بٷگٸن قر پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارييالىق كٶمەكتٸڭ ساپاسىن جەتٸلدٸرۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار مەسەلەسٸ قارالدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ ەلجان بٸرتانوۆ بايانداما جاسادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz پورتالىنا سٸلتەمە جاساپ.
«100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ جەنە ونىمەن ەرتە كٷرەسۋ ٷشٸن ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ورتالىق بۋىنى بولادى دەپ كٶزدەلگەن. سوعان بايلانىستى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ «دەنساۋلىق» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى اياسىندا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارييالىق كٶمەكتٸ (امسك) جەتٸلدٸرۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزۋدە.
مينيستر ە. بٸرتانوۆ دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ انىقتاماسىنا سەيكەس امسك — جەكەلەگەن ادامداردىڭ, وتباسىنىڭ جەنە قاۋىمنىڭ ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸمەن بايلانىسىنىڭ بٸرٸنشٸ دەڭگەيٸ بولىپ تابىلادى جەنە تيٸسٸنشە امسك ادامداردىڭ تۇراتىن جەرٸ مەن جۇمىس ٸستەيتٸن ورنىنا بارىنشا جاقىن بولۋى تيٸس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەكتٸڭ نەگٸزگٸ فۋنكتسييالارى:
- ساۋىقتىرۋ مەن پروفيلاكتيكا;
- اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاۋ;
- مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ;
- سوزىلمالى اۋرۋلاردى باقىلاۋ.
قازٸرگٸ تاڭدا, قازاقستاندا امسك كٶرسەتەتٸن 524 مەديتسينا ۇيىمى بار, ولاردىڭ 29% — جەكەمەنشٸك ۇيىمدار. امسك ۇيىمدارىندا 10 216 ۋچاسكە بار, ونىڭ 60%-دان استامى جالپى پراكتيكا دەرٸگەرلەرٸنٸڭ ۋچاسكەلەرٸ (6205), 20% — پەدياترييالىق ۋچاسكەلەر (2041), 18% — تەراپييالىق ۋچاسكەلەر (1880).
مينيستر دەرٸگەرلەر جٷكتەمەسٸنٸڭ كٶلەمٸنە نازار اۋداردى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, قازاقستاندا امسك كٶرسەتەتٸن بٸر دەرٸگەرگە بەكٸتٸلگەن حالىقتىڭ سانى 1950 ادامدى قۇرايدى, بۇل ەىدۇ ەلدەرٸنٸڭ كٶرسەتكٸشتەرٸنەن جوعارى (1500 ادام). ە. بٸرتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بەكٸتٸلگەن حالىقتىڭ سانى بويىنشا ماقساتتى كٶرسەتكٸشكە قول جەتكٸزۋ ماقساتىندا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارييالىق كٶمەك ۇيىمدارىندا قوسىمشا 1 531 ۋچاسكە اشۋ قاجەت.
«بەكٸتٸلگەن حالىق سانىنىڭ تٶمەندەۋٸ دەرٸگەر جٷكتەمەسٸنٸڭ ازايۋىنا ەكەلەدٸ, حالىقتى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋمەن قامتۋ دەڭگەيٸ جاقسارادى. مەسەلەن, 2017 جىلى العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەكتٸڭ 1 دەرٸگەرٸنە شاققاندا حالىقتىڭ سانى 90 ادامعا دەيٸن تٶمەندەگەنٸ حالىقتىڭ پروفيلاكتيكالىق ماقساتتا قارالۋىن 18%-عا نەمەسە 2 ميلليون ادامعا كٶبەيۋٸنە الىپ كەلدٸ», — دەدٸ ە. بٸرتانوۆ.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ اقپاراتتارىنا سەيكەس, 2018 جىلدىڭ 6 ايىندا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەك ۇيىمدارىنا 9 ميلليوننان استام ادام جٷگٸنگەن. امسك ۇيىمدارىنداعى كونسۋلتاتسييالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردٸ تالداۋ ەلٸمٸزدٸڭ تۇرعىندارىنىڭ حيرۋرگ, وفتالمولوگ, نەۆروپاتولوگ, وتولارينگولوگ, اكۋشەر-گينەكولوگ سەكٸلدٸ بەيٸندٸ مامانداردىڭ قىزمەتتەرٸن اسا قاجەت ەتەتٸنٸن كٶرسەتتٸ. بۇل ماماندارعا جٷگٸنگەن 5 ميلليوننان استام تۇرعىندار قىزمەت تٷرلەرٸن الدى.
