استانادا مەملەكەت باسشىلارىن, ساراپشىلار جەنە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جەتەكشٸلەرٸن بٸر الاڭدا بٸرٸكتٸرەتٸن العاشقى ٶڭٸرلٸك ەكولوگييالىق سامميت ٶتٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ٸس-شارا ماقساتى - قورشاعان ورتاعا قاتىستى مەسەلەلەردٸ شەشۋدٸڭ بٸرلەسكەن پراكتيكالىق شەشٸمدەرٸن شىعارۋ ٷشٸن اشىق حالىقارالىق پلاتفورما قۇرۋ.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ ەكولوگييالىق مەسەلەلەر ەلەمدەگٸ ەڭ ٶزەكتٸ پروبلەمانىڭ بٸرٸ بولىپ وتىرعاندىقتان وسىنداي سامميتتەردٸڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن ايتىپ وتىر. ەسٸرەسە جاھاندىق جىلىنۋ تاقىرىبى مەن قازاقستان ٷشٸن سۋ تاپشىلىعى مەسەلەسٸ ٶزەكتٸ.
«قازاقستاننىڭ ٸشٸندەگٸ سۋ تاپشىلىعى مەسەلەسٸ كٶرشٸ مەملەكەتتەرمەن قارىم قاتىناسقا تىعىز بايلانىستى. سوندىقتان وسى سامميت بٸزگە كٶرشٸ ەلدەرمەن بٸرگە دٷنيەجٷزٸندە ورتاق كٷن تەرتٸبٸن جاساۋ ٷشٸن قاجەت. ەكٸنشٸدەن, كٶرشٸ ەلدەرمەن سۋ جەنە باسقا دا مەسەلەلەردە قارىم قاتىناستى تٷزەپ الۋ ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى ٸس شارا», - دەدٸ ول.
دەپۋتات اناس باققوجاەۆ بٷگٸنگٸ كٷنٸ قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىندا بٸرقاتار ٶزەكتٸ مەسەلەلەر بار ەكەنٸن ايتىپ ٶتٸپ, الايدا كەيبٸر ەلدەر ەكولوگييالىق تالاپتى ورىنداۋدا اقساپ جاتقانىن ايتتى. سوندىقتان دا وسىنداي سامميتتەردە تالاپتار ەسكەرٸلەدٸ.
«قازاقستان قويىلعان ەكولوگييالىق تالاپتاردى ورىندايدى. «تازا قازاقستان جوباسىنىڭ ٶزٸ نەگە تۇرارلىق?! سونى كٶرسەتٸپ حالىقارالىق دەڭگەيدە يمميدجٸمٸزدٸ كٶتەرٸپ الۋعا ٷلكەن مٷمكٸندٸك بۇل», - دەيدٸ دەپۋتات.
ەلوردادا ٶتٸپ جاتقان سامميت اياسىندا ورتالىق ازييا مەملەكەت باسشىلارى تاراپىنان ورتاق دەكلاراتسييا قابىلداۋ جوسپارلانۋدا.
مەجٸلٸسمەن سامات نۇرتازانىڭ سٶزٸنشە قازٸرگٸ ۋاقىتتا كٶرشٸلەس ەلدەرمەن ەكولوگييالىق ورتاق مەسەلەلەر بار. ونىڭ ٸشٸندە ەڭ ٶزەكتٸسٸ – ترانسشەكارالىق سۋلار مەسەلەسٸ.
«ٶزدەرٸڭٸز بٸلەسٸزدەر, بٸزدە ٶزەندەردٸڭ كٶبٸنٸڭ باستاۋى ٶز ەلٸمٸزدەن باستالمايدى. ٸلە, ەرتٸس, جايىق بولسىن, ٶزگە ەلدەردەن كەلەتٸندٸكتەن, سۋدىڭ باسىندا كٶرشٸلەرٸمٸز وتىر. سوندىقتان دا بٸز ولارعا لوگيستيكا بەرەمٸز, بيداي بەرەمٸز, ولار بٸزگە سۋ بەرەدٸ دەگەن سيياقتى ديپلوماتييالىق قارىم قاتىناس قۇرىپ وتىرمىز. سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ بولسىن, سۋ رەسۋرستارى مينيسترلٸگٸ بولسىن, پرەزيدەنتتٸڭ ٶزٸ بولسىن, وسى باعىتتا تىنباي قىزمەت ەتٸپ جاتىر. سۋ بٸزدٸڭ نٶمٸرٸ بٸرٸنشٸ قورەگٸمٸز. سۋمەن بەرٸ بايلانىستى», - دەدٸ نۇرتازا.
