ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ الماتى وبلىسى قاپشاعاي قالاسىنداعى «Kaz Organic Product» تسيكلدى بالىق ٶندٸرٸسٸ كەشەنٸنە باسپاسٶز تۋرىن ٶتكٸزدٸ. كەسٸپورىننىڭ ەرەكشەلٸگٸ - ەكولوگيياعا زييان كەلتٸرمەيتٸن ٶندٸرٸس تسيكلى جاسالعان, بالىققا ارنالعان ازىق پەن وتىرعىزۋ ماتەريالدارى كەشەننٸڭ ٶز ٸشٸندە دايىندالادى.
جوبا ازاماتتاردىڭ ٶمٸر ساپاسىن جاقسارتۋ فاكتورى رەتٸندە قر ٶندٸرٸستٸك قاۋٸپسٸزدٸك باعدارلاماسىنا تولىق سەيكەس كەلەدٸ.
باق ٶكٸلدەرٸ كەسٸپورىندى ارالاپ, افريكالىق كلاريۋس, تيلاپييا جەنە اۆسترالييالىق قىزىل شىمشۋىرلى شاياندى جابىق سۋدا ٶسٸرۋ پروتسەسٸمەن تانىستى. نارىققا شىعارىلاتىن قايتا ٶڭدەلگەن بالىق ٶنٸمدەرٸ كٶرسەتٸلدٸ.
كەسٸپورىن باسشىسى الەكسەي ششەتينين زاۋىتتىڭ قۋاتى جىلىنا تٸرٸ جەنە قاتىرىلعان 10 مىڭ توننا بالىق ٶندٸرۋگە جەتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. زاۋىتتىڭ ەرەكشەلٸگٸ سول, باسسەيندە بالىقتى 6 ايدا دەرنەسٸلدەن باستاپ 1 كگ تاۋارلىق سالماققا دەيٸن ٶسٸرٸپ, 1 جىلدا ەكٸ رەت ٶنٸم الۋعا بولادى.
«قازٸر ٷكٸمەت حالىقتىڭ كٶبٸرەك بالىق ٶنٸمدەرٸن تۇتىنۋىنا كٶڭٸل بٶلۋدە. بۇل ٶندٸرٸس قۋاتىن ارتتىرۋعا ەسەرٸن تيگٸزەدٸ. تٸرٸ بالىقتى دا, قايتا ٶڭدەلٸپ ۇزاققا ساقتاۋعا ارنالعان ٶنٸمدٸ دە كٶبەيتۋ كەرەك. بٸز ٶندٸرٸسكە اكۆامەدەنيەتتٸڭ 10-عا جۋىق زاماناۋي تٷرٸن ەنگٸزدٸك. مەرمەر كلاريۋسىن, تيلاپييا جەنە اۆسترالييالىق شايان ٶسٸرۋدەمٸز. بيىل 2000 توننا ٶنٸم ٶتكٸزۋدٸ جوسپارلاعانبىز. پاندەميياعا جوسپارىمىزعا ازداپ ٶزگەرٸس ەنگٸزدٸ», - دەدٸ ا. ششەتينين.
ونىڭ سٶزٸنشە, 70 ادام جۇمىس ٸستەيتٸن زاۋىتتا قولدانىلاتىن زاماناۋي تەحنولوگييالار مەن كٷن سايىن سۋدىڭ ەكسپەرتيزاسىن ٶتكٸزەتٸن زەرتحانا ٶنٸمنٸڭ ەكولوگييالىق تازا بولۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ.
«ٶنٸم ساتىلماس بۇرىن ٶزٸمٸزدە جەنە قالاداعى زەرتحانادا تەكسەرٸلەدٸ. جەمدٸ قازاقستاندا جاسالعان تازا ينگرەديەنتتەردەن ٶزٸمٸز دايىندايمىز», - دەدٸ ول.
مامان قازاقستان سۋ رەسۋرستارىندا جىل سايىن 600 مىڭ توننا بالىق ٶسٸرۋ ٷشٸن اكۆامەدەنيەتتٸ قارقىندى دامىتۋ قاجەت دەپ سانايدى.
«بٷگٸنگٸ تاڭدا ٷكٸمەت ەر ايماقتا بالىق شارۋاشىلىعى بويىنشا نەگٸزگٸ پروبلەمالار مەن ۇسىنىستاردى جيناۋدا. سونىڭ نەگٸزٸندە بالىق ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋ بويىنشا زاڭدارعا ٶزگەرٸس ەنگٸزٸلۋ كەرەك. ايتا كەتەتٸن بٸر پروبلەما - سالادا مامان جەتٸسپەيدٸ. بٸز ٶز قىزمەتكەرلەرٸمٸزدٸ شەتەلدە وقىتتىق. ەندٸ ينستيتۋتتارمەن بٸزدە جاستاردىڭ تەجٸريبە الماسۋى جٶنٸندە, بٸرلەسە مامان دايىنداۋ بويىنشا كەلٸسٸپ جاتىرمىز», - دەپ ايتتى كەسٸپورىن باسشىسى.
كەسٸپورىن ٶنٸمدەرٸ ٸشكٸ نارىقتان بٶلەك رەسەيگە ەكسپورتتالادى.
«قازاقستاندىق ٶنٸم تابيعي تازا, حيمييالىق قوسپاسى جوق بولعاندىقتان رەسەي جوعارى باعالايدى. سوندىقتان حالىقارالىق نارىقتا دا ۇيالماي ماقتانا الامىز. بالىقتىڭ 15 تٷرلٸ ٶنٸمٸن دايىندايمىز. كلاريۋستىڭ ەرەكشەلٸگٸ - ونى اللەرگيياسى بار ادامدارعا دا جەۋگە بولادى. پاندەمييا كەزٸندە كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعان ادامدار جاتقان اۋرۋحانالاردىڭ راتسيونىنا ەنٸپ, بٸز بالىق جەتكٸزٸپ تۇردىق», - دەپ اتاپ ٶتتٸ كەسٸپورىننىڭ قوعاممەن بايلانىس مەنەدجەرٸ.
ەسكە سالساق, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا بالىق شارۋاشىلىعىنا ەرەكشە مەن بەرۋ كەرەكتٸگٸن ايتقان. 2019 جىلى ەلٸمٸزدٸڭ بالىق جەنە بالىق ٶنٸمدەرٸ نارىعىنىڭ جالپى كٶلەمٸ 66 مىڭ توننانى قۇرادى. قازاقستانداعى سۋ رەسۋرستارى 600 مىڭ تونناعا دەيٸن بالىق ٶسٸرٸپ, ەكسپورتتى 10 ەسەگە ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سول سەبەپتٸ قازٸر ەكولوگييا مينيسترلٸگٸ شارۋالاردى قولداۋ ماقساتىندا بٸرقاتار زاڭدارعا ٶزگەرٸس ەنگٸزٸپ, سۋبسيدييا بەرۋ جولدارىن قاراستىرىپ جاتىر.
