بٷگٸنگٸ پاندەمييا جاعدايىندا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸ سيياقتى پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ دە جاۋاپتى ٸستەردٸ اتقارىپ وتىر. قىسىل-تاياڭ شاقتا ەر ۋچاستكەلٸك پوليتسييا ينسپەكتورلارىنا دا ارتىلاتىن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ سالماعى زور. وسى ورايدا «ۇلت» پورتالى شىمكەنت قالاسى پوليتسييا دەپارتامەنتٸ ەل-فارابي اۋداندىق پوليتسييا باسقارماسى جەرگٸلٸكتٸ پوليتسييا قىزمەتٸ بٶلٸمٸنٸڭ اعا ۋچاسكەلٸك پوليتسييا ينسپەكتورى, 2019 جىلى قر ٸشكٸ ٸستەر مينسيترٸ ە.تۋرگۋمباەۆتىڭ شەشٸمٸمەن «ٷزدٸك ۋچاسكەلٸك پوليتسييا ينسپەكتورى» دەپ تانىلىپ, ماراپاتتالعان, پوليتسييا مايورى يۋسۋپوۆ ەربول ايتبايۇلىمەن شاعىن سۇحبات ۇيىمداستىردى.
-ەربول ايتبايۇلى, سٸزدەردٸڭ ەر كٷنٸڭٸز نەدەن باستالادى? بٸر كٷنگە شولۋ جاساساق?
-بٸزدە قىزمەتتە كٷندەلٸكتٸ بٸر جۇمىس قايتالانبايدى. ناقتى جۇمىس, ەر كٷنٸ ەرتٷرلٸ تاپسىرمالار تٷسەدٸ. شاقىرتۋلار بويىنشا. مىسالى, بٸز تاڭعى ساعات 8-دە پوليتسييا باسقارماسىنا بارامىز. باسقارما باستىعىمەن بٸرگە سەلەكتور جينالىسىنا قاتىسامىز. ول جينالىپ 30 مينۋتتاي كٶلەمٸندە بولادى. سول جەردەن ەل-فارابي اۋداندىق پوليتسييا باسقارماسى بٸرٸنشٸ ورىنباسارى, پوليتسييا مايورى جەنٸبەك تۋرلىباەۆ جەنە جەرگٸلٸكتٸ پوليتسييا قىزمەتٸ بٶلٸمٸنٸڭ باستىعى, پوليتسييا پودپولكوۆنيگٸ بەرٸك شويىنباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن جينالىس بولادى. ول جينالىستا بٸزگە كٷندەلٸكتٸ تاپسىرمالار بەرٸلەدٸ. بٷگٸن نە ٸستەۋ كەرەك, قانداي جۇمىس اتقارىلۋى كەرەك ەكٸمشٸلٸك اۋماقتا, قانداي جۇمىستار شۇعىل بولىپ تۇر دەگەن تاپسىرمالار بەرٸلەدٸ بٸزگە. جوسپار بولىپ قويىلادى الدىمىزعا نە ٸستەۋ كەرەك ەكەنٸ. سول جوسپاردىڭ بەرٸن, ورىنداۋ شارالارىنىڭ بەرٸن جازىپ, ەكٸمشٸلٸك اۋماققا شىعامىز.
-وسى ەكٸمشٸلٸك اۋماقتاعى جۇمىستارعا كەڭٸنەن توقتالىپ ٶتسەڭٸز?
