جاقىندا ەلورداداعى قوعامدىق كٶلٸك جٷيەسٸنە 100 جاڭا ەلەكتروبۋسپەن تولىعادى. بۇل تۋرالى «استانا LRT» جشس باسقارما تٶراعاسى بەكمىرزا يگەنبەردينوۆ مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«ەلوردادا 100 جاڭا ەلەكتر اۆتوبۋسى پايدا بولادى. وسى ورايدا اۆتوبۋس تاپشىلىعىن قىسقارتىپ, جىلجىمالى قۇرامدى جايلى اۆتوبۋستارمەن جاڭارتامىز. اۆتوبۋستاردىڭ جٷرۋ ينتەرۆالى قىسقارتىلادى, ياعني ايالدامالاردا اۆتوبۋستاردىڭ كٷتۋ ۋاقىتى دا قىسقارادى», - دەدٸ يگەنبەردينوۆ.
بەلگٸلٸ بولعانداي, جىل سوڭىعا دەيٸن 50 ەلەكتروبۋس قالا كٶشەلەرٸنە شىعادى, قالعان الداعى جىلى جەتكٸزٸلەدٸ.
ونىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, 12 مەترلٸك اۆتوبۋستار تٶمەن ەدەندٸ بولىپ كەلەدٸ جەنە 350 شاقىرىم جول قورى بار ليتيي-تەمٸر-پوليمەرلٸ باتارەيامەن جابدىقتالعان. باتارەيانىڭ قىزمەت ەتۋ مەرزٸمٸ 10 جىلدى قۇرايدى. باتارەياعا كەپٸلدٸك – 7 جىل, ەلەكترقوزعالتقىشقا – 5 جىل.
جايلى بولۋى ٷشٸن ەلەكتروبۋستار قوسىمشا جابدىقتالعان, بۇل ونىڭ قۇنىنا دا ەسەر ەتتٸ. بازالىق جيىنتىققا مىناداي قاجەتتٸ جٷيەلەر مەن كومپونەنتتەردٸڭ تٸزٸمٸ قوسىلدى: جول اقىسىن تٶلەۋدٸڭ ەلەكتروندىق جٷيەسٸ, ديسپەتچەرلەندٸرۋ, بەينەباقىلاۋ, اقپاراتتاندىرۋ جٷيەلەرٸ, قىسقى جيىنتىق, جىلىتۋ جەنە باتارەيالارعا ارنالعان جىلىتۋ جٷيەسٸ, اككۋمۋلياتورلاردى تٶمەن تەمپەراتۋرادا باسقارۋدىڭ زيياتكەرلٸك جٷيەسٸ.
«استانا LRT» باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى اقپان ايىندا نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى اۆتوبۋس پاركٸ وتاندىق ٶندٸرٸستٸڭ ەلەكتروبۋسىن سىناقتان ٶتكٸزدٸ. تەستٸلەۋ قىس كەزەڭٸ (~ -38℃) ەڭ تٶمەنگٸ تەمپەراتۋرا كەزٸندە جٷرگٸزٸلدٸ. ەلەكتر ەنەرگيياسىنىڭ شىعىنى 1 كم-گە 0,91 كۆت قۇرادى. «سارىارقااۆتوپروم» جشس اتىراۋ اۆتوبۋس پاركٸمەن بٸرلەسٸپ باتىس ٶڭٸردٸڭ كليماتتىق جاعدايلارىندا سىناق جٷرگٸزدٸ, سونداي-اق ەلەكتروبۋس باتارەيالارىن نۇر-سۇلتان – قوستاناي – نۇر-سۇلتان باعدارى بويىنشا ۇزاق قاشىقتىققا پايدالانۋ كەزٸندە سىناقتان ٶتكٸزدٸ.
«سىناق قورىتىندىسى بويىنشا ەلەكتروبۋس وڭ نەتيجە كٶرسەتتٸ. تەستٸلەۋ اياسىندا ەلەكتروبۋستىڭ قاجەتتٸ جيناقتالىمى قالىپتاستىرىلىپ, قالالىق باعىتتاردا پايدالانۋ ٷشٸن بارلىق قاجەتتٸ جاعدايلار ەسكەرٸلدٸ», - دەدٸ ول.
يگەنبەردينوۆ اتاپ ٶتكەندەي, اتالعان قوعامدىق كٶلٸكتەر ۇلتتىق ليزينگ وپەراتورى «قدب-ليزينگ» اق ارقىلى اۆتوبۋس پاركٸن وتاندىق ٶندٸرٸس تەحنيكاسىمەن جاڭارتۋ بويىنشا مەملەكەتتٸك باعدارلاما اياسىندا ساتىپ الىنادى. ليزينگ مەرزٸمٸ جىلدىق 7 پايىزدىق سىياقى مٶلشەرلەمەسٸمەن 7 جىلدى قۇرايدى.
