دەل قازٸر قاناعاتشىلدىق كونتسەپتسيياسى اسا ماڭىزدى – وڭايگٷل تۇرجان

اقىن وڭايگٷل تۇرجان قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مەلٸمدەمەسٸنە وراي پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«1348 جىلى يتالييادا تاراعان ٸندەت جايىندا وقىپ, شوشىپ كەتكەنٸم بار ەدٸ. سول جولى ۇلى اقىن فرانچەسكو پەتراركانىڭ اعاسى دجەراردا دەگەن دٸندار ادام عانا اۋىرماي قالىپتى. ول اۋىرىپ جاتقانداردىڭ اۋزىنا سۋ تامىزىپ, كٶشەدە ٶلٸپ جاتقانداردى ٶزٸ بٸر جەرگە جيناپ, جەرلەپ جٷرگەن. سوندا دا اۋىرماپتى. زەرتتەۋشٸلەر مۇنى ول ادامنىڭ ٸشكٸ سابىرى مەن يممۋنيتەتٸنٸڭ مىقتىلىعىمەن تٷسٸندٸرەدٸ. «قورقاق ادامدى يت قاپقىش» دەيدٸ عوي. ايتايىن دەگەنٸم, كەشە پرەزيدەنتٸمٸز قاسىم-جومارت توقاەۆ ەڭ الدىمەن بەرٸمٸزدٸ سابىرعا شاقىردى. كەدٸمگٸدەي تاپسىردى بەرٸمٸزگە. بۇل - وسى تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە پرەزيدەنتتەر بەرەتٸن تاپسىرمالاردىڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ ماڭىزدىسى. نەگە? ٶيتكەنٸ ادامدى ٷرەي جەڭسە, كەز كەلگەن اۋىرتپالىق جٷز ەسە اۋىرلايدى. دەمەك, بۇل ۆيرۋسقا تٶتەپ بەرەتٸن كٷشٸمٸزدٸڭ بار ەكەندٸگٸنە دەگەن ٸشكٸ سەنٸم – بٸزدٸڭ ەڭ مىقتى قامالىمىز. پرەزيدەنت وسىعان ٷندەدٸ, بٸراق مۇنداي سابىرعا دا قانداي دا بٸر نەگٸز كەرەك قوي. مەملەكەت باسشىسى سول نەگٸزدەردٸ سانامالاپ تۇرىپ ايتتى. بٸزدٸڭ ەرقايسىمىز وسى مەلٸمدەمەنٸ بار زەيٸنٸمٸزبەن وقىپ شىعۋىمىز كەرەك», - دەيدٸ وڭايگٷل تۇرجان.

ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل مەلٸمدەمەدە وسى قيىنشىلىقتى قالاي جەڭٸپ شىعاتىنىمىزدىڭ ٶزٸندٸك ٶتە مىقتى تراەكتوريياسى كٶرسەتٸلگەن. ياعني, وسى ٸندەتتەن الدىرماي-شالدىرماي ٶتە الاتىندىعىمىزعا تاستابان بولاتىن جوسپار قۇرىلعان. بٸزدٸڭ كٶكەيٸمٸزدٸ سابىرعا جەتەلەيتٸن جەنە مەملەكەتٸمٸزگە دەگەن سەنٸمنٸڭ قۇر ۇران ەمەس, ناقتى ٸستەرگە تابان تٸرەپ تۇرعاندىعىن وسىدان كٶرە الامىز جەنە, شىنىدا دا, كٶڭٸل تٷكپٸرٸمٸزدەگٸ سابىر مەن سەنٸمنٸڭ تٸنٸ بەكي تٷسەدٸ. 

