دەۋرەن اباەۆ: التىن وردا – قازاق تاريحىنىڭ ەڭ نەگٸزگٸ تاراۋى

دەۋرەن اباەۆ: التىن وردا – قازاق تاريحىنىڭ ەڭ نەگٸزگٸ تاراۋى


ەلوردادا ٶتكەن «ۇلىق ۇلىس - التىن وردا: باستاۋى, تاريحى جەنە مۇراسى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييادا پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ جەتكشٸسٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى دەۋرەن اباەۆ التىن وردانى قازاق تاريحىنىڭ ەڭ نەگٸزگٸ تاراۋىنا تەڭەدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".

ەلورداداعى ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحانادا ٶتكەن حالىقارالىق شاراعا اقش, ۋكراينا, ٶزبەكستان, قىرعىزستان, تاتارستان جەنە رەسەي مەملەكەتتەرٸنەن تاريحشىلار مەن زەرتتەۋشٸلەر قاتىسىپ, پٸكٸر الماستى.

جيىندى پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى دەۋرەن اباەۆ قۇتتىقتاۋ سٶزٸمەن اشتى.

«ەگەر حالىقتىڭ تۇتاس تاريحىن قالىڭ كٸتاپقا تەڭەسەك, سونىڭ ٸشٸندە ٶتە ماڭىزدى تاراۋى بولادى. ول تاراۋ بولماسا كٸتاپتىڭ مازمۇنى جوعالۋى مٷمكٸن.

ۇلىق ۇلىس – تٶل تاريحىمىزدىڭ وسىنداي ماڭىزدى تاراۋى. دالالىق ريمگە اينالعان ۇلى يمپەرييا, ەرتٷرلٸ تٸلدە سٶيلەپ, ەرقيلى دٸن ۇستاناتىن كٶپتەگەن حالىقتى بٸر شاڭىراق استىنا بٸرٸكتٸرٸپ, وزىق مەدەنيەتتٸ دٷنيەگە ەكەلدٸ.

ونىڭ دەۋٸرلەگەن تۇسىندا قازاق حالقىنىڭ ەتنوگەنەزدٸك پورترەتٸ قالىپتاستى. التىن وردا ۋاقىتىنان بەرٸ كەلە جاتقان سيمۆولداردى قازٸر دە كٷن سايىن كٶرەمٸز. ۇلتتىق ۆاليۋتامىز – تەڭگەنٸڭ اتاۋى سول كەزەڭگە تيەسٸلٸ» - دەدٸ دەۋرەن اباەۆ.

پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ ٶكٸلٸ مەملەكەت باسشىسى رەزيدەنتسيياسى باتۋدان ابىلاي حانعا دەيٸنگٸ التىن وردا مەن قازاق حاندىعى ەمٸرشٸلەرٸنٸڭ ورداسى سيياقتى اتالاتىنىن ەسكە سالدى. 

«پاراسات پەن تٶزٸمدٸلٸككە قۇرىلىپ, حانافي مازحابىنا نەگٸزدەلگەن دەستٷرلٸ دٸنٸمٸز بەركە مەن ٶزبەك حانداردان مۇراعا قالعان.

جاڭا ەلوردامىز – نۇر-سۇلتان قالاسى – ۇلى دالادا ەسەم شاھارلار سالعان ۇلىق ۇلىس بيلەۋشٸلەرٸ عۇرپىنىڭ جالعاسى.

مىسالى سارايشىق قالاسى جوشى ۇلىسىنىڭ, نوعاي ورداسى مەن قازاق حاندىعىنىڭ رۋحاني استاناسى بولدى. قازٸرگٸ قىزىلوردا وبلىسى اۋماعىندا جانكەنت, جەنت, بارچكەنت, تٷركٸستان ٶڭٸرٸندە سىعاناق, سايرام, ياسسى, سوزاق سيياقتى قالالار بولعان» - دەگەن دەۋرەن اباەۆ مۇنداي قالالار ەلٸمٸزدٸڭ سولتٷستٸگٸنەن دە تابىلا باستاعانىنا توقتالدى. 

«بۇعان دەلەل – جاقىندا عانا سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنداعى «قىزىل وبا» قورىمىنان شىققان قۇندى جەدٸگەرلەر. وسىلايشا بٸز بابالارىمىزدىڭ شەتسٸز-شەكسٸز ايماقتى مەكەن ەتكەن كٶشپەلٸلەر ەمەس, كەرٸسٸنشە, ٶز ۋاقىتىنداعى كٶشپەلٸ ٶمٸر مەن وتىرىقشى تۇرمىس سالتىنىڭ وزىق تۇستارىن ٷيلەستٸرٸپ, يمپەرييالىق دەڭگەيدە ٷستەمدٸك قۇرعان حالىق بولعانىن بايقايمىز« - دەدٸ دەۋرەن اباەۆ.