كٷنٸ كەشە قازاقستان پرەمەر-مينيسترٸ اسقار مامين قازاق تٸلٸ ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق كوميسسييا وتىرىسىن ٶتكٸزدٸ. وندا لاتىن گرافيكاسىنداعى جاڭا جەتٸلدٸرٸلگەن قازاق ەلٸپبيٸ جارييالانعان بولاتىن. وسىعان وراي قوعام قايراتكەرٸ دوس كٶشٸمنەن لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋگە قاتىستى پٸكٸرٸن بٸلگەن ەدٸك, دەپ جازادى قازاقپارات اگەنتتٸگٸ.
- دوس قالماحانۇلى, قازاق تٸلٸ ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشۋ قانداي قاجەتتٸلٸكتەن تۋىنداپ وتىر? الدىمەن وسىعان قاتىستى پٸكٸرٸڭٸزدٸ بٸلسەك...
- نەگٸزگٸ ماقسات – بۇل ٶزٸمٸزدٸڭ فونەتيكالىق جٷيەمٸزدٸ دۇرىستاۋ. سەبەبٸ, كيريلليتسا ارقىلى تٸلٸمٸزدٸ بۇزىپ الدىق. ٶيتكەنٸ, كيريلليتسادا بٸزدٸڭ ارتيكۋلياتسييامىزدا جوق دىبىستار بولدى دا تٶل دىبىستارىمىز ەكٸنشٸ ورىنعا تٷسٸپ قالدى. جالپى, مەنٸڭشە, 42 ەرٸپ, 37 دىبىس بار ەل ەلەمدە جوق سيياقتى. بٸزگە 1939 جىلى ورىس ەلٸپبيٸن بەردٸ جەنە سوعان ٶزٸمٸزدٸڭ تٶل دىبىستارىمىزدى قوسقان ەدٸك. سوندىقتان بٸزدٸڭ وسى كٷنگە دەيٸنگٸ ەلٸپبيٸمٸز – كيريلليتسا ورىس-قازاق ەلٸپبيٸ. بۇل قازاق ەلٸپبيٸ ەمەس. سول سەبەپتٸ ٶزٸمٸزدٸڭ قازاق ەلٸپبيٸن جاساۋعا, كٶشۋگە تۋرا كەلٸپ وتىر. مۇنى 1939 جىلدان بەرٸ تٸلشٸ عالىمدارىمىز «قازاق ەلٸپبيٸ» ەمەس دەپ اشىق ايتىپ كەلەدٸ. سوعان ەندٸ عانا قولىمىز جەتٸپ وتىر.
- قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن 2017 جىلى قازاق تٸلٸ ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ جۇمىستارى باستالعانى بەلگٸلٸ. ودان كەيٸن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2019 جىلعى 21 قازانداعى لاتىن گرافيكاسى نەگٸزٸندە قازاق تٸلٸ ەلٸپبيٸن جەتٸلدٸرۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا ەلٸپبيدٸڭ 40-تان استام نۇسقاسى ەزٸرلەنٸپتٸ. سول 40-تان استام نۇسقانىڭ بٸردە-بٸرٸ نەلٸكتەن بەكٸتٸلمەدٸ?
- ۇمىتپاسام, 2017 جىلدىڭ قىركٷيەگٸندە ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ باسشىسى ەربول تٸلەشوۆ العاشقى ەلٸپبيدٸ پارلامەنت قابىرعاسىندا تانىستىرىپ, كٶرسەتكەن بولاتىن. بۇل نۇسقاداعى ٷلكەن كەمشٸلٸك - ديگرافتار. قاتەلەسپەسەم, 8 ەرٸپ 2 تاڭبامەن بەرٸلەتٸن. بۇل ٶتە قولايسىز ەدٸ. سوندىقتان باسقا نۇسقالارىن ٸزدەدٸك. سٶيتٸپ كەلە قاراشا ايىندا پرەزيدەنتپەن كەزدەسۋدەن كەيٸن ەكٸنشٸ نۇسقا ەزٸرلەندٸ. ونىڭ دا ٶز كەمشٸلٸكتەرٸ انىقتالدى. ياعني, ەرٸپتەردٸڭ ٷستٸنە قويىلاتىن بەلگٸلەر, اپوستروفتار كٶپ بولدى. قىسقاسى ەرٸپ ٷستٸندەگٸ بەلگٸلەردٸڭ كٶپتٸگٸ كەمشٸلٸك سانالدى. يە, بٸرلٸ-ەكٸلٸ ەرٸپتٸڭ ٷستٸنە اپوستروفتار بولاتىن دا شىعار. بٸراق, ونىڭ كٶپ بولۋى قولايسىزدىق تۋدىرادى. سوندىقتان وسى ۋاقىتقا دەيٸن ونى دۇرىستاۋمەن بولدىق. شىندىعىنا كەلگەندە ەلٸپبيٸ دايىنداۋدىڭ ٶزٸنە 4 جىلعا جۋىق ۋاقىت كەتتٸ. دەگەنمەن, اسىعاتىن ەشتەڭە دە جوق. ەلٸپبيٸمٸزدٸ اسىقپاي دايىنداپ العانىمىز دۇرىس دەپ ويلايمىن. ال العاشقى نۇسقالارىنىڭ بەرٸنٸڭ ٶتپەۋ سەبەبٸ تولىق جەتٸلدٸرٸلمەگەندٸگٸندە بولىپ تۇر. بۇل پروتسەسس ەكەندٸگٸن تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك.