«زەينەتاقى مەن مەملەكەتتٸك كٶمەكتٸ 10 پايىزعا ٶسٸرمەك, ياعني وسىنداي جەنە باسقا دا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ شارالارىنا مەملەكەت 200 ميلليارد تەڭگە قارجى بٶلۋدٸ جوسپارلادى. قازٸر جۇمىسسىز قالعاندار مەن ەشقايدا رەسمي تٸركەلمەي ٶز بەتٸمەن كٷن كٶرٸپ جٷرگەندەرگە تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە 42 500 تەڭگەدەن تٶلەم جاساۋدى جٷزەگە اسىرىپ جاتىر. بۇل 100-200 ادام ەمەس, 3 ميلليوننان استام ازاماتتاردى قامتيدى ەكەن. مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋدا جوق ازاماتتارعا ەرتٷرلٸ دەرٸگەرلٸك كٶمەكتٸ تەگٸن بەرۋدٸ مٸندەتتەدٸ, ەلەۋمەتتٸك جاعدايى تٶمەن مٷگەدەكتەر جەنە تاعى دا باسقا مەملەكەتتٸڭ ارنايى بەلگٸلەنگەن ساناتتاعى 800 مىڭنان استام ادامادارىنا تەگٸن تاماق بەرٸلٸپ جاتىر. شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٶكٸلدەرٸن بيىلعى 1 قازانعا دەيٸن ەڭبەكاقى تٶلەۋ قورىنان ۇستالاتىن سالىقتان بوساتتى. جانارمايدى نارىقتاعى باعاسىنان 15 پايىزعا دەيٸن ارزانداتۋ مٸندەتٸن قويدى. بۇل - ۇلان-عايىر كٶمەك. كٶكتەمگٸ اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىن دەر كەزٸندە باستاۋ جەنە ٶز دەڭگەيٸندە جٷرگٸزۋ - قازٸرگٸ جاۋاپتىنىڭ دا جاۋاپتى جۇمىسى. ٶيتكەنٸ اۋىل شارۋاشىلىعى – دەل وسى كەزەڭدەگٸ ەڭ ماڭىزدىنىڭ دا ماڭىزدىسى بولعالى تۇر. سەبەبٸ, ونى قازٸر قولداپ جٸبەرمەس, استىق ٶنٸمدەرٸ ٶسپەي قالسا, قيىندىقتىڭ كٶكەسٸ سوندا بولادى. نانسىز قالامىز. مٸنە, قاۋٸپ قايدا جاتىر. مەملەكەت سول قاۋٸپتٸڭ الدىن الۋدىڭ بٸز بۇرىن-سوڭدى ەستٸپ كٶرمەگەن شارالارى جاسالاتىن جوسپارىن قۇردى», - دەيدٸ ول. 

اقىن قازٸر حالىق الاڭداۋلى ەكەنٸن ايتتى.

«حالىق كٷندەلٸكتٸ جۇمىسىن جاساۋدىڭ ٶزٸنە تەرەڭ بويلاي الماي وتىر. ٶيتكەنٸ مىنا ٶتە قاۋٸپتٸ ٸندەت قاي جاعىڭنان اڭدىپ تۇرعانىن بٸلمەيسٸڭ. بۇل - پيسحولوگييالىق جاعىنان حالىقتىڭ ەڭسەسٸن باسىپ تۇراتىن حال. وسىنداي اۋىر كەزدە ەلدٸ تەرتٸپكە شاقىرىپ, پرەزيدەنت سول تەرتٸپتٸ ساقتاپ وتىرعانىمىز ٷشٸن العىس ايتتى. سەبەبٸ, مەملەكەت پەن جەرگٸلٸكتٸ جەردەگٸ بيلٸك ورىندارى جوعارىدا ايتىلعان جاعدايلاردى جٷزەگە اسىرامىز دەپ جانۇشىرىپ جاتقاندا, بٸز تەرتٸپكە باعىنباي «نەگە 42 500?», «نەگە از», «ماسكا قايدا», «باسقا قايدا» دەي بەرسەك, بەرەكە كەتەدٸ. ماسكانى ٶزٸڭٸز تٸگٸپ الىڭىز. باسقاسىن مەملەكەت ويلاستىرىپ جاتىر. دەل قازٸر قاناعاتشىلدىق كونتسەپتسيياسى اسا ماڭىزدى بولىپ تۇر. جاسىرىنىپ توي جاساپ, قۇدالىققا بارىپ بىتىراپ جٷرسەك, جاسالىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸ ازايادى. سەبەبٸ اۋرۋ ودان سايىن تارايدى. بۇل تٶتەنشە جاعدايدىڭ مەرزٸمٸن ۇزارتا تٷسەدٸ. سوندىقتان, بٸز سيياقتى قاراپايىم حالىقتىڭ مەملەكەتكە كٶمەگٸ – تەرتٸپكە باعىنۋ. ٷيدە وتىرۋ ارقىلى بٸز تٶتەنشە جاعداي مەرزٸمٸنٸڭ ۇزارىپ كەتپەۋٸنە ٶتە جوعارى دەڭگەيدە ىقپال ەتە الامىز», - دەيدٸ وڭايگٷل تۇرجان.