قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسىنىڭ تٶراعالىعىمەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXIX سەسسيياسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ەلباسىنىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
سەسسييادا سٶيلەگەن سٶزٸندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ 30 جىل بۇرىن كٶپۇلتتى ەرٸ كٶپكونفەسسييالى قازاقستان حالقى ماڭىزدى تاڭداۋ جاساپ, بولاشاققا بٸرلٸكپەن, تاتۋلىق جەنە كەلٸسٸممەن بەت بۇرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– بۇل بٸزگە مەملەكەتتٸلٸگٸمٸزدٸ قۇرۋعا قولايلى جاعداي جاساپ, قازاقستاننىڭ قازٸرگٸ كەلبەتٸن قالىپتاستىرۋعا قاجەتتٸ مول رەسۋرسپەن قامتاماسىز ەتتٸ. «بٸز, ورتاق تاريحي تاعدىر بٸرٸكتٸرگەن قازاقستان حالقى» دەپ باستالاتىن ەلٸمٸزدٸڭ كونستيتۋتسيياسى وعان نەگٸز بولدى, – دەدٸ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلٸمٸزدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن حالىقتىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋداعى جەتٸستٸكتەرٸن ايتتى.
– قازٸرگٸ نارىقتىق ەكونوميكانى جاڭادان قۇردىق, ٸرگەلٸ رەفورمالار تابىستى جٷزەگە استى. سونىڭ ارقاسىندا قازاقستان ەلەمدەگٸ دامىعان 50 مەملەكەتتٸڭ جەنە تابىس دەڭگەيٸ ورتاشادان جوعارى ەلدەردٸڭ قاتارىنا قوسىلدى. ەلٸمٸز جاھاندىق ۇلتتار قوعامداستىعىنىڭ بەدەلدٸ ەرٸ سەنٸمدٸ مٷشەسٸنە اينالدى – كٶك تۋىمىز بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ شتاب-پەتەرٸندە جەلبٸرەپ تۇر. بٸز حالىقارالىق ارەنادا ٶزٸمٸزدٸڭ ۇلتتىق مٷددەلەرٸمٸز بەن باسىمدىقتارىمىزدى جٷيەلٸ تٷردە قورعاپ كەلەمٸز. قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك شەكاراسى زاڭ جٷزٸندە بەكٸتٸلٸپ, ونى ەلەمنٸڭ بارلىق ەلدەرٸ مويىندادى, – دەدٸ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ.
ەلباسى قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ جەنە ونى تاراتپاۋ سالاسىنداعى كٶشباسشىلىعى ەلەمدٸك قوعامداستىققا ادامگەرشٸلٸكتٸڭ جاڭا ستاندارتىن ەكەلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار ەلٸمٸز باستاماشى بولعان ەۋرازييا ەكونوميكالىق وداعى, ازيياداعى ٶزارا ىقپالداستىق جەنە سەنٸم شارالارى كەڭەسٸ, تٷركٸ كەڭەسٸ, ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر ليدەرلەرٸنٸڭ سەزٸ سيياقتى ينتەگراتسييالىق جوبالارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
– كٶپۆەكتورلى ساياساتتىڭ ارقاسىندا بٸز ىنتىماقتاستىق پەن تاتۋلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە بەت بۇرعان بەيبٸتسٷيگٸش ۇلت رەتٸندە تانىلدىق. تەۋەلسٸزدٸك قازاقستان ٷشٸن ەدٸلدٸك ورناعان ايتۋلى كەزەڭگە اينالدى. ٶز تاعدىرىن ٶز قولىنا العان قازاق حالقى ۇلتتىق رۋحى مەن تٶل تاريحىن قايتا تٷلەتتٸ. بٸز ۇلى دالا مەدەني مۇراسىنىڭ باعا جەتپەس قازىناسىن جانداندىرىپ, ەلەم جۇرتشىلىعىنا ۇسىندىق. ول بارشا ادامزات يگٸلٸگٸنٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸنە اينالدى. مۇنىڭ بەرٸ تاريحي مەنٸ زور وقيعا ەكەنٸ انىق. ەكٸ جىلدان استام ۋاقىت ٸشٸندە بوي كٶتەرگەن تٷركٸستان قالاسى ەلٸمٸزدٸڭ زور مٷمكٸندٸكتەرٸنٸڭ تاعى بٸر ايعاعى بولدى, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ بٷگٸندە قازاقستان جاۋاپتى جاڭا كەزەڭگە اياق باسقانىن اتاپ ٶتتٸ. بۇل پاندەمييا مەن جاھاندىق ەكونوميكاداعى داعدارىس قۇبىلىستارى كٷشەيگەن, سونداي-اق ەلەمدٸك كٶشباسشى ەلدەردٸڭ گەوساياسي بەسەكەcٸ شيەلەنٸسكەن كەزەڭمەن تۇسپا-تۇس كەلٸپ وتىر.
