بٷگٸن الماتىداعى «استانا» قوناق ٷيٸندە «قازاقتىڭ تٸلٸ مەن تاريحى – ۇلتتىڭ التىن قازىعى» دەگەن تاقىرىپتا قوعامدىق تالقىلاۋ ٶتتٸ.
جيىنعا قاتىسقان جازۋشى قابدەش جۇمادٸلوۆ قوعامدا قىزۋ تالقىعا تٷسٸپ جاتقان تٸل, تاريح, جەر مەسەلەلەرٸنە قاتىستى ويىن ورتاعا سالدى.
— ۇلتتى جويۋ ساياساتى جوسپارلى تٷردە ٸسكە اسىپ جاتىر. ۇلتتىڭ جانى بار. ال, ونى قۇرىتۋدىڭ بٸرنەشە تەتٸگٸ بار. سونىڭ بٸرٸ – جەر. جەردەن ايىرىلعان ۇلت جويىلادى. تاعى بٸرٸ – تٸل. «سٶزٸ جوعالعان ۇلتتىڭ ٶزٸ جوعالادى» دەپ احمەت بايتۇرسىنۇلى ايتىپ كەتتٸ. ٷشٸنشٸ مەسەلە – تاريح. تاريح حالىقتىڭ – جادى, زەردەسٸ. وعان كەسٸر تيسە, ۇلتتى ۇستاپ تۇراتىن ەشتەڭە قالمايدى.
بٸزدە تەۋەلسٸزدٸك العالى بەرٸ 18 مينيستر اۋىسىپتى. سوندا وقۋ-اعارتۋدان كەتكەن كەمشٸلٸكتٸ, ولقىلىقتى كٸمنەن سۇرايمىز? ەشكٸم دە جاۋاپ بەرمەيدٸ. بەرٸن بٷلدٸرٸپ الادى دا, ساعاديەۆ تە كەتەدٸ ەرتەڭ. كٸنەنٸڭ بەرٸن ٶزٸنە ارقالاتادى دا, قويا بەرەدٸ. ەرقايسىسى بٸر-بٸر رەفورمامەن كەلەدٸ. مەكتەپتە ٷش تٸلدە وقىتۋ – بالالاردىڭ باسىن شٸرٸتۋ. بٸزگە ۇلتتى جويۋدىڭ پروگرامماسىن جاساپ بەرگەندەي بٸرەۋلەر. سونى بٸرتٸندەپ ٸسكە اسىرىپ كەلە جاتىرمىز. مەكتەپتەرٸمٸز سەبەت وداعىنان كەيٸن كەرەمەت دامىپ كەتتٸ دەپ ايتا المايمىز. سول كەزدەگٸ عىلىمدى ساقتاي الدىق پا? باياعى عىلىم اكادەميياسى قايدا?
پەندەردٸ بٸر-بٸرٸنە قوسۋ دەگەن — نە دەگەن سۇمدىق? مەن ٶزٸم قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸنٸڭ مامانىمىن. ەدەبيەت دەگەن قوعامدىق پەن, ال تٸل دەگەن ناقتى عىلىمداردىڭ بٸرٸ. ماماتەماتيكا قانداي بولسا, تٸل عىلىمى دا سونداي. ەكەۋٸن قالاي قوسىپ وقىتۋعا بولادى? ال ەندٸ تاريحىمىزعا قاتىستى. وسى جەردە جوعارعى مەكتەپتٸڭ ٶكٸلدەرٸ وتىر. العاشىندا 91-جىلدان بەرگٸ تاريحتى وقىتامىز دەدٸ. ودان بٸراز شۋ تۋىنداعاننان كەيٸن, قازان رەۆوليۋتسيياسىنان بەرگٸ تاريحتى وقىتاتىن بولىپتى. كٸشكەنە كەڭٸتكەن تٷرٸ. وندا ار جاعىنداعى قازاق تاريحى قايدا قالادى? تاريحىمىزدى ەندٸ-ەندٸ بٸلٸپ كەلە جاتقاندا, قىسقارتىپ تاستاساق نە بولادى? بىلتىر عانا قازاق حاندىعىنىڭ 500 جىلدىعىن ٶتكٸزدٸك. ونىڭ الدىندا باسقاشا سايراعانبىز. بٸزدە حاندىق تا, مەملەكەت تە, شەكارا دا بولعان جوق دەپ. ونى مىناۋ مىسىقتٸلەۋلٸ كٶرشٸلەرٸمٸز ٸلٸپ ەكەتٸپ, ار قاراي شۋىلداپ بارا جاتقاننان كەيٸن, باسۋ ٷشٸن حاندىقتى تويلادىق. وندا دا استانا دا نە الماتى دا ەمەس, سوناۋ جامبىل جەرٸنە اپارىپ شالا-پۇلا ٶتكٸزدٸك.
تاريحىمىز مىناۋ, تٸلدٸڭ داۋى الدارىڭىزدا. ال قازاقتىڭ جەرٸ ساۋداعا تٷسسە, شەتەلدٸكتەردٸڭ قولىنا ٶتسە, وندا قازاقتىڭ شىندىعى بٸتكەنٸ, قىل مويىنعا تاقالعانى. ەشكٸمنٸڭ ەكەسٸنەن قالعان مەملەكەت جوق. مەملەكەت – ەشكٸمنٸڭ مەنشٸگٸ ەمەس. جەر دە ەشكٸمنٸڭ جەكە دٷنيەسٸ ەمەس. جەردٸڭ يەسٸ ٶزگەرسە, كيەسٸ دە ٶزگەرەدٸ. قاسيەتٸ دە جوعالادى, — دەدٸ جازۋشى.
ايتا كەتسەك, جيىندا قوعام بەلسەندٸلەرٸ ٷشتٸلدٸلٸك رەفورماسىنىڭ ۇلتتى جويۋعا باعىتتالعانىن اشىق ايتىپ, ٶز قارسىلىقتارىن بٸلدٸردٸ. سونداي-اق, بٸلٸم مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸنە قوعام بەلسەندٸسٸ رۋزا بەيسەنبەكتەگٸنٸڭ 4 جارىم مىڭنان استام ادامنىڭ قولى جينالعان اشىق حاتىن تاپسىردى.
