بٷگٸن حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسى بەلگٸلٸ تٷركولوگ ديۋلا نەمەتتٸڭ تۋعانىنا 130 جىل تولۋىنا وراي «ماجارستان تٷركولوگيياسى» اتتى ونلاين-كونفەرەنتسييا ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
القالى جيىنعا ماجارستان پارلامەنتٸنٸڭ ۆيتسە-سپيكەرٸ شاندور لەجاك, تٷركپا باس حاتشىسى التىنبەك مامايۋسۋپوۆ, حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ دارحان قىدىرەلٸ, تٷركٸ كەڭەسٸنٸڭ ماجارستانداعى ٶكٸلٸ يانوش حوۆاري, ماجارستاننىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ ميحاي گالوشفاي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ماجارستانداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ جەنٸبەك جاراسقانۇلى, ە.ا. بٶكەتوۆ اتىنداعى كاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى نۇرلان دۋلاتبەكوۆ, سونىمەن قاتار زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ مەن بٸرقاتار مەملەكەتتەردەن عىلىمدار قاتىستى.
باسقوسۋ اياسىندا تٷركٸ اكادەميياسى مەن ماجارستاننىڭ قازاقستانداعى ەلشٸلٸگٸ اراسىندا ىنتىماقتاستىق جٶنٸندە مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
بۇدان كەيٸن جيىن سەكتسييالىق وتىرىسقا جالعاستى. سەكتسييالىق وتىرىسقا, تٷركٸ كەڭەسٸنٸڭ ماجارستانداعى ٶكٸلدٸگٸنٸڭ اتقارۋشى ديرەكتورى يانوش حوۆاري, رف عا ۋفا عىلىمي ورتالىعى تاريح, تٸل, ەدەبيەت زەرتتەۋ ينستيتۋتى جەتەكشٸسٸ, ف.ع.د,. پروفەسسور فيرداۋس حيساميتدينوۆا, ماجارستان شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, تٷرٸك فيلولوگيياسى بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ پەري بەنەديك, «ماجار-تۇران» قورىنىڭ تٶراعاسى, انتروپولوگ بيرو اندراش, قىرعىزستاننىڭ تانىمال تٷركولوگى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىن دوكتورى, پروفەسسور قادىرالى قونقوباەۆ, «ماجار-تۇران» قورىنىڭ قىزمەتكەرٸ, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى باباقۇمار حينايات, ماجار عىلىم اكادەميياسى, ەتنوگرافييا ينستيتۋىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ, تٷركولوگ دەۋٸت شومفاي قارا قاتىستى.
ايتا كەتۋ كەرەك, اكادەمييا ماجارستان مەن تٷركٸ ەلەمٸ ىقپالداستىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا بٸرقاتار جوبالار مەن ٸس-شارالاردى جٷزەگە اسىردى.
اتاپ ايتقاندا, نەمەت ديۋلا, ديورد الماشي, قوڭىر ماندوكي سىندى ماجار تٷركولوگتارىنىڭ ميراسى مەن تاعىلىمىنا قاتىستى عىلىمي جوبالاردى قولعا الىپ, بٸرقاتار ەڭبەكتەرٸن جارىققا شىعاردى.
بيىل تٷركٸ ەلەمٸندە ماجار تٷركولوگيياسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشىلاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە سانالى عۇمىرىن عىلىمعا ارناپ, كٶپتەگەن ٸرگەلٸ زەرتتەۋلەر جٷرگٸزگەن كٶرنەكتٸ تۇلعا, بەلگٸلٸ عالىم, شوقتىعى بيٸك شىعىستانۋشى, تٷركولوگ ديۋلا نەمەتتٸڭ 130 جىلدىق مەرەيتويى اتالىپ ٶتۋدە.
اكادەمييا ماجارستان باعىتىندا جارىق كٶرگەن جاڭا كٸتاپتاردى تانىستىردى.
تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ٶتكەن «ماجارستان تٷركولوگيياسى» اتتى حالىقارالىق ونلاين-كونفەرەنتسييا اياسىندا جاڭا كٸتاپتار تانىستىرىلدى.
اتاپ ايتقاندا, تٷركولوگييا سالاسىنا سٷبەلٸ ٷلەس قوسقان تانىمال ماجار عالىمى قوڭىر يشتۆان ماندوكيدٸڭ «ٷزٸلمەس تامىرلار» اتتى مونوگرافيياسى جەنە ونىڭ ەڭبەكتەرٸنٸڭ تولىق بيبليوگرافييالىق كٶرسەتكٸشٸ (ماندوكي قوڭىر يشتۆان: «بيبليوگرافييا») كٶپشٸلٸككە جول تارتتى.
كٶرنەكتٸ عالىمنىڭ العاش رەت قازاق تٸلٸندە جارىق كٶرٸپ وتىرعان «ٷزٸلمەس تامىرلار» ەڭبەگٸندە ماجارستانداعى ەجەلگٸ قۇمان-قىپشاقتاردىڭ بايىرعى تٸلٸ, گەوگرافييالىق اتاۋلارى جەنە ولارعا تاريحي-مەدەني جاقتان ەتەنە جاقىن تۇرعان دۋنايدىڭ تٶمەنگٸ ساعاسىنداعى دوبرۋجا ٶڭٸرٸندەگٸ تاتار-نوعاي قاۋىمىنىڭ تٸلٸ مەن اۋىز ەدەبيەتٸنە قاتىستى زەرتتەۋلەرٸ قامتىلعان. ال بيبليوگرافييالىق كٶرسەتكٸشتە اتتى كٸتاپتا عالىمنىڭ سانالى عۇمىرىندا جارىققا شىعارعان ەڭبەكتەرٸ تۋرالى مەلٸمەتتەر جيناقتالعان.
«حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسى جارىققا شىعارعان ەكٸ ەڭبەكتٸڭ اۋدارما جەنە جيناقتاۋ جۇمىستارىنا بەلگٸلٸ تٷركولوگ قادىرالى قوڭقاباەۆ, ق. ماندوكيدىڭ جارى وڭايشا ماقسىمقىزى, ەتنوگراف باباقۇمار قيناياتۇلى مەن بيبليوگراف-مامان لاۋرا ەبەنوۆا اتسالىستى»,-دەلٸنگەن حابارلامادا.