- كەشەگٸ ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن جيىندا جاڭا جەتٸلدٸرٸلگەن قازاق ەلٸپبيٸ ماقۇلدانعانى بەلگٸلٸ. دەگەنمەن وعان كەزەڭ-كەزەڭمەن كٶشۋ 2023 جىلدان باستالىپ, 2031 جىلعا دەيٸنگٸ ارالىققا جوسپارلانىپ وتىر. ۋاقىتتى مۇنشالىقتى ۇزاققا سوزۋ نە ٷشٸن قاجەت?
- 2000 جىلى ەزەربايجاندا ٶتكەن سايلاۋعا بايقاۋشىلار ميسسيياسىنىڭ قۇرامىندا بولىپ بارعانىم ەسٸمدە. ەزەربايجان ابۋلفاز ەلچيبەي پرەزيدەنت بولىپ تۇرعان كەزدە لاتىن گرافيكاسىنا نەگٸزدەلگەن جاڭا ەلٸپبيگە 1991 جىلى كٶشۋدٸ باستاپ, ەندٸ اياقتاپ جاتقان سەت ەكەن. جاڭا ەلٸپبيگە تولىق كٶشۋ پروتسەسٸ 9 جىلعا سوزىلىپتى. بٸردە ٶزٸم توقتاعان قوناق ٷيدٸڭ تٶمەنگٸ قاباتىنا تٷسٸپ, گازەت ساتاتىن ارناۋلى دٷڭگٸرشەككە باردىم. سوندا بايقاعانىم, دٷڭگٸرشەكتەگٸ 5 گازەتتٸڭ ەكەۋٸ لاتىن گرافيكاسىندا, ال ٷشەۋٸ كيريلليتسامەن باسىپ شىعارىلعان. ال بۇل ەزەربايجان لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشكەننەن كەيٸنگٸ توعىزىنشى جىلدا بولعان وقيعا. مۇنان بٶلەك, كٶشەلەردە جازبالاردىڭ كەيبٸرٸ لاتىن ەلٸپبيٸمەن, كەيبٸرٸ كيريلليتسامەن جازىلىپ تۇرعانىن بايقادىم. دەمەك, بۇل - ٷلكەن, ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلاتىن پروتسەسس. مەنٸڭشە, مۇنى اسىقتىرۋدىڭ دا ەش قاجەتٸ جوق سيياقتى. سەبەبٸ, لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ 2-3 جىلدىڭ ٸشٸندە بولا قويادى دەگەنگە ٶز باسىم سەنبەيمٸن. ۇزاققا سوزىلادى. بٸر انىعى, بٸز ەندٸ كەيٸن قايىرىلمايمىز. وسى پروتسەسس توقتاۋسىز جٷرەدٸ. ياعني, «كيريلليتساعا ورالۋ» دەگەن ويدىڭ ٶزٸ بولماۋى تيٸس. اقىرىنداپ, ٶزٸمٸزدٸڭ دايىندىعىمىزعا ساي, كەزەڭ-كەزەڭمەن جٷزەگە اسىرعانىمىز وڭدى بولادى. يە, ۇزاققا سوزىلادى. بٸراق, ودان قاشپاۋىمىز كەرەك.
- سۇحباتىڭىزعا راقمەت!
