەۋەزحان شاشاەۆ.


تاريحشىنىڭ ايتۋىنشا, تاريحي سانامىزدى قالپىنا كەلتٸرۋدٸ قارجىمەن, قانداي-دا بٸر ماتەريالدىق ٶلشەممەن ٶلشەۋگە بولمايدى. سوندىقتان سانامىزعا سٸڭگەن وسىنداي ٶرەسكەل قاتەلٸكتەردٸ تٷزەۋٸمٸز كەرەك. "سوندا عانا بٸز ٶزٸمٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ ساقتاپ, بولاشاق ۇرپاعىمىزعا وسى ەلٸمٸزدٸڭ تٸزگٸنٸن بەرە الامىز", - دەيدٸ ول.  

تاريحشىلاردىڭ باستاماسىن ساياساتتانۋشىلار دا, ازاماتتىق قوعام ٶكٸلدەرٸ دە قولداپ وتىر. بٸراق بۇل مەسەلەگە جان-جاقتى دايىندالىپ, جٸتٸ تارازىلاپ, كٸرٸسۋ كەرەكتٸگٸن العا تارتادى. قالماق باتىرلارىنىڭ ەسٸمٸنەن بٶلەك ەل مەن جەرگە جات اتاۋلار ەلٸ دە كٶپ. پاتشالىق رەسەي جەنە كەڭەس دەۋٸرٸنەن قالعان اۋىل اتتارى ٶزگەرگەنٸمەن, ەسكٸشە اتالىپ جٷرگەن ەلدٸ مەكەندەر دە جوق ەمەس. «سوندىقتان سانانى جاڭعىرتپاي, بولاشاقتى باعدارلاۋ دا وڭايعا سوقپاس», - دەيدٸ عالىمدار.