فيزيكا سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىن ٷش عالىم – فرانتسۋز الان اسپە, امەريكالىق دجون كلاۋزەر جەنە اۆسترييالىق انتون تسايلينگەر بٶلٸستٸ. بۇل تۋرالى كەشە نوبەل كوميتەتٸ حابارلادى, دەپ جازادى Sputnik قازاقستان.
مەكەمەدە اتاپ ٶتكەندەي, فيزيكتەر بۇل سىيلىقتى "شاتاسقان فوتوندارمەن جٷرگٸزٸلگەن ەكسپەريمەنتتەر, بەلل تەڭسٸزدٸكتەرٸنٸڭ بۇزىلۋىن انىقتاعانى جەنە كۆانتتىق ينفورماتيكاداعى نوۆاتورلىق ٷشٸن" الدى.
نوۆاتورلىق ەكسپەريمەنتتەردٸ پايدالانا وتىرىپ, عالىمدار شاتاسقان كٷيدەگٸ بٶلشەكتەردٸ زەرتتەۋ جەنە باقىلاۋ مٷمكٸندٸگٸن كٶرسەتتٸ. شاتاسقان جۇپتاعى بٸر بٶلشەكپەن نە بولاتىنى ەكٸنشٸ بٶلشەك بٸر-بٸرٸنە ەسەر ەتۋ اۋماعىنان تىم الىس بولسا ونىڭ قانداي كٷيدە بولاتىنىن انىقتايدى.
لاۋرەاتتاردىڭ ەكسپەريمەنتتٸك قۇرالداردى دايىنداۋى كۆانتتىق تەحنولوگييالاردىڭ جاڭا دەۋٸرٸنٸڭ نەگٸزٸن قالادى, دەپ اتاپ ٶتتٸ كوميتەتتەگٸلەر. لاۋرەاتتاردىڭ بٸرٸ دجون كلاۋزەر فوتوندارمەن تەجٸريبە جٷرگٸزدٸ.
الان اسپە امەريكالىق ەرٸپتەسٸنٸڭ زەرتتەۋلەرٸندەگٸ ولقىلىقتاردى جويدى. ٷشٸنشٸ لاۋرەات انتون تسايلينگەر "شاتاسقان كۆانتتىق كٷيلەردٸ" زەرتتەدٸ. ونىڭ زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸنٸڭ بٸرٸ "كۆانتتىق تەلەپورتاتسييا" دەپ اتالاتىن قۇبىلىس بولدى. بۇل كەزدە كۆانتتىق كٷي قاشىقتىقتا بٸر بٶلشەكتەن ەكٸنشٸسٸنە اۋىسادى.
عالىمدار تريوسى 2010 جىلى فيزيكا سالاسىنداعى ەڭ بەدەلدٸ ماراپاتتاردىڭ بٸرٸ – ۆولف سىيلىعىن الدى. بۇل ماراپاتتى كەيدە نوبەل سىيلىعىن الۋعا اپاراتىن "ەسٸك" دەپ اتايدى.
ٶتكەن جىلى فيزيكا بويىنشا سىيلىق كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸن زەرتتەۋمەن اينالىساتىن بٸر توپ عالىمعا بەرٸلدٸ.
فانتاستيكا ەلەمٸندەگٸ تەلەپورتاتسييا
ماراپاتتاۋدان كەيٸنگٸ باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا انتون تسايلينگەر كۆانتتىق فيزيكاداعى جەتٸستٸكتەر ادامدارعا بٸردەن عارىش ارقىلى ورىن اۋىستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرمەيتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"بٶلشەكتەردٸڭ شاتاسۋ قۇبىلىسىن قولدانۋدىڭ ارقاسىندا نىسان تاسىمالدايتىن بارلىق اقپاراتتى ول قايتا ورنالاساتىن باسقا جەرگە جولداۋعا بولادى. بٸراق قازٸرگٸ ۋاقىتتا مۇنى ٷلكەن فيزيكالىق دەنەلەرگە قاتىستى قولدانۋ مٷمكٸن ەمەس", - دەدٸ عالىم.
سونىمەن قاتار, تسايلينگەر بٷگٸنگٸ كٷنٸ زەرتتەۋشٸلەر تەك ۇساق بٶلشەكتەردٸڭ قوزعالىسىنا قول جەتكٸزگەنٸن ايتتى. سوندىقتان ادامداردى تەلەپورتاتسييالاۋ مەسەلەسٸ "ەلٸ دە كٶپ جىل بۇرىنعىداي عىلىم ەمەس, عىلىمي فانتاستيكا سالاسىندا جاتقانىن" جەتكٸزدٸ.