«بۇل قازاقستانداعى ليزينگتٸك مەمٸلەلەر ٷشٸن ەڭ تٶمەنگٸ مٶلشەرلەمە. ايتا كەتەرلٸگٸ, ليزينگتٸك قارجىلاندىرۋ تەڭگەمەن جٷرگٸزٸلەدٸ, بۇل قازٸرگٸ جاعدايدا تۇراقتىلىققا كەپٸلدٸك بەرەدٸ», - دەدٸ «استانا LRT» باسشىسى.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, جەتكٸزۋشٸنٸ تاڭداۋ كەزٸندە ەلەكتروبۋستاردىڭ ەلەمدٸك نارىعىنا تالداۋ جٷرگٸزٸلدٸ. مىسالى, فرانتسۋزدىق 12 مەترلٸ Heuliez Bus GX 337 Electric ەلەكتروبۋسىنىڭ ەڭ تٶمەنگٸ قۇنى 460 000 ەۋرودان نەمەسە نەمٸس MAN Lion's City E – 580 000 ەۋرودان, نەمٸس Mercedes eCitaro – 510 000 ەۋرودان باستالادى. سونىمەن قاتار, ەلەكتروبۋس باتارەيالارىنىڭ تٷرٸ مەن كٶلەمٸ بويىنشا ايىرماشىلىعى بار ەكەنٸن, بۇل ولاردىڭ قۇنىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸنٸن نازارعا العان جٶن.
ٶنٸم بەرۋشٸنٸ تاڭداۋداعى تاعى بٸر ماڭىزدى فاكتور – ول كونكۋرس جارييالانعان كەزدە, ياعني 2019 جىلعى 28 ماۋسىمدا, وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸ بولۋى تيٸس. وسى ورايدا «سارىارقااۆتوپروم» كومپانيياسى بارلىق قاجەتتٸ تالاپتارعا ساي بولدى, ونىڭ Yutong ZK6128BEVG ەلەكتروبۋسىنىڭ 1 بٸرلٸگٸنٸڭ قۇنى 146 712 333 تەڭگە, بۇل بٷگٸنگٸ كٷنگٸ باعام بويىنشا شامامەن 388 مىڭ اقش دوللارىن قۇرايدى.
سونداي-اق, يگەنبەردينوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلەكتروبۋستارعا جٷرگٸزۋشٸلەر دايىندالىپ جاتىر.
«كٶپ جىلدان بەرٸ بٸز اۆتوبۋستاردىڭ تٷرلٸ مودەلدەرٸن پايدالانىپ كەلەمٸز, ولاردىڭ تەحنيكالىق سيپاتتاماسى بٸزگە تٷسٸنٸكتٸ. بۇل تۇرعىدا ەر مودەلگە تىڭعىلىقتى قاراۋ كەرەك. وسى ورايدا ٶزٸمٸزدٸڭ تەجٸريبەمٸزدٸ ەسكەرە وتىرىپ, ساپالى تەحنيكانىڭ مەن-جايىنان حاباردارمىز. قىمبات ەمەس اۆتوبۋستاردى الىپ, ولار بٸر جىلدان كەيٸن شاشىلا باستاسا, بۇدان شىعىنعا تاپ بولامىز. بٸزدٸڭ قالا ٶسٸپ كەلەدٸ, جىل سايىنعى ٶسٸم 5 پايىزدان استام. تۇرعىندار قوعامدىق كٶلٸككە بەلسەندٸ تٷردە اۋىسىپ جاتىر.
سەيكەسٸنشە, قاۋٸپسٸزدٸك پەن پايدالانۋ قولايلىعى تۇرعىسىنان بارلىق تالاپتارعا ساي تەحنيكانى الۋعا تىرىسامىز. تالداۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا ەلەكتروبۋستاردى الۋ شەشٸمٸن قاراستىردىق. وسى رەتتە ساپالى ٶنٸمدٸ الىپ, ەلەۋلٸ شىعىنسىز بۇل ماشينالار 10 جىل جٷرٸپ بەرەدٸ دەگەندٸ تٷسٸنۋ كەرەك. قازٸرگٸ كەزدە جٷرگٸزۋشٸلەردٸ دايىنداپ جاتىرمىز, ياعني وسى ەلەكتروبۋستارعا بٸلٸكتٸلٸگٸ بار ماماندار وتىرعىزىلادى. ەلەكتروبۋستاردا اسا كٶپ بٶلشەك جوق, وندا نەگٸزگٸ بٶلشەگٸنٸڭ بٸرٸ - باتارەيا. باتەرەياعا كەپٸلدٸك مەرزٸمٸ بەلگٸلەنگەن, سونداي-اق سەرۆيستٸك قىزمەت كٶرسەتۋ دە ەسكەرٸلگەن», - دەدٸ بەكمىرزا يگەنبەردينوۆ.