دەپۋتات ماقسات تولىقبايدىڭ ايتۋىنشا ٸلە ٶزەنٸ سۋىنىڭ مەسەلەسٸ بەيجٸڭدە تالقىلانىپ جاتىر. ٶيتكەنٸ ٸلەگە قۇياتىن ساعاسىنىڭ بارلىعىنا زاۋىتتار مەن فابريكالار سالىپ تاستاعاندىقتان سۋدى ٶزٸنە تارتىپ بارا جاتىر.
«ەگەر ٸلە ٶزٸنەنٸنٸڭ سۋى ازاياتىن بولسا, بالقاش كٸشٸرەيەدٸ. ودان بٶلٸنەتٸن تۇزدار بەيجٸڭگە جەتەدٸ دەپ سوعان ولار دابىل قاعىپ وتىر. ال ول كٶلدٸڭ قاسىندا وتىرعان بٸز عوي. سوندىقتان سۋ مەسەلەسٸ ٶتە ٶزەكتٸ. », - دەدٸ دەپۋتات.
22-24 سەۋٸرٸ ارالىعىندا استانادا قورشاعان ورتا مەن سۋ رەسۋرستارى پروبلەمالارىن تالقىلاۋ جەنە ٶزەكتٸ مەسەلەلەر بويىنشا كەلٸسٸمدەرگە قول جەتكٸزۋ ٷشٸن مەملەكەت باسشىلارىن, ساراپشىلار جەنە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جەتەكشٸلەرٸن بٸر الاڭدا بٸرٸكتٸرەتٸن العاشقى ٶڭٸرلٸك ەكولوگييالىق سامميت ٶتۋدە.
ورتالىق ازييا ەلدەرٸنەن, ەۋروپالىق وداقتان, شىۇ-نان جەنە تاياۋ شىعىستان شامامەن 1500 قاتىسۋشى اعىمداعى مەسەلەلەردٸ تالقىلاۋ جەنە مەملەكەتارالىق كەلٸسٸمدەرگە قول جەتكٸزۋ ٷشٸن سامميتكە قاتىسۋدا.
سامميتتە نەگٸزگٸ 8 تاقىرىپ بويىنشا مەسەلەلەر تالقىلانادى. ولار:
• ەكولوگييالىق جəنە تابيعي تəۋەكەلدەرگە بەيٸمدەلۋ جəنە ەكونوميكالىق ورنىقتىلىق;
• ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ جəنە ٶڭٸر ەكوجٷيەسٸ
• تابيعي رەسۋرستاردى ورنىقتى باسقارۋ;
• اتموسفەرالىق اۋانىڭ لاستانۋىمەن كٷرەس جəنە قالدىقتاردى باسقارۋ;
• ەكولوگييالىق امبيتسييالارعا قول جەتكٸزۋ تەتٸكتەرٸ;
• Əدٸلەتتٸ جəنە ينكليۋزيۆتٸ ٶتپەلٸ كەزەڭ;
• ەكولوگييالىق جəنە تسيفرلىق قۇزىرەتتەر;
• كليماتتىق ٶتۋدٸ قولداۋ.
2026 جىلى بۇۇ-مەن سەرٸكتەستٸكتە ٶڭٸرلٸك ەكولوگييالىق سامميتتٸ (ٶەس 2026) ٶتكٸزۋ ۇسىنىسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ 2023 جىلى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 78-شٸ سەسسيياسى بارىسىندا جارييالاعان بولاتىن.
