جۇدىرىقتاي جٷرەگٸنە اپپاق əلەمدٸ سىيدىرىپ, الدىڭنان اڭقىلداپ شىققان اقىندى كٶرٸپ, بٷكٸل الماتى وسىنداي ەكەن دەپ قالاسىڭ.
ونىڭ ارمانى - الاتاۋداي بيٸك, پەيٸلٸ - سارىارقاداي كەڭ, ٶلەڭٸ - جاسىبايداي مٶلدٸر. ادامنىڭ بəرٸن دوس, اقىننىڭ بəرٸن تۋىس سانايتىن ريياسىز بالا مٸنەزٸنە ريزا بولاسىڭ.
بۇرىنعىنىڭ بۋىرقانىپ ٶتكەن شايىرلارىن, بٷگٸنگٸنٸڭ بۇعالىق, نوقتا كٶرمەگەن اقىندارىن جاتقا وقىپ, ٶمٸرلەرٸن قييال-عاجايىپ ەرتەگٸدەي تامسانىپ əڭگٸمەلەسە, جەلسٸز تٷنگٸ ورمانداي تىنا قالىپ, تىڭدايسىڭ. شەشٸلٸپ سىر تارقاتقان, كٶسٸلٸپ ٶلەڭ وقىعان كەشتەردە الدىمەن سəل كٸبٸرتٸكتەپ بارىپ, كەيٸن قىزا شاباتىن جٷيرٸكتەردەي ەركٸن سٸلتەيتٸن. وقىعان ٶلەڭٸن تىڭداۋشىنىڭ جٷرەگٸنە جەتكٸزٸپ, تولعاندىرىپ, تولقىتىپ جٸبەرەتٸن اقىندىعى بٸر بٶلەك.
ەسەنتايدىڭ جاعاسىن ەركٸن كەزگەن ەسەر شاقتا ەسەنيندٸ وقىپ, ورىستىڭ شەگٸر كٶز قىزىن توقتاتقان, ەسەنعاليدى وقىپ قازاقتىڭ قارا كٶز قىزىنان باق تاپقان سەرٸلٸگٸ بٸر باسقا.
ٶلەڭٸ بايانتاۋدىڭ باسىنا مۇنارتىپ بۇلت قونعانداي مۇڭدى. كٷزگٸ قايىڭدارىنداي ساپ-سارى ساعىنىشتى. ەڭ باستىسى جانى بار, تٸرٸ ٶلەڭدەر! ۇران سٶزدەر, جالعان كٶسەمسۋ, لەپٸرٸپ سٶيلەۋ تابيعاتىندا جوق. اقىنعا كەرەگٸدە سول عوي. سولاي بولۋى كەرەك.
قالامىنا قاسيەت قوڭعىر باۋىرىم بٷگٸن الماتىنى تاستاپ, باياناۋىلدا جٷر.
جۇدىرىقتاي جٷرەگٸمدٸ تايداي تۋلاتىپ الماتىعا كەلدٸم بٷگٸن. الدىمنان اڭقىلداپ شىققان ەشكٸم جوق. بٷكٸل الماتى سونداي دەپ قالاسىڭ... Əلدە ٶلەڭ ٸزدەپ باياناۋىلعا تارتىپ كەتسەم بە ەكەن?!
مەرگەن توقسانباي
***
ۋا, ۇلى ٶلەڭ, جابىققاندا دەم بەردٸڭ,
كٷمەندٸ دە, كٷنەمدٸ دە تەڭ بٶلدٸڭ.
دوعارارمىن ەرتەگٸگە سەنۋدٸ,
ساعىنىشىم... سٶنگەن كٷن.
جان اڭسارىم, جان سٶزٸمە قۇلاق تٷر,
ٶتكەندٸ ويلاپ قامىعادى جىراقتا ۇل.
سول كٷزدٸ ەلگٸ ەلٸ كٶرەم تٷسٸمدە,
ۇمىتام دەۋ, كٶتەرە الماس سىناق – بۇل.
سەن سىناپ باق, ال سەن, رۋحىم, شىداپ باق,
باقىتىممەن قاۋىشارمىن مىڭ اتتاپ.
كٶكٸرەگٸمدە قالىپ قويعان تۇراقتاپ,
سەنٸم دەيتٸن نۇر ەپپاق...
