مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتات جاناربەك ەشٸمجان قۇزىرلى ورگاندار «قاڭتار قاسٸرەتٸنە» بايلانىستى قوعام سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرۋٸ كەرەك ەكەنٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«جىل باسىنداعى ەلٸمٸزدٸڭ قوعامدىق-ساياسي ٶمٸرٸنە «قاڭتار قاسٸرەتٸ» دەگەن اتپەن ەنگەن تاعدىرلى كەزەڭنٸڭ ورىن العانىنا كٶپ ۋاقىت ٶتكەن جوق. ەرينە, بۇل تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ ساياسي تاريحىنداعى ەڭ بٸر اۋىر جەنە مەملەكەتتٸك قۇرىلىمعا دا سىن-قاتەر تٶنگەن اسا قيىن شاق بولعانى داۋسىز. ەل پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى سول قاڭتار وقيعاسى كەزٸندە ەلدە ورىن العان جاعدايلارعا بايلانىستى جەدەل تەرگەۋ توبىن قۇرىپ, ەگجەي-تەگجەيلٸ تەكسەرۋ باعىتىندا تيٸستٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا ارنايى تاپسىرما بەرگەن. سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى «قاڭتار قاسٸرەتٸنەن» زارداپ شەككەن ازاماتتارعا, بيزنەس نىساندارىنا تيٸستٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ جٶنٸندە ناقتى مٸندەتتەمەلەر جٷكتەگەن بولاتىن. سودان بەرٸ ەكٸ ايدىڭ جٷزٸ بولدى. جاقىندا عانا ەرٸپتەستەرٸمٸز رەسپۋبليكانىڭ ەر ٶڭٸرٸندە بولىپ, ەل-حالىقپەن كەزدەسٸپ, تٷيٸنٸ قالىڭ تٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ ٶز كٶزدەرٸمەن كٶرٸپ قايتتى. سول كەزدەسۋلەردە قوعام تاراپىنان, ەلدەگٸ بەلسەندٸ ازاماتتاردان, اقپارات قۇرالدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸنەن «قاڭتار وقيعاسىنا قۇقىقتىق باعا قاشان بەرٸلەدٸ?» دەگەن سۇراقتار قويىلدى», - دەدٸ ج. ەشٸمجان قر باس پروكۋرورىنىڭ اتىنا جولداعان ساۋالىندا.
وسى ورايدا ول دەپۋتاتتار وسى قاڭتار وقيعاسىنا بايلانىستى جاعدايلارعا العاشقى سەتتەردەن باستاپ ارالاسقانىن جەتكٸزدٸ. مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى ەر ٶڭٸرگە بارىپ, وقيعاعا قاتىستى ۇستالعاندارمەن, قوعام بەلسەندٸلەرٸمەن, ادۆوكاتتارمەن, ٸستٸ بولىپ جاتقانداردىڭ تۋىستارىمەن, وقيعا سالدارىنان زارداپ شەككەن كەسٸپكەرلەرمەن, ەسكەريلەرمەن كەزدەستٸ. قيراعان عيماراتتار مەن تەحنيكالاردى, ستراتەگييالىق نىسانداردى ٶز كٶزدەرٸمەن كٶردٸ.
«مەن قاڭتاردىڭ قارالى كٷندەرٸ ەڭ اۋىر جاعدايلاردى باستان كەشكەن الماتى وبلىسى مەن الماتى قالاسىندا بولىپ, مەجٸلٸس دەپۋتاتى رەتٸندە قالىڭ بۇقارامەن جەنە ٸستٸ بولىپ جاتقانداردىڭ تۋىستارىمەن ارنايى كەزدەستٸم. اباقتىدا جاتقانداردىڭ اتا-انالارىنىڭ تالاپتارى بويىنشا تالدىقورعان قالاسىنداعى تەرگەۋ يزولياتورىندا بولىپ, جاستارمەن دە جٷزدەسٸپ, سٶيلەستٸم. سەبەبٸ – ٸستٸ بولىپ جاتقانداردىڭ اتا-انالارى, تۋىستارى تاراپىنان «تەرگەۋ يزولياتورلارىندا ناعىز ازاپتاۋلار, قىلمىستى كٷشپەن مويىنداتۋدىڭ ادامتٶزگٸسٸز تٷرلەرٸن قولدانىپ جاتىر» دەگەندٸ العا تارتتى. بٷكٸل كامەرالاردى ارالاپ, ەرقايسىمەن جەكە-جەكە سٶيلەسٸپ, كٶز كٶرٸپ, كٶڭٸل سەنگەن جاعدايلاردى كٶڭٸلٸ الاڭ بولىپ وتىرعان تۋعان-تۋىستارىنا جەتكٸزدٸم. دەل وسىنداي كەزدەسۋلەردٸ ەرٸپتەستەرٸمٸز الماتى, شىمكەنت, تاراز قالالارىندا دا ٶتكٸزگەن بولاتىن», - دەدٸ دەپۋتات.
ونىڭ ايتۋىنشا, وسى كٷندەردە تٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە ەلدٸڭ كٶڭٸلٸنە قاياۋ تٷسٸرەتٸن سانتٷرلٸ اقپاراتتار اعىنى تاسقىنداپ تاراپ جاتىر.
