دجون كەننەديدٸڭ ٶلٸمٸ بويىنشا جاڭادان اشىلعان قۇپييا مەلٸمەتتەر: كسرو بيلٸگٸنٸڭ ەرەكەتٸ قانداي?

دجون كەننەديدٸڭ ٶلٸمٸ بويىنشا جاڭادان اشىلعان قۇپييا مەلٸمەتتەر: كسرو بيلٸگٸنٸڭ ەرەكەتٸ قانداي?

كسرو اقش پرەزيدەنتٸ دجون كەننەديدٸڭ 1963 جىلعى ٶلٸمٸن ۆيتسە-پرەزيدەنت ليندون دجونسوننىڭ استىرتىن ەرەكەتٸنەن بولعان دەپ ەسەپتەگەن. بۇل تۋرالى فتب-نىڭ 1966 جىلعى قۇپييا مەلٸمەتٸندە ايتىلعان, - دەپ حابارلايدى kaz.tengrinews.kz "ريا نوۆوستي"-عا سٸلتەمە جاساپ.

دجونسون كەننەديدٸڭ ٶلٸمٸنەن كەيٸن 1963 جىلى اقش پرەزيدەنتٸ بولعان. 

فتب دەرەككٶزٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, مەملەكەتتٸك قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ نيۋ-يوركتەگٸ رەزيدەنتۋراسىندا 1965 جىلى كەڭەستٸك بارلاۋشىلار دجونسوننىڭ جەكە ٶمٸرٸ, ٶمٸربايانى, جەكە دوستارى, وتباسى جەنە ونى قولداعاندار تۋرالى بار مەلٸمەتتٸ جيناقتاۋ تۋرالى تاپسىرما العان دەلٸنەدٸ.

"بٸزدٸڭ دەرەككٶز مەسكەۋدەن كەلگەن نۇسقاۋلىقتا "قازٸرگٸ ۋاقىتتا" مقك پرەزيدەنت دجونسون قازا تاپقان پرەزيدەنت دجون كەننەديدٸڭ ٶلٸمٸنە جاۋاپتى بولدى دەلٸنگەن مەلٸمەت بولعانىن ايتتى. مقك شتاب-پەتەرٸ وسى مەلٸمەت تۇرعىسىندا كەڭەس ٷكٸمەتٸ پرەزيدەنت دجونسوننىڭ كەننەديدٸڭ وتباسىمەن, ەسٸرەسە پرەزيدەنت دجونسوننىڭ (پرەزيدەنتتٸڭ باۋىرلارى - اۆت.) روبەرت پەن تەد كەننەديلەرمەن قارىم-قاتىناسى جايلى بٸلگٸسٸ كەلگەن", - دەلٸنگەن سول كەزدەگٸ ديرەكتورى ەدگار گۋۆەر قول قويعان فتب قۇجاتىندا.

ال كسرو-دا بولعان باسقا دەرەككٶز فتب-نىڭ 1963 جىلى كەڭەس وداعىنىڭ كوممۋنيستٸك پارتيياسىنىڭ باسشىلىعى كٸسٸ ٶلتٸرۋ وقيعاسى اقش-تاعى ٸشكٸ استىرتىن ەرەكەتتەن بولعان دەپ ەسەپتەگەنٸن حابارلاعان.

"بٸزدٸڭ دەرەككٶزدٸڭ مەلٸمەتٸنشە, كەڭەس وداعىنىڭ كوممۋنيستٸك پارتيياسىنىڭ رەسمي تۇلعالارى بۇل وقيعانى اقش-تاعى "ۋلتراقۇقىلىلار" تاراپىنان "تٶڭكەرٸس" جاساۋ ٷشٸن ىجداھاتپەن ۇيىمداستىرىلعان استىرتىن ەرەكەت بولعان دەپ ەسەپتەگەن. سوعان قاراعاندا, ولار كٸسٸ ٶلتٸرۋ وقيعاسىنىڭ بٸر ادامنىڭ قولىنان كەلگەن ٸس ەمەس, بٸرنەشە ادام رٶل اتقارعان ىجداھاتتى جوسپارلانعان كامپانييانىڭ ەرەكەتٸنەن بولعان نەتيجە دەپ ەسەپتەگەن", - دەلٸنگەن قۇجاتتا. 

"ولار (كوممۋنيستٸك پارتييانىڭ باسشىلىعى - اۆت.), بۇل ەلەمەنتتەر (استىرتىن ەرەكەت ەتكەندەر - اۆت.) وقيعانى قولدانۋ ارقىلى اقش-تاعى انتيكوممۋنيستٸك كٶڭٸل-كٷي جاساعىسى كەلگەن, سوسىن مۇنى كەڭەس وداعىمەن كەلٸسسٶزدەردٸ توقتاتۋعا, كۋباعا شابۋىل جاساپ, سوعىس ۇيىمداستىرۋ ٷشٸن قولداندى دەپ سانادى. وسى تۇجىرىمدارىنىڭ نەتيجەسٸندە كەڭەس وداعى دەرەۋ جوعارى دايىندىق جاعدايىنا ٶتتٸ", - دەلٸنگەن قۇجاتتا. 

"بٸزدٸڭ دەرەككٶزدٸڭ مەلٸمدەۋٸنە قاراعاندا, كەڭەستٸڭ رەسمي تۇلعالارى قانداي دا بٸر ليدەردٸڭ بولماۋىنان اقش-تاعى جاۋاپسىز گەنەرالداردىڭ بٸرٸ كەڭەس وداعىنا قاراي زىمىران ۇشىرۋى مٷمكٸن دەپ قورىققان. بۇدان بٶلەك, ەسٸرەسە اقش كومپارتيياسىنىڭ "ۋلتراسولداردىڭ" تاراپىنان بەيبٸت تٸرشٸلٸك كەشۋ مەن كەننەدي ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ قارۋسىزدانۋدى قولداۋى ٷشٸن قۋدالاۋعا ۇشىراعانىن ەسكەرسەك, كەڭەستٸك رەسمي تۇلعالار كٸسٸ ٶلتٸرۋگە ارالاسىپ كەتكەندەر عانا جاۋاپتى بولدى دەپ ساناعان", - دەلٸنگەن باياندامادا.

دجون فيتسدجەرالد كەننەدي - اقش-تىڭ 35-پرەزيدەنتٸ. ٶمٸرٸنٸڭ سوڭعى جىلدارىندا حالىقارالىق داۋلى مەسەلەلەردٸ بەيبٸت كەلٸسسٶزدەر ارقىلى شەشۋگە, كسرو-مەن نەعۇرلىم وڭتايلى قارىم-قاتىناس جاساۋعا ەرەكەت ەتتٸ.  1963 جىلى تامىزدا جەردە, ەۋەدە جەنە سۋدا يادرو قارۋىن سىناۋعا تىيىم سالۋ جٶنٸندەگٸ مەسكەۋ شارتىنا قول قويدى. سوڭعى ساياساتكەرلەر دجون كەننەديدٸ اقش پرەزيدەنتتەرٸنٸڭ ٸشٸندە حالىقارالىق پروبلەمالاردى ەڭ وڭتايلى شەشەتٸن پرەزيدەنت رەتٸندە تانىدى. جالپى جۇرتقا بەلگٸلٸ نۇسقا بويىنشا, ول ساياسي قارسىلاستارى تاپسىرماسىمەن جاسالعان قاراقشىلىق سالدارىنان قازا تاپتى.