تٸلٸم – تٸلٸم, جاماۋ – جاماۋ جٷرەگٸم,
قۇلىڭدايمىن, قۇلىندايمىن, ۇلى ەلٸم...
ۇرانشىلدار جايلاپ العان قوعامدا,
ەسسٸزٸڭە تابىلار ما بٸر ورىن?!
بولىپ بارام شاراسى جوق مٷسٸندەي.
عالامعا باس بولام دەيدٸ كٸسٸڭ كەي,
ۇعىنا الماي قاسيەتٸن قىلىشتىڭ,
قالامنىڭ دا قۇدٸرەتٸن تٷسٸنبەي.
بويىمداعى جەلٸك ەمەس «تىز ەتپە»,
جول دا جايلى دەپ ايتا المان بٸز ٶتكەن.
جٷرەگٸمە تەك ٶلەڭٸم جەردەمشٸ,
جانىم مەڭگٸ ارىم ٷشٸن كٷزەتتە.
قالام ۇستاۋ- سەرت ماعان!
دەگدار جانىم دٷنيياۋي دەرتكە الاڭ.
ارمان دا الداي بەرەدٸ ەكەن, و نەسٸ?!
قالعان جانداي, ابدىرايمىن, ٶرتتە امان.
قىلىش ۇستاۋ, تٶبەڭدٸ بۇلت تورلاسا,
سەنشٸ, اۋىر شارۋا ەمەس ول دا اسا.
ەش قيىندىق كٶرگەنٸم جوق ەسكەردە,
قالام تاپپاي قينالعانىم بولماسا...
ٶلەڭبايان
قاتار جٷرەر سورى مەنەن باعى ۇداي,
تٷسەر ەكەم ەندٸ جولعا تاعى قاي,
ٶر باسىما تارتۋ بولعان تەڭٸردەن,
بولماشىعا جارالانعىش, جانىم- اي?!
جٷرەگٸمدٸ نەزٸك گٷلگە تەلٸدٸم.
مەن دە ٶتەرمٸن, تٷستەي بولىپ سەرٸ كٷن,
قايتالاماي ەشكٸمنٸڭ دە ٶلەڭٸن,
قايتالاماي ەشكٸمنٸڭ دە ٶلٸمٸن.
ەسسٸز قىلىپ جٸبەرگەن سوڭ بٸر دەمدە,
مۇڭنان باسقا جازا المادىم جىردى ٶڭگە...
مەڭگٸرۋ مەن قاڭعىرۋ عوي بٸزدٸكٸ,
تاعدىر دەگەن وسى بولار, بٸلگەنگە.
سۋىرىلماي قالعان قىلىش قىنىندا,
ساي بولادى-اۋ اقىن دەگەن ۇعىمعا...
ٶمٸر سٷرسٸن دەپ جٸبەرگەن جوق مەنٸ,
ٶلەڭ جازسىن دەپ جٸبەرگەن, شىنىندا.
ٶمٸرقوس
ەي, ٶلەڭ, قيناماشى مەنٸ بۇلاي!
ماعان باق قىپ جٸبەرگەن سەنٸ قۇداي.
سەرٸگٸم- اي سەنٸسكەن, نەگە, نەگە?
مۇڭعا باتا بەرەدٸ كٶڭٸل ۇداي.
كٷزدٸ سٷيەم!,- دەۋشٸ ەدٸم بۇرىندارى,
سول قىزدى اڭساۋ ەكەن عوي- مۇنىڭ بەرٸ.
قۇبىلمالى بوپ كەتتٸم سول كٷزدەيٸن,
كٶمەيٸمە بٸر ٶكسٸك تىعىلعالى.
قايدا ەكەن سول ٶزگەدەن تىم ەدەمٸم,
كەزٸپ جٷر مە ەلدە ٶزٸ گٷل ەلەمٸن?
بٸر جەڭٸلدەپ قالاسىڭ دەۋشٸ ەدٸ عوي,
(تٷك پايدا جوق), ەيتپەسە جىلار ەدٸم...
ەرەڭ جٷرمٸن, كٶزدەن جاس تاما ما ەكەن,
ٶتكەنٸمە كٶڭٸلٸم الابٶتەن.