– وسى جەنە باسقا دا قولايسىز جاعدايلار مەملەكەتٸمٸزدٸڭ دامۋىنا تەرٸس ەسەرٸن تيگٸزبەي قويمايدى. بۇل ورايدا ەل پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ جان-جاقتى ويلاستىرىلعان سىندارلى ساياسات جٷرگٸزٸپ جاتقانىنا سەنٸمدٸمٸن. مۇنى بەرٸمٸز قولداۋعا تيٸسپٸز. ول بارلىق قازاقستاندىقتاردىڭ مٷددەسٸنە جەنە ۇلتىمىزدى ودان ەرٸ دامىتۋ ماقساتتارىنا قىزمەت ەتەدٸ, – دەدٸ ەلباسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٶز سٶزٸندە الداعى ۋاقىتتا مەملەكەتتٸك ساياسات پەن ۇلتتىق تۇتاستىقتىڭ بەرٸك ارقاۋى بولۋعا تيٸس بەس قاعيداتقا ەرەكشە نازار اۋداردى. ول: مەملەكەت پەن حالىق اراسىنداعى سەنٸمگە جەنە ٶزارا ٸس-ەرەكەتكە نەگٸزدەلگەن قازاقستاندىق پاتريوتيزم قاعيداتى; ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ تەڭدٸگٸ قاعيداتى; مەملەكەتتٸك تٸل – قازاق تٸلٸنٸڭ بٸرٸكتٸرۋشٸ رٶلٸ قاعيداتى; مەدەنيەتتەر الۋاندىعىمەن ساباقتاساتىن «الۋان تٷرلٸلٸكتٸڭ بٸرلٸگٸ» قاعيداتى; ۇلتتىڭ ٷزدٸكسٸز جاڭعىرۋى قاعيداتى.
– اسسامبلەيا الداعى جۇمىس ستراتەگيياسىن ايقىنداعاندا وسى قاعيداتتاردى نەگٸزگە الۋى كەرەك. سونداي-اق قوعامدىق دامۋدىڭ پەرمەندٸ ينستيتۋتى رەتٸندە جاڭا جاعدايعا وراي ۇيىم قىزمەتٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ شارالارىن قابىلداۋ قاجەت. اسسامبلەيا ينستيتۋتتارى ەلٸمٸزدەگٸ ەتنوسارالىق كەلٸسٸمگە نۇقسان كەلتٸرۋٸ ىقتيمال كەز كەلگەن سىن-قاتەرگە تويتارىس بەرۋگە ەردايىم ەزٸر بولۋعا تيٸس, – دەدٸ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ.
– وسى جىلدار ٸشٸندە مەن ەردايىم حالىقتىڭ تاتۋلىعىن, باقۋات ەرٸ ٷيلەسٸمدٸ ٶمٸرٸن, ەلٸمٸزدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن, تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىقتى باستى ورىنعا قويدىم. سوعىس, دٸني جەنە ەتنوسارالىق قاقتىعىستار حالقىمىزدىڭ تىنىش ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶندٸرمەۋٸن, بٸزدٸڭ بايتاق وتانىمىز بەيبٸتشٸلٸكتٸڭ قۇتتى مەكەنٸ بولعانىن قالادىم. بٷگٸندە سول ارمانىم ورىندالدى. وعان 1995 جىلى مەنٸڭ باستاماممەن قۇرىلعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ دا قوسقان ٷلەسٸ قوماقتى, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ حالقىمىزدىڭ باقۋات ٶمٸر سٷرٸپ, ەڭبەك ەتٸپ, بولاشاعىن قۇرىپ جاتقانى تاتۋلىق پەن كەلٸسٸمنٸڭ ارقاسى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– ەڭ باستىسى – جەتكەن جەتٸستٸكتەرٸمٸزدٸ كٶزدٸڭ قاراشىعىنداي قورعاي بٸلۋٸمٸز كەرەك. بارشامىز بٷكٸل قوعامنىڭ مٷددەسٸ جولىندا جۇمىلا بٸلسەك قانا ەلٸمٸزدەگٸ تۇراقتىلىق پەن بٸرلٸكتٸ ساقتاپ قالامىز. بٸز قازاقستان قوعامىنىڭ سىرتقى كٷشتەردٸڭ ەسەرٸنەن شايقالۋىنا جول بەرمەۋٸمٸز كەرەك, – دەدٸ ەلباسى.
سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ اسسامبلەيانىڭ بارشا مٷشەلەرٸنە ۇيىمنىڭ ەلدٸ دامىتۋ باعىتىنا ۇدايى قولداۋ كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن العىس ايتتى.
– «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭعا جەنە «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تۋرالى» زاڭعا سەيكەس مەنٸڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن ٶمٸر بويى باسقارۋعا قۇقىعىم بار ەكەنٸن بٸلەسٸزدەر. بۇل رەتتە اسسامبلەيانى باسقارۋدىڭ بٸرقاتار ٶكٸلەتتٸكتەرٸ ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ قۇزىرىندا. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ماڭىنا توپتاسىپ, وعان تٸرەك بولۋى كەرەك. سوندىقتان مەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن باسقارۋ قۇقىعىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆقا بەرۋدٸ ۇيعاردىم. بۇل شەشٸم اسسامبلەيانىڭ مٷددەسٸنە ساي كەلٸپ, قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆقا بارلىق جۇمىستى, سونداي-اق حالقىمىزدىڭ, قوعامىمىز بەن مەملەكەتٸمٸزدٸڭ بولاشاعىنا قاتىستى بارلىق جوسپارلاردى جٷيەلٸ قۇرۋعا كٶمەكتەسەدٸ دەپ كەمٸل سەنەمٸن, – دەدٸ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ.
ٶز كەزەگٸندە قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ نۇرسۇلتان نازارباەۆقا «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرمەتتٸ تٶراعاسى» مەرتەبەسٸن بەرۋدٸ ۇسىندى.
– قۇرمەتتٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى, اسسامبلەيانىڭ قۇرمەتتٸ تٶراعاسى بولۋ جٶنٸندەگٸ بٸزدٸڭ ورتاق ۇسىنىسىمىزدى قابىل الۋىڭىزدى سۇرايمىز. بۇل مەرتەبە حالقىمىز بەن مەملەكەتٸمٸزدٸڭ الدىنداعى تاريحي ەڭبەگٸڭٸز ٷشٸن سٸزگە لايىق. اسسامبلەيانىڭ بارلىق مٷشەلەرٸ بۇل ۇسىنىستى قولدايتىنىنا سەنٸمدٸمٸن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