-ەكٸمشٸلٸك ەرتٷرلٸ شاقىرتۋلار تٷسەدٸ. كەيبٸر شاقىرتۋلاردا ساعاتتاپ تۇراتىن جاعدايلار بولادى. وتباسىلىق جانجال بولىپ جاتىر دەگەن شاقىرتۋلار دا بولىپ تۇرادى. اتالعان شاقىرتۋعا بارعان كەزدە مىسالىعا ايتاتىن بولساق, جەبٸرلەنۋشٸ ازاماتشا ٶزٸنٸڭ كٷيەۋٸ وتباسى تۇرمىستىق قاتىناس سالاسىندا ماس حالدە جانجال شىعارىپ, ار-نامىسىنا تيەتٸن سٶزدەر مەن بىلاپتى سٶيلەپ مازاسىن الاتىن جاعدايلاردا ارىزىن قابىلداپ, كٷيەۋٸنە قاتىستى قر ەقبتك-نىڭ 73 بابىنا سەيكەس ەكٸمشٸلٸك حاتتاما تٷزٸپ, جيناقتالعان ەكٸمشٸلٸك ٸس-قۇجاتتى ەكٸمشٸلٸك شارا كٶرۋ ٷشٸن شىمكەنت قالاسىنىڭ مامانداندىرىلعان ەكٸمشٸلٸك سوتىنا جولدايمىز. سودان ۋچاسكەلٸك پوليتسييا پۋنكتٸندە سكايپ ارقىلى ونلاين ەكٸمشٸلٸك سوت ٶتەدٸ. ەگەر دە ارىزدانۋشى بٸتٸمگەرلٸشٸككە كەلٸپ جاتسا,سوتپەن ەكٸمشٸلٸك ٸس قىسقارتىلادى. كەشٸرٸم بەرمەگەن جاعدايدا قر ەقبتك 73 بابىنا سەيكەس ەسكەرتۋ جاساۋعا نە بەس تەۋلٸككە دەيٸنگٸ مەرزٸمگە قاماققا الۋعا ەكەپ سوعادى.
جەبٸرلەنۋشٸگە قاتىستى وتباسى-تۇرمىستىق قارىم-قاتىناس سالاسىندا قۇقىققا قارسى مەنەز-قۇلىققا جول بەرمەۋ تۋرالى كٷيەۋٸنە قاتىستى 30 تەۋلٸك مەرزٸمگە قورعاۋ نۇسقاماسى شىعارىلادى. وسى ارالىقتا كٷيەۋٸ تاراپىنان وتباسىلىق جانجالعا جول بەرگەن كەزدە ياعني قورعاۋ نۇسقاماسىن بۇزعان كەزدە وعان قاتىستى قر ەقبك-نىڭ 461 بابىمەن ەكٸمشٸلٸك حاتتاما تٷزٸلٸپ, ٸس-قۇجاتتار جينالىپ ەكٸمشٸلٸك سوتپەن شارا قولدانىلادى.
-جالپى ەسەپتٸڭ ەكٸ تٷرٸ بار: پروفيلاكتيكالىق ەسەپ جەنە تٸزٸمدٸك ەسەپ. سٸزدەردە كٶبٸنە قايسى بولادى?
-بٸزدە كٶبٸنە پروفيلاكتيكالىق ەسەپ بويىنشا قاداعالاۋلار بولادى, ەرقايسىنىڭ ٸستەرٸ بولادى. سونىمەن تەكسەرەمٸز.
ەكٸمشٸلٸك اۋماقتا قازٸر بٸزدە ۋچاسكەلٸك شارالار جٷرٸپ جاتىر. ەر ينسپەكتور ٶزٸنٸڭ ەكمشٸلٸك اۋماعىنداعى حالىقتى ەسەپكە الادى. بارىپ, ٷيدە كٸم تۇرادى, ٷيدٸڭ يەسٸ كٸم, قانداي ماشيناسى بار, قانشا ادام تۇرادى, وقيتىن جەرٸ, جۇمىس ورنى قاي جەردە, ماشينالارىنىڭ ماركالارى, نٶمٸرلەرٸ بەرٸ تولىعىمەن تٸزٸلەدٸ. بٸر ٷيدٸڭ قۇجاتى بولادى. مىسالى, شىمكەنت قالاسى, 2 ب ٷيدٸ الاتىن بولساق, سونىڭ ٶزٸنٸڭ پاپكاسى بولادى. جالپى ٷي پودەزدەن تۇرادى, 60 پەتەر جەنە ەرقايسىنىڭ اقپاراتتارى جازىلادى. تەلەفون نٶمٸرلەرٸ. ٷي بولعان سوڭ ترۋبا جارىلىپ كەتۋٸ مٷمكٸن, سۋ اعىپ كەتۋٸ مٷمكٸن, سونداي جاعدايلاردا ٷي يەلەرٸن تابا الماي قالاتىن كەزدەر بولادى. بٸز سول كەزدە جۋرنالدان قارايمىز دا بٸردەن ٷي يەسٸنە حابارلاسا الادىمز. بۇل ۋچاسكەلٸك شارا قازٸر بٸزدە جٷرٸپ جاتىر. ەر ۋچاسكەلٸك ينسپەكتور ٶزٸنٸڭ حالقىن ەسەپكە الىپ وتىرادى. پەتەر جالداپ تۇرۋشىلار تەكسەرٸلەدٸ, ول قاشان كەلدٸ, بٸر ايدا سول جەرگە تٸركەۋگە تۇرمايتىن بولسا وعان ەسكەرتۋ بەرٸلەدٸ. ەكٸمشٸلٸك كودەكستٸڭ 492 بابى بويىنشا ەسكەرتۋ بەرەمٸز. ەسكەرتۋدەن كەيٸن دە تٸركەلمەسە, وعان ايىپپۇل سالىنادى. سونىمەن قاتار ٷي يەسٸ دە ەسەپكە قويماعانى ٷشٸن جاۋاپ بەرەدٸ.