تەز ەر جەتكٸم كەلەتٸن بالا كەزدە,
ەر جەتۋدٸڭ قىزىعى شامالى ەكەن.
بالالىقتى جاس كٶڭٸل ەسكەرٸپ پە?
سول بٸر قىزعا, اپىر- اۋ, قوش دەدٸك پە?
ٶلەڭ, ٶزٸڭ بولماساڭ نە ٸستەر ەدٸم?
بەرٸ اينالىپ بارادى ەستەلٸككە!
ەمٸرحان بالقىبەككە
كٶڭٸلٸم دٸردەك قاعادى,
ٸزدەيمٸن نەنٸ ھەم كٸمدٸ?
جٷرەگٸم كٸرلەپ بارادى,
وسىناۋ ەلەم سىندى.
مٶپ- مٶلدٸر باستاۋىم مەنٸڭ,
تىم ەرتە قۇرعاۋىڭ قالاي?
كٶڭٸلشەك اسپانىم مەنٸڭ,
تۇنجىراپ تۇرعانىڭ قالاي?
سىر تٷيٸپ جاتتى ايىم نەگە,
وسى ما ەرەگەسكەنٸ?
بۇرتيدىڭ, اق قايىڭ, نەگە,
نەزٸگٸم سەن ەمەس پە ەدٸڭ?
قالامىم ٶكپەلەپ تاعى,
پاراعىم مۇڭدانىپ قالدى.
جانىما وت كەرەك تاعى,
تاعى دا بىلعانىپ قالدى.
جٷرەگٸم سىرى مىڭ كٷنگٸ,
كەرەك پە?
ٷش بٶلٸپ بەرەم.
تٷيٸپ اپ جۇدىرىعىمدى,
كٷيٸنٸپ تٸستەنٸپ كەلەم.
قىرت- ٶمٸر شۋاعى بٶتەن,
بۇلت بولىپ ٶرە كٶشۋدە.
اقىندار تۋادى, بەكەم
دايىن بوپ تٶبەلەسۋگە.
بولسىنشى بٸر دەمەۋ ٸسٸڭ,
جالعاننان قۇر كەتپەۋ, دەمەك.
جٷرەكتەر كٸرلەمەۋ ٷشٸن,
ٶمٸردٸ كٸرلەتپەۋ كەرەك!...
جاپىراقتار
سىبىرى جاپىراقتاردىڭ,
ەر جاننىڭ ساز-ەنٸ مە ەكەن?!
شۋىلى جاپىراقتاردىڭ,
جالعاننىڭ بازارى ما ەكەن?!
دٸرٸلٸ جاپىراقتاردىڭ,
ارۋدىڭ تٶزٸمٸ مە ەكەن?!
عۇمىرى جاپىراقتاردىڭ,
اقىننىڭ سەزٸمٸ مە ەكەن?!
سارعايعان جاپىراقتاردىڭ,
ٷمٸتٸ ەسكٸرە مە ەكەن?!
شالعايدان جاپىراقتاردىڭ
سىڭسۋى ەستٸلە مە ەكەن?!
ٷزٸلگەن جاپىراقتاردىڭ,
كٶڭٸلٸ شايقالا ماەكەن?!
جٷزٸندە جاپىراقتاردىڭ
ٶكٸنٸش بايقالا ما ەكەن?!
ۇقسايدى-اۋ ماعان مٸنەزٸ,
ەلدە بۇل- جاي قالىپ پا ەكەن?
جاپىراق- ادامنىڭ ٶزٸ,
توپىراققا اينالىپ كەتەر!
اۋىلىم
تۋعان اۋىل- گٷل ايماق,
پەرزەنتٸڭ بوپ باس ۇرسام.
بالالىعىم جٷر ويناپ,
باۋىرىڭدا اسىر ساپ.
جاندى كٶركٸڭ جاۋلار ما!
تۋعان اۋىل- ۇلى ٶلكە.
مەن ويناعان باۋلاردا,
بالعىن كٷنٸم جٷر ەركە.
كٶرەتٸنمٸن جۇماقتاي,
ٷيٸمٸزدٸڭ اۋلاسىن.
كٷلكٸمٸز بال- بۇلاقتاي,
دۋمان قىلعان تاۋ باسىن.
