قر ۇلتتىق بانكٸ يپوتەكالىق تۇرعىن ٷي زاەمدارىن قايتا قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسىنا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2015 جىلدان باستاپ جالعىز باسپانانى ساقتاپ قالۋعا, يپوتەكالىق قارىز الۋشىلاردىڭ بورىش جٷكتەمەسٸن ازايتۋعا جەنە ولار ٷشٸن ۆاليۋتالىق تەۋەكەلدٸ بولدىرماۋعا باعىتتالعان يپوتەكالىق تۇرعىن ٷي قارىزدارىن قايتا قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسى ٸسكە اسىرىلۋدا.
باعدارلامانىڭ بٸرٸنشٸ بٶلٸگٸ شەڭبەرٸندە 2004 – 2009 جىلدار ارالىعىنداعى بەرٸلگەن يپوتەكالىق قارىزداردى قايتا قارجىلاندىرۋ كٶزدەلگەن. ۇلتتىق بانك قارىز الۋشىلاردى قولداۋعا 130 ملرد تەڭگە بٶلدٸ.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ باعدارلاما تابىستى ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر. باعدارلاما شەڭبەرٸندە 171,4 ملرد تەڭگەگە 28 مىڭ قارىز الۋشىعا كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ, 56 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا قارىز الۋشىلاردىڭ سىياقى, كوميسسييالار, تۇراقسىزدىق سوماسى بويىنشا بەرەشەگٸ تٶمەندەتٸلدٸ. بانكتەر بٶلگەن قاراجات تولىق كٶلەمدە يگەرٸلدٸ جەنە رەۆولۆەرلٸك تەتٸكتٸ ەسكەرە وتىرىپ قايتا قارجىلاندىرىلعان قارىزدار سانى 2026 جىلعا دەيٸن 40 مىڭنان استام بولادى.
باعدارلامانىڭ ەكٸنشٸ بٶلٸگٸ 2018 جىلى 27 ناۋرىزدا ٸسكە قوسىلدى جەنە جەكە تۇلعالاردىڭ ۆاليۋتالىق يپوتەكالىق قارىزدارىن ۇلتتىق بانكتٸڭ 2015 جىلعى 18 تامىزداعى باعامى (بٸر اقش دوللارى ٷشٸن 188,35 تەڭگە) بويىنشا تەڭگەمەن قايتا قارجىلاندىرۋدى كٶزدەيدٸ. باعام ايىرماسىنىڭ سوماسى (156 ملرد تەڭگە) ۇلتتىق بانك قاراجاتىنىڭ ەسەبٸنەن ٶتەلەدٸ. بانكتەر قارىز الۋشىلاردىڭ سىياقى, كوميسسييالار, تۇراقسىزدىق بويىنشا بەرەشەگٸن 136 ملرد تەڭگە سوماسىنا تٶمەندەتەدٸ.
ۆاليۋتالىق قارىز الۋشىلاردان قايتا قارجىلاندىرۋعا بانكتەرگە 9 مىڭنان اسا ٶتٸنٸم بەرٸلدٸ, ونىڭ ٸشٸندە قايتا قارجىلاندىرۋعا 78,7 ملرد تەڭگەنٸڭ 8 840 قارىزى ماقۇلداندى.
باعدارلامانىڭ ٸسكە اسىرىلۋىنا جاسالعان تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷكٸمەتكە جەنە ۇلتتىق بانككە حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارى (حەوت) ساناتىنا جاتاتىن يپوتەكالىق قارىزدارعا قىزمەت كٶرسەتۋدە قيىن جاعدايعا تاپ بولعان يپوتەكالىق قارىز الۋشىلارعا, سونداي-اق قارىزدار بويىنشا مٸندەتتەمەلەردٸ ورىنداۋ ەسەبٸنە جالعىز مٷلكٸ بانكتەردٸڭ بالانسىنا ٶتكەن قارىز الۋشىلارعا قولداۋ كٶرسەتۋگە باعىتتالعان بٸرقاتار شارالاردى ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردى.