-حالىققا قانشالىقتى جاقىنسىزدار?
- بٸزدە حالىقپەن كەزدەسۋ بولىپ تۇرادى. ٷش اي سايىن حالىقتىڭ الدىندا ەسەپ بەرەمٸز. حالىقپەن كەزدەسٸپ قانداي احۋالدار بولىپ جاتىن, قانداي مەسەلەلەرٸڭٸز بار, نە جايتتار بولىپ جاتىر دەپ شەشٸلمەي جاتقان مەسەلەلەردٸ قارايمىز. ٶزٸمٸزدٸڭ ٸستەگەن جۇمىسىمىزدى ايتامىز. ٷش ايدىڭ كٶلەمٸندە ٶانشا قىلمىس ورىن العانىن, ونىڭ قانشاسى اشىلدى, قانشا ادام جاۋاپقا تارتىلدى, قانشا ادام ەمدەۋگە جٸبەرٸلدٸ دەگەن سيياقتى.
بٸزگە ەرتٷرلٸ جاعدايلارمەن ارىزدانادى. كٷيەۋٸم نەمەسە ۇلىم الكوگولدٸك ٸشٸمدٸگٸن اسىرا كٶپ مٶلشەردە قولدانىپ جٷرگەنٸ ٷشٸن ناركولوگييالىق ديسپانسەرگە ەمدەۋگە جولداۋىن سۇرايدى, سودان بٸز ناركولوگييالىق ديسپانسەرگە ەمدەۋگە جەتكٸزەمٸز. ول جەردەن شىققان سوڭ تاعى دا الكوگولدٸك ٸشٸمدٸگٸن اسىرا كٶپ مٶلشەردە قولدانىپ جاتسا, جەبٸرلەنۋشٸدەن ارىزىن الىپ سوت شەشٸمٸ ارقىلى 6 ايعا نەمەسە 1 جىل كٶلەمٸندە مەدبٷرلٸ تٷردە ناركولوگييالىق ديسپانسەرگە ەمدەۋگە جولدانادى.
-قازٸر پاندەميياعا بايلانىستى قانداي شارالاردى اتقارىپ جاتىرسىزدار?
-قازٸر پاندەميياعا بايلانىستى كەشكٸ ساعات 22:00-دە ەكٸمشٸلٸك اۋماقتا ورنالاسقان دٷكەندەردٸ تولىعىسمەن ارالايمىز, وسى ۋاقىتتا ولار جابىلۋ كەرەك. ال ساعان 23:00 دە بارلىق دەمحانا-مەيرامحانالار جابىلادى. شىمكەنت قالاسى باس سانيتارلىق دەرٸگەرٸنٸڭ №43 قاۋلىسى بويىنشا جابىلۋ كەرەك. سولاردىڭ جابىلعانىن قاداعالايمىز, ٷنەمٸ ماسكادا بولۋىن تەكسەرەمٸز. ەگەر ماسكا بولمايتىن بولسا, تٷسٸنٸكتەمە الىنىپ, شارا قولدانۋ ٷشٸن شىمكەنت قالاسى ەل-فارابي اۋدانى سانيتارلىق-لەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ باسقارماسىنا جولدانادى.
-ەڭگٸمەڭٸزگە راقمەت!