باپتاماق بوپ سەيگٷلٸك,
ٶزٸمدٸ- ٶزٸم سىنىعام.
شاپقىلىعام تاي مٸنٸپ,
تالاي مەرتە قۇلاعام.
«بوساتپاسپىن تاقىمدى
ٶمٸردە!»,- دەپ سەرتتەسكەم.
ٶلەڭنەن اپ اقىمدى,
ايىقپاس بٸر دەرتتە ٶسكەم.
جالىندارمىن, جانارمىن!
سەبەبٸ: وتتان جارالدىم.
اق سٷتٸ مەن انامنىڭ
قارا ٶلەڭنەن نەر الدىم.
مەندەي قارا ۇلىنا,
پانا بولعان جۋا- بەل:
ەڭ العاشقى جىرىما-
ەڭ العاشقى كۋەگەر.
تاتقان دەمٸم كەرمەك- تٸ,
تاعدىر زاڭى قاتال- اق.
اقىن بولىپ ەر جەتتٸ,
بٸر كەزدەگٸ شاقالاق.
داۋىلىن دا, جاۋىنىن,
بٸل, ۇلىقتاي جٷرەمٸن.
الاقانداي اۋىلىم-
جۇدىرىقتاي جٷرەگٸم.
سايقىمازاق ايتىپتى
ٶمٸر دەگەنٸڭ- عاجاپ قۇت,
جوق وندا قايعى, ازاپ تٷك.
سەن تۇرسىڭ جىلاپ...
مەن جٷرمٸن
ٶمٸردٸڭ ٶزٸن مازاق قىپ...
* * *
تولقىيدى بويدا كٶلدەي مۇڭ,
جانىمدى جىلى تەربەيدٸ ٷن.
لەيلە ما ەڭ, قالقام, جوق ەلدە,
يزادوراسى سەرگەيدٸڭ.
سول كٷزگە تاعى حات جازىپ,
ىنتىققان جٷرەك تاپتى ازىق.
ەلەس پە ەڭ العان ەركٸمدٸ?
تەپ- تەتتٸ.
ەركە.
نەپ- نەزٸك!
كەۋدەڭدە جٷر ەم سىرىڭ بوپ.
بويىڭنان ىستىق بٸلٸندٸ وت.
جٷرەگٸم كەتتٸ جۇلقىنىپ,
ەرٸنٸڭ كەتتٸ دٸرٸلدەپ...
بۇندايدا كەرەك نەسٸنە ەس?
اقىلعا كٶنبەس ەسٸم ەش.
ٶزٸڭدەي بولىپ جادىراپ,
بٸزدٸ ايالادى وسى كەش...
سەن جايلى سۇراپ تٷنٸم بەك.
سىرىمدى ايتتىم, شىنىم دەپ.
ٶلەڭ بوپ سوقسىن جٷرەگٸڭ,
ٶلەڭنەن بيٸك قۇنىم جوق!
* * *
اسسام دا بەلەس- بەلەڭنەن,
باسسا دا باستى زور قايعى.
ٶلەڭ مەن, سەنشٸ, سەزٸمدە
ٶتكەن شاق دەگەن بولمايدى.
سوندىقتان سٷيٸپ ٶتەمٸن,
شاق ەمەس: وسى مەرەم,- دەر.
ٶمٸرٸمنٸڭ بيٸك ەكەنٸن,
تەك ماحابباتىم دەلەلدەر.
جٷرەكتٸڭ سول عوي كٶرگەنٸ,
عاشىق بوپ توقتار, توقتاسا,
ٶلەڭنەن ٸزدە سەن مەنٸ,
ەلەمنەن ٸزدەپ تاپپاساڭ.
ساعىنۋعا دا كٶنەمٸن,
بۇيرىقتان كٸمدەر وزىپ ەد!
دەل بٷگٸن جازعان ٶلەڭٸم,
سول كٷزدە كەشكەن سەزٸم ەد.
سەنسٸز دە قانشا كٷن ٶتتٸ,
ۇمىتام...
بٸراق قۇل-سانا.
سەندٸرگٸم كەلەدٸ جٷرەكتٸ,
كٶندٸرگٸم كەلمەي تۇرسا دا.
