بٷگٸنگٸ تاڭدا تٷركٸستان وبلىسىندا ەت ەكسپورتى بويىنشا كەسٸپ كٶش باستاپ, دٶڭگەلەپ تۇر. ونىڭ بٸردەن بٸر دەلەلٸ, اتالعان ٶڭٸردە 5,4 مىڭ توننا مٷيٸزدٸ ٸرٸ قارا ەتٸن ەكسپورتتاپ, رەسپۋبيكا بويىنشا ٸرٸ قارا ەتٸ ەكسپورتىنىڭ 74%-ىن يەلەندٸ. ياعني اتالعان وبلىس ٸرٸ قارا مال ەكسپورتتاۋدان رەسپۋبليكا بويىنشا 1 ورىنعا شىقتى, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
ۇلتتىق بانكتٸڭ مەلٸمدەۋٸنشە, ەپيدەميولوگييالىق جاعداي تۇراقتالسا, سوعان ساي ەلەمدٸك ەكونوميكا مەن ٸشكٸ سۇرانىس قالپىنا كەلسە, 2021 جىلدىڭ ەكٸنشٸ جارتىسىنا قاراي جالپى ٸشكٸ ٶنٸم (جٸٶ) جاعىمدى زوناعا قاراي اۋىسادى. بۇل تۋرالى بانك باسشىلىعى بىلاي تٷسٸندٸرٸپ وتىر:
«وسى جىلدىڭ ٶسٸم قارقىنى 3,7–4,0 پايىز بولادى. 2022 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتى جىلدىعىندا وسى ٶسٸم قارقىنى ساقتالادى دەگەن بولجام بار. ەپيدەمولوگييالىق جاعدايدىڭ جاقسارۋى تۇتىنۋشىلار اراسىندا بەلسەندٸلٸكتٸ ارتتىرىپ, ەڭبەك نارىعىنداعى جاعدايدى قالپىنا كەلتٸرەدٸ, حالىقتىڭ شىنايى تابىسى مەن تۇتىنۋ نەسيەلەرٸنٸڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەدٸ. بٸرقاتار ٶڭٸردە كارانتيندٸك شەكتەۋلەردٸ قايتا ەنگٸزۋمەن كٷشەيگەن ٸشكٸ سۇرانىستىڭ ايتارلىقتاي ايقىن دەزينفلياتسييالىق ىقپالىنا بايلانىستى ينفلياتسييا بولجامى تٶمەن قاراي قايتا قارالدى. جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جىلدىق ينفلياتسييا 7,3–7,5 پايىز شەگٸندە باعالانىپ وتىر» دەيدٸ ۇلتتىق بانك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى اقىلجان بايماعامبەتوۆ.
جوعارىداعى ەت ەكسپورتى بويىنشا, تٷركٸستان وبلىسى قوي ەتٸنٸڭ 38% (491,1 تن.), قۇس ەتٸنٸڭ 25% (2734,3 تن.) ەكسپورتتايدى. مەسەلەن, بيىل جىل باسىنان بەرٸ ەكٸ ايدا 454,5 توننا سيىر ەتٸ, 84 توننا قوي ەتٸ, 400 توننا قۇس ەتٸ ەكسپورتتالدى.
ەستەرٸڭٸزدە بولسا, 2011 جىلى قر ٷكٸمەتٸ تاراپىنان قابىلدانعان «ٸرٸ قارا مال ەتٸنٸڭ ەكسپورتتىق ەلەۋەتٸن دامىتۋ» جوباسى جەنە وسىنىڭ اياسىندا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان سالالىق «سىباعا», «التىن اسىق», «قۇلان» نەسيەلٸك باعدارلامالارى ٶڭٸردە مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ٷلكەن سەرپٸن بەرٸپ, مال باسى مەن ٶنٸمدٸلٸك جىلدىق 6-7 %-عا ٶسٸم تۇراقتى قامتاماسىز ەتٸلدٸ. بۇل تۋرالى وبلىس ەكٸمٸ بىلاي دەيدٸ:
«بىلتىر وبلىستان تٸرٸدەي 39 مىڭداي باس ٸرٸ قارا, 18 مىڭ باس قوي, 664 باس جىلقى ەكسپورتتالسا, 2021 جىلدىڭ 2 ايىنىڭ ٶزٸندە 20 مىڭنان استام ٸرٸ قارا مال, 18 مىڭعا جۋىق قوي, 30 باس جىلقى, 15 باس تٷيە ەكسپورتتالدى», - دەدٸ تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ٶمٸرزاق شٶكەەۆ.
بٷگٸنگٸ كٷندە, وبلىستا 1000 باستان جوعارى 22 مال بورداقىلاۋ الاڭدارى (سىيىمدىلىعى 42,7 مىڭ باس), 400 – 1000 باس ارالىعىندا 18 مال بورداقىلاۋ الاڭدارى (سىيىمدىلىعى 8,0 مىڭ باس), 50 – 400 باستىق 82 شاعىن مال بورداقىلاۋ الاڭدارى (سىيىمدىلىعى 9,8 مىڭ باس) جەنە 10 – 15 باستىق 10265 وتباسىلىق الاڭشالار (سىيىمدىلىعى 113,0 مىڭ باس) جۇمىس جاساپ جاتىر. اتالعان بورداقىلاۋ الاڭدارىندا 131,0 مىڭ باس بۇقاشىق بورداقىلانۋدا.
وبلىستا مال شارۋاشىلىعى ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن اسىلداندىرۋعا مەن بەرٸلگەن. وسى ورايدا, قولدا بار ٸرٸ قارا انالىقتىڭ 38% اسىل تۇقىمدى بۇقامەن تٷرلەندٸرٸلٸپ, قاتىسۋ ٷلەسٸ جٶنٸنەن رەسپۋبليكادا – 2 ورىن بولسا, قويدىڭ 73% اسىل تۇقىمدى قوشقارلارمەن تٷرلەندٸرٸلٸپ, رەسپۋبليكادا – 1 ورىندا. سونىمەن قاتار, سوڭعى 3 جىلدا شەت ەلدەردەن 20 مىڭ باس اسىل تۇقىمدى انالىق ٸرٸ قارا مال ساتىپ الىندى.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, تٷركٸستان وبلىسى 5,4 مىڭ توننا مٷيٸزدٸ ٸرٸ قارا ەتٸن ەكسپورتتاپ, رەسپۋبيكا بويىنشا ٸرٸ قارا ەتٸ ەكسپورتىنىڭ 74%-ىن يەلەندٸ. ياعني اتالعان وبلىس ٸرٸ قارا مال ەكسپورتتاۋدان رەسپۋبليكا بويىنشا 1 ورىنعا شىقتى. سونىمەن قاتار, تٷركٸستان وبلىسى قوي ەتٸنٸڭ 38% (491,1 تن.), قۇس ەتٸنٸڭ 25% (2734,3 تن.) ەكسپورتتايدى. مەسەلەن, بيىل جىل باسىنان بەرٸ ەكٸ ايدا 454,5 توننا سيىر ەتٸ, 84 توننا قوي ەتٸ, 400 توننا قۇس ەتٸ ەكسپورتتالدى.