ە. بٸرتانوۆ كادرلىق ەلەۋەت تۋرالى ايتا وتىرىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸندە بەيٸندٸ دەرٸگەرلەردٸڭ جەتكٸلٸكتٸ مٶلشەرٸ بار ەكەنٸن, دەرٸگەرلٸك كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ 10 مىڭ حالىققا شاققاندا 31,2 كٶرسەتكٸشتٸ قۇرايتىنىن, بۇل ەىدۇ ەلدەرٸندەگٸ كٶرسەتكٸشكە سەيكەس كەلەتٸنٸن (33) ايتىپ ٶتتٸ.
تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ كەپٸلدٸك بەرٸلگەن كٶلەمٸنٸڭ قۇرىلىمىندا امسك-تٸ قارجىلاندىرۋ ٷلەسٸ 43%-دى قۇرادى. العاشقى مەديتسينالىق كٶمەكتٸ قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ 2018 جىلى كەشەندٸ جان باسىنا شاققانداعى نورماتيۆتەن, ىنتالاندىرۋشى بٶلٸگٸنەن, قىمبات كونسۋلتاتسييالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردەن (ستوماتولوگييا, كت, مرت, پتر جەنە باسقالار), امبۋلاتورييالىق دەرٸلٸك قامتاماسىز ەتۋ شىعىستارىنان جەنە ونكولوگييالىق اۋرۋلارعا سكرينينگتەردەن تۇرادى.
سونداي-اق, ە. بٸرتانوۆ العاشقى مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قىزمەتٸنە قولجەتٸمدٸلٸك پەن ساپاسىنا, مەديتسينا قادرلارىمەن قامتاماسىز ەتۋ جەنە ولاردىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸ, كونسۋلتاتسييالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردٸ جەتٸلدٸرۋ, امسك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, سونىڭ ٸشٸندە مجە جوبالارىن ەنگٸزۋ ارقىلى امسك شاعىن ورتالىقتارىن قۇرۋ شارالارىن تۋرالى باياندادى. 2020 جىلعا قاراي وسى باعىتتا مەملەكەتتٸك-جەكەمەنشٸك ەرٸپتەستٸكتٸڭ 60 جوباسىن ٸسكە اسىرۋ جوسپارلانۋدا.
وسى باعىت اياسىندا «ٷي جانىنداعى دەرٸگەر» جوباسىن ٸسكە اسىرۋ بويىنشا استانا قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ وڭ تەجٸريبەسٸن اتاپ ٶتۋ قاجەت. قازٸرگٸ ۋاقىتتا استانا قالاسىندا جوبا شەڭبەرٸندە وسىنداي ٷش امسك ورتالىعى جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇدان باسقا, 2016 جىلى استانا قالاسىنىڭ №8 ەمحانا بازاسىندا العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك دەرٸگەرلەرٸنٸڭ پراكتيكاسىن قۇرۋ جوباسى ٸسكە اسىرىلعان بولاتىن, وندا دەرٸگەرلەر توپتىق پراكتيكانىڭ قۇرىلتايشىلارى بولىپ ايقىندالدى. جوبانى ٸسكە اسىرۋ نەتيجەسٸندە كونسۋلتاتسييالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردٸ تۇتىنۋ 33%-عا تٶمەندەدٸ, دەرٸگەرلەر مەن مەيٸرگەرلەردٸڭ جالاقىسى 2 ەسەگە ۇلعايدى, مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىنىڭ ينديكاتورلارى 1,5 ەسەگە جاقساردى. مينيسترلٸك وسى باعىتتا جۇمىستى جالعاستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. قور ارقىلى جەكەمەنشٸك, دەربەس جەنە توپتىق دەرٸگەرلەر پراكتيكاسىنا ودان ەرٸ قولداۋ كٶرسەتٸلەتٸن بولادى.
العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك ماماندارىنىڭ قۇزىرەتٸن ارتتىرۋ بويىنشا بٸرٸنشٸ باعىتتىڭ شەڭبەرٸندە بەيٸندٸ دەرٸگەرلەردٸڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸن بەرۋدٸ ەسكەرە وتىرىپ, العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك ماماندارىنىڭ فۋنكتسيياسىن كەڭەيتۋدٸ ەنگٸزۋ جەنە وتباسىلىق دەرٸگەرلەردٸ ديپلومنان كەيٸنگٸ وقىتۋ ستاندارتتارىن ەنگٸزۋ جوسپارلانۋدا.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ «تٶرتٸنشٸ ٶنەركەسٸپتٸك رەۆوليۋتسييا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مٷمكٸندٸكتەرٸ» جولداۋىنا سەيكەس مينيسترلٸك اعىمداعى جىلعى مامىردا بٸر مەزگٸلدە مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگٸزە وتىرىپ, مەملەكەت مٸندەتتەمەلەرٸنٸڭ ناقتى شەكارالارى كٶرسەتٸلگەن تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەك كٶلەمٸنٸڭ جاڭا مودەلٸن ەزٸرلەدٸ جەنە ەنگٸزۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزۋدە.
تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەك كٶلەمٸنٸڭ پاكەتٸ بٷكٸل حالىق ٷشٸن ەڭ تٶمەن ەلەۋمەتتٸك ستاندارت بولادى جەنە نەگٸزگٸ, ونىڭ ٸشٸندە ەلەۋمەتتٸك مەنٸ بار اۋرۋلار كەزٸندە العاشقى مەديتسينالىق كٶمەكتٸ, شۇعىل مەديتسينالىق كٶمەكتٸ, كونسۋلتاتسييالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردٸ, تەگٸن دەرٸمەن قامتاماسىز ەتۋدٸ, جوسپارلى ستاتسيونارلىق كٶمەكتٸ قامتيتىن بولادى.
مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ پاكەتٸ تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەكتەن تىس قىزمەتتەردٸ قامتيتىن بولادى: جوسپارلى ستاتسيونارلىق كٶمەك, قىمبات تۇراتىن دياگنوستيكالىق قىزمەتتەر مەن تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەك پاكەتٸنە كٸرمەگەن اۋرۋلار بويىنشا دەرٸلٸك قامتاماسىز ەتۋ.
بۇدان ٶزگە, تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەك كٶلەمٸنٸڭ جاڭا مودەلٸ شەڭبەرٸندە نەگٸزگٸ اۋرۋلاردىڭ 30 توبى بويىنشا سەيكەس تاريفتەر مەن بەلگٸلەنگەن قىزمەتتەردٸڭ تٸزبەسٸن كەزەڭ-كەزەڭمەن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, كونسۋلتاتسييالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردٸڭ كٶلەمٸن ناقتى ايقىنداۋ جوسپارلانۋدا.
