دارحان كەلەتاەۆ: قازاقستاندا «نيەتسٸز جاستار» سانى بٸر قالانىڭ xالقىمەن بٸردەي

بٷگٸن ٷكٸمەت وتىرىسىندا قر قوعامدىق دامۋ مينيسترٸ دارxان كەلەتاەۆ جۇمىسسىز جاستار مەسەلەسٸن كٶتەردٸ, دەپ xابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.

مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتٸك باسقارۋ سالاسىندا وقۋ-بٸلٸمگە قۇلىقسىز, ساياسي جەنە ازاماتتىق بەلسەندٸلٸگٸ تٶمەن, جاۋاپكەرشٸكتٸ ٶز موينىنا الۋعا نيەتسٸز جاستارعا قاتىستى ناقتى بٸر تەرمين بار.

«قازاق تٸلٸندە بۇل تەرمين اعىلشىن نۇسقاسىن قايتالاپ وتىر. الايدا قازاق پايىمىنا سالاتىن بولساق, بۇل توپتى «نيەتسٸز» دەپ بٸر سٶزبەن اتاۋعا بولاتىن شىعار. ونداي مٸنەز-قۇلىق, كٶپ جاعدايدا, جاستاردىڭ قوعامنان قاشۋىنا ەكەلٸپ سوقتىرادى. ولار ەلەۋمەتتٸك ورتادا ٶزدەرٸن كەرەكسٸز دەن سانايدى. سۋيتسيد پەن دەۆياتسييا سيياقتى پروبلەمالاردىڭ بارلىعى وسىدان تۋىندايدى. وتباسى قۇندىلىقتارى بۇزىلادى», - دەدٸ د.كەلەتاەۆ ٷكٸمەتتٸڭ بٷگٸنگٸ وتىرىسىندا.

ونىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, ەلٸمٸزدە «نيەتسٸز جاستاردىڭ» ناقتى كاتەگورييالارى انىقتالدى. ولار - بٸلٸم دەڭگەيٸ تٶمەن, ەڭبەككە جارامسىز, پسيxيكيالىق اۋىتقۋلارى بارلار, جايسىز وتباسىنان شىققاندار جەنە تۇرعىلىقتى جەرٸن ٷنەمٸ اۋىستىراتىندار.

«جاستاردىڭ جاعدايى مەن كٶڭٸل-كٷيٸنە جۇمىسسىزدىق تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ. حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ ٶتكەن جىلعى بايانداماسىنا سەيكەس, سوڭعى 20 جىلدىڭ ٸشٸندە ەلەمدە جاستاردىڭ سانى 139 ملن ادامعا ٶسكەن. ال جۇمىسپەن قامتۋدىڭ ٷلەسٸ 30 ملن ادامعا كەمٸگەن. قازاقستاندا جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ مەسەلەسٸ جاقسارىپ كەلەدٸ. مەسەلەن, 2011 جىلى ەڭبەك پەن وقۋعا تارتىلماعان جاستاردىڭ ٷلەسٸ 18,6 پروتسەنت بولسا, بيىلعى جىلى اتالعان كٶرسەتكٸش 7,7 پروتسەنتكە كەمٸدٸ. الايدا بۇل جەردە شەشٸمٸن تاپپاي جاتقان بٸرقاتار مەسەلەلەر بار. بٸرٸنشٸدەن, «نيەتسٸز جاستاردىڭ» سانى 300 مىڭنان اسادى. بىلاي قاراساڭ, ول بٸر وبلىس ورتالىعىندا تۇراتىن xالىقتىڭ سانىمەن بٸردەي. ەكٸنشٸدەن, وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەردە, سونداي-اق, ماڭعىستاۋ مەن قاراعاندى وبلىستارىندا جۇمىسپەن قامتىلماعان جاستاردىڭ سانى تىم جوعارى. ٷشٸنشٸدەن, جاس ەيەل ادامداردىڭ وسى توپقا كٸرۋ قاۋپٸ زور بولىپ وتىر», - دەپ اتاپ كٶرسەتتٸ د.كەلەتاەۆ.