عالامشارلاردىڭ بٸرٸنەن سۋ تابىلدى

عالامشارلاردىڭ بٸرٸنەن سۋ تابىلدى

العاش رەت استرونومدار كٷن جٷيەسٸنەن تىس ورنالاسقان ەكزوپلانەتانى انىقتاپ, ونىڭ اتموسفەراسىن زەرتتەدٸ. نەتيجەسٸندە بۇل جاڭا عالامشاردان سۋ «بۋ كٷيٸندە» تابىلىپ وتىر, دەپ حابارلايدى CNN.

ەكزوپلانەتانىڭ اتاۋى - K2-18b, ول جەر عالامشارىنان 8 ەسە اۋىر. جەر مەن نەپتۋن سالماعىنىڭ ورتا قوسىندىسىن قۇرايتىن, سۋپەر جەر نەمەسە ەكزو عالامشار دەپ اتالادى. ەڭ العاش رەت 2015 جىلى NASA Kepler عارىش اپپاراتىنىڭ كٶمەگٸمەن انىقتالعان. 2016 جىلدان بەرٸ زەرتتەۋ جٷرگٸزگەن عالىمدار بۇل عالامشاردىڭ اتموسفەراسىنان سۋ تاپقان. ولار سونداي-اق سۋدىڭ سيگناتۋراسى مەن اتموسفەراداعى گەلييدٸ باقىلاپ, بۇل ەكەۋٸنٸڭ عالامداعى ەڭ كٶپ تاراعان ەلەمەنت ەكەنٸن ايتتى.

ەكزوپلانەتا اتموسفەراسىنان سۋدى بۋ كٷيٸندە انىقتاۋ جەنە بۇل عالامشاردىڭ جۇلدىزداردى اينالۋدا تٸرشٸلٸككە قولايلى ەكەندٸگٸن دەلەلدەۋ ارقىلى عالىمدار سۇيىق سۋدىڭ دا پايدا بولاتىنىنا كەمٸل سەنٸمدٸ. ياعني, اتالعان عالامشاردا تٸرشٸلٸكتٸڭ پايدا بولۋى نەمەسە ادام ٶمٸرٸنە قولايلى جاعداي جاساۋ ەبدەن مٷمكٸن.

عالىمداردىڭ زەرتتەۋٸ Nature Astronomy جۋرنالىندا جارىق كٶردٸ. «K2-18b ەكٸنشٸ جەر عالامشارى ەمەس, ٶيتكەنٸ, ونىڭ ماسساسى تىم اۋىر جەنە اتموسفەرا قۇرامى ەر تٷرلٸ. الايدا, بۇل بەرٸمٸزدٸ تولعاندىرعان سۇراققا جاۋاپ ٸزدەۋگە تٷرتكٸ بولىپ وتىر: جەر عالامشارى مٸنسٸز بە? زەرتتەۋ جالعاسا بەرەدٸ» دەدٸ لوندون ۋنيۆەرسيتەتٸ جانىنداعى كوللەدج, عارىش ەكزوحيمييا ورتالىعىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ انگەلوس تسياراس.

بٸر قىزىعى, ەكزوپلانەتا ٶز جۇلدىزىن ەر 33 كٷن سايىن اينالادى جەنە جەردٸڭ كٷنگە قاشىقتىعىمەن سالىستىرعاندا, بۇل عالامشار ٶز جۇلدىزىنا ەلدەقايدا جاقىن ورنالاسقان. بٸراق ونىڭ جۇلدىزى كٷنمەن سالىستىرعاندا, سۋىق. سوندىقتان جەردەگٸ تەمپەراتۋرا مەن بۇل ەكزوپلانەتاداعى اۋا تەمپەراتۋراسى ۇقساس. عالىمدار الداعى ونجىلدىقتا عىلىمدا بۇرىن سوڭدى بولماعان جاڭالىق اشامىز دەپ وتىر, سەبەبٸ, ەكزوعالامشارداعى ادام ٶمٸرٸنە ارنالعان جاعداي جەردەن دە قولايلى بولۋى مٷمكٸن.