ە. بٸرتانوۆ تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ جاڭا مودەلٸن ەنگٸزۋ اياسىندا ەلەۋمەتتٸك مەنٸ بار اۋرۋلاردى قوسا العاندا اۋرۋلاردىڭ 262 توبىنان تۇراتىن ديسپانسەرلەۋدٸ اۋرۋلاردىڭ 30 توبىنان تۇراتىن باسقارۋ باعدارلاماسىنا ترانسفورماتسييالاۋدى جالعاستىرۋ ۇسىنادى, بۇل شامامەن 70% ٶلٸمدٸ, 80% سىرقاتتانۋشىلىقتى, سونداي-اق حالىقتىڭ ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعىن ايقىندايتىن نەگٸزگٸ اۋرۋلاردى باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ. بۇل رەتتە, ەمدەلۋشٸنٸ ٶز اۋرۋىن باسقارۋعا بەلسەندٸ تارتۋ, بٸرلەسكەن تەكسەرۋدٸ ەنگٸزۋ, موبيلدٸك قوسىمشالاردى پايدالانۋ جوسپارلانۋدا.
وسى جىلى العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارييالىق كٶمەكتٸ تسيفرلاندىرۋ اياسىندا بارلىق مەديتسينالىق اقپاراتتىق جٷيەلەردٸ كەزەڭ-كەزەڭمەن بٸرٸكتٸرۋگە جەنە ەل حالقىنىڭ ەلەكتروندىق دەنساۋلىق پاسپورتتارىنىڭ بٸرىڭعاي بانكٸن ٸسكە قوسۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ينتەروپەرابيلدٸك پلاتفورماسىن ٸسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. ە. بٸرتانوۆ وسى ماقساتتا 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن ەل حالقى ەلەكتروندىق دەنساۋلىق پاسپورتتارىمەن 100% قامتاماسىز ەتٸلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
جاڭا ەزٸرلەنٸپ جاتقان دەنساۋلىق تۋرالى كودەكستٸڭ اياسىندا بٸرٸنشٸ كەزەكتە حالىققا امبۋلاتورييالىق-ەمحانالىق كٶمەكتٸ تيٸمدٸ ۇيىمداستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ كٷشەيتٸلەتٸن بولادى. سونداي-اق, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ليتسەنزييادان كەيٸنگٸ باقىلاۋ, كادرلىق قامتاماسىز ەتۋ جەنە مەديتسينالىق مەكەمەلەردٸڭ مەنشٸك نىسانىنا قاراماستان ستاندارتتارعا سەيكەس بولۋىن باقىلاۋ جاعىنان دا كٷشەيتٸلەتٸن بولادى.
امسك ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار مىنالارعا جول اشادى:
- العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك ۇيىمدارىندا مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن ارتتىرۋ. 2019 جىلى العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك دەرٸگەرلەرٸنٸڭ قابىلداۋىنا بارۋ سانى 30%-عا ٶسەدٸ.
- ساپانى ارتتىرۋدىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ىنتالاندىرۋ فاكتورلارىن قۇرۋ. 2020 جىلعا قاراي ەلٸمٸز بويىنشا ورتاشا جالاقىعا اراقاتىناستا دەرٸگەرلەردٸڭ ورتاشا جالاقىسى 110% (قازٸردٸڭ ٶزٸندە 85%) جەتەدٸ.
- كادرلارمەن تولىقتىرۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ قۇزىرەتٸ مەن ىنتالاندىرۋ شارالارىن ارتتىرادى. 2020 جىلعا قاراي امسك 1 دەرٸگەرٸنە بەكٸتٸلگەن حالىقتىڭ سانىن 1 700 دەيٸن تٶمەندەتەدٸ.
- مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسىن مەملەكەتتٸك باقىلاۋ تيٸمدٸلٸگٸن جوعارىلاتادى. 2021 جىلعا قاراي تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ جالپى كٶلەمٸندە امسك قارجىلاندىرۋ ٷلەسٸ 50%-عا دەيٸن ۇلعايتادى.
وتىرىس بارىسىندا الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ا. باتالوۆ, قوستاناي وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ا. مۇحامبەتوۆ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ە. قوشانوۆ, سونداي-اق, استانا قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ە. يسەكەشەۆ بايانداما جاسادى.