وسى تاپسىرمانى ورىنداۋ شەڭبەرٸندە, اعىمداعى جىلعى 23 جەلتوقساندا ۇلتتىق بانك باسقارماسى باعدارلاماعا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلاردى بەكٸتتٸ. باعدارلاماعا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار بانكتەرگە قارىز الۋشىنىڭ قارجىلىق جەنە ەلەۋمەتتٸك جاعدايىن مۇقييات جان-جاقتى تالداۋ نەگٸزٸندە, تاراپتاردىڭ كەلٸسٸمٸ بويىنشا جەكە تەرتٸپپەن حەوت ساناتىنا جاتقىزىلعان, يپوتەكالىق قارىزدارعا قىزمەت كٶرسەتۋگە بايلانىستى قيىندىقتارعا ۇشىراعان قارىز الۋشىلاردى ساۋىقتىرۋدىڭ قوسىمشا تەتٸكتەرٸن قولدانۋ قۇقىعىن بەرەدٸ.
باعدارلاماعا ٶزگەرٸستەر بانكتەردٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا حەوت ساناتىنا جاتقىزىلعان, يپوتەكالىق قارىزدار بويىنشا 44,6 ملرد. تەڭگە سوماعا بەرەشەگٸ بار 7 355 قارىز الۋشىنى قولداۋدى قامتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, بۇل جاعدايدا ولار يپوتەكالىق قارىزدارعا قىزمەت كٶرسەتۋگە بايلانىستى نەگٸزدەلگەن قيىندىققا ۇشىرايدى. بانكتٸڭ بالانسىندا تۇرعان تۇرعىن ٷيدٸ قارىز الۋشىنىڭ مەنشٸگٸنە قايتارۋ ماقساتىندا قارجى ينستيتۋتتارىنا قارىز الۋشىنى قارجىلاندىرۋدى جٷزەگە اسىرۋ نە وعان تۇرعىن ٷيدٸ كەيٸننەن ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸمەن جالعا بەرۋ قۇقىعى بەرٸلەدٸ.
بۇل شارالار بۇرىن قايتارىمدى نەگٸزدە بٶلٸنگەن قاراجات شەڭبەرٸندە جٷزەگە اسىرىلاتىن بولادى جەنە 2020 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ كٷشٸنە ەنەدٸ.
پروبلەمالىق يپوتەكالىق قارىز الۋشىلارمەن, ونىڭ ٸشٸندە حەوت-قا جاتاتىن ازاماتتاردىڭ ساناتتارىمەن ودان ەرٸ جۇمىستى ٷكٸمەتتٸڭ تاپسىرماسى بويىنشا قۇرىلعان جۇمىس توپتارى شەڭبەرٸندە ەكٸمدٸكتەر جەكە تەرتٸپپەن جٷزەگە اسىراتىن بولادى. جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸك ورگاندارىنىڭ جەكە تۇلعالاردىڭ كٸرٸس دەڭگەيٸن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىسى باعدارلاماعا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەرمەن قاتار, جيىنتىعىندا قارىز الۋشىلاردىڭ يپوتەكالىق قارىزدار بويىنشا مٸندەتتەمەلەرٸن ورىنداۋى ٷشٸن جاعداي جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ۆاليۋتالىق يپوتەكالىق قارىزداردى قايتا قارجىلاندىرۋ مەرزٸمٸ 2020 جىلعى 31 جەلتوقسانعا دەيٸن ۇزارتىلعانىن اتاپ ٶتەمٸز, قارىز الۋشىلار ۆاليۋتالىق يپوتەكالىق قارىزداردى قايتا قارجىلاندىرۋ ٷشٸن 2020 جىلعى 15 جەلتوقساننان كەشٸكتٸرمەي كرەديتور بانككە ٶتٸنٸش بەرۋ قاجەت.