«قوعام نەگٸزگٸ رەسمي اقپاراتقا قول جەتكٸزە الماعان سەتتە, سٶزسٸز اڭىز-شىنى ارالاس الىپقاشپا دٷنيەلەر الدىڭعى قاتارعا شىعادى. ال سول ەلدٸڭ قۇلاعىن ەلۋ قىلعان رەسمي ەمەس اقپاراتتار ەلدٸڭ ارقاسىن ايازداي قارىپ, حالىق ٸشٸندە تٷرلٸ قاۋەسەتتەردٸڭ وشاعىن مازداتتى. بۇل دەلەلدەنبەگەن فەيك اقپاراتتاردى ٶز ماقساتىنا پايدالانىپ, ۇپاي جيناعىسى كەلگەن ٸشكٸ جەنە سىرتقى كٷشتەر دە بولماي قالعان جوق. دەل قازٸر تەرگەۋ ٸسٸ جٷرٸپ جاتىر. تٷسٸنەمٸز, تەرگەۋ ٸسٸنٸڭ ٶز پروتسەسٸ بار. الداعى ۋاقىتتا سوت ٷكٸمٸ دە كەزەڭ-كەزەڭٸمەن شىعا جاتار. الايدا ارادا ەكٸ اي ۋاقىت ٶتسە دە قوعام سول قاسٸرەتتٸ وقيعا تۋرالى نەگە باستاپقى اقپاراتتارعا قول جەتكٸزە الماي وتىر? بۇل – ەڭ بٸرٸنشٸ كەزەكتە مەملەكەتتٸك تٶڭٸكەرٸسكە جاسالعان قادام دەگەن سٶز ايتىلدى. ال ەلدٸكتٸڭ تامىرىنا بالتا شابۋدى كٶزدەگەندەردٸڭ كٶشٸنە ٸلەسٸپ, ەلٸمٸزدەگٸ ٸرٸ قالالارداعى ەكٸمشٸلٸك ورىندارى مەن بيزنەس نىساندارىنا, كٷشتٸك قۇرىلىم عيماراتتارىنا شابۋىلداعاندار كٸمدەر? جاپپاي تەرتٸپسٸزدٸكتٸ ۇيىمداستىرعاندار, قارۋ ۇرلاعاندار كٸمدەر? قانشا ادام جەبٸرلەندٸ? جاپا شەككەن كەسٸپكەرلەر مەن زەبٸر كٶرگەن ازاماتتارعا تولىققاندى كٶمەك كٶرسەتۋ ٷدەرٸسٸ قاشان اياقتالادى? ارانداعان كٸمدەر? ارانداتقان كٸمدەر? ٶرتەنٸپ جاتقان عيماراتتارعا باس-سيراعىن ٷيتٸپ جٷرگەندەر كٸمدەر? يزولياتورلارداعى جاتقانداردىڭ جاي-كٷيٸ قالاي? ولاردىڭ قۇقى قاي دەڭگەيدە ساقتالۋدا? قىلمىستىق ٸس قاشان اياقتالادى? سوتقا قاشان جٸبەرٸلەدٸ? جالپى سول كٷندەرٸ قانداي جاعداي ورىن الدى?», - دەپ سۇرادى جاناربەك ەشٸمجان.
بۇل تۇرعىدا ول دەل وسى كٷندەرٸ قوعام تاراپىنان قويىلعان وسى سۇراقتار ەلٸ كٷنگە دەيٸن اشىق كٷيٸندە تۇرعانىن ايتتى
«وسى سۇراقتاردىڭ بەرٸنە بٷكپەسٸز, اشىق جاۋاپ بەرٸلۋ كەرەك. ۋاقىت ۇزاعان سايىن سەنٸم سەتٸنەپ, كٷدٸكتٸڭ تۇمانى قالىڭداي بەرەدٸ. سوندىقتان تيٸستٸ كٷشتٸك قۇرىلىمدار, مەملەكەتتٸك ورگان باسشىلارى جەدەلدەتٸپ مەجٸلٸستٸڭ تٶرٸنە كەلٸپ, وقيعاعا بايلانىستى وسى جەنە باسقا دا ساۋالدارعا اشىق جەنە انىق, بەتپە-بەت جاۋاپ بەرۋٸ كەرەك. بۇل – حالىقتىڭ, قوعامنىڭ تالابى!», - دەدٸ دەپۋتات.
ٶز كەزەگٸندە مەجٸلٸس تٶراعاسى ەرلان قوشانوۆ بۇل باستاماعا قولداۋ بٸلدٸردٸ.
«ەرينە, بٸز تەرگەۋ قۇپيياسىنا نەمەسە ناقتى قىلمىستىق ٸستەر بويىنشا تەرگەۋ امالدارىنا ارالاسا المايمىز. بۇل تۇرعىدا زاڭنامادا شەكتەۋلەر بار. بٸراق قوعام قاڭتار وقيعالارىنا بايلانىستى سۇراقتارعا جاۋاپ كٷتٸپ وتىر. وسىعان بايلانىستى وتىرىستاردىڭ بٸرٸندە بۇل مەسەلەلەر بويىنشا تيٸستٸ لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ اقپاراتىن تىڭداعان دۇرىس بولار دەپ ويلايمىن», - دەدٸ ە. قوشانوۆ.
وسى ورايدا ول مەجٸلٸستٸڭ تيٸستٸ كوميتەتٸ مەن اپپارات باسشىلىعىنا اتالعان تيٸستٸ ورگاندار ٶكٸلدەرٸنٸڭ جاۋاپ بەرۋٸن ۇيىمداستىرۋ تاپسىرماسىن بەردٸ